అల్జీమర్స్ వ్యాధి అనేది ఒక మెదడు సంబంధిత వ్యాధి. ఇది మీ జ్ఞాపకశక్తి, ఆలోచనా శక్తి, నేర్చుకునే సామర్థ్యం మరియు విషయాలను క్రమబద్ధీకరించే నైపుణ్యాలను నెమ్మదిగా దెబ్బతీస్తుంది. చిత్త వైకల్యానికి (డిమెన్షియాకు) ఇది అత్యంత సాధారణ కారణం. సాధారణంగా 65 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో దీని లక్షణాలు మొదట కనిపిస్తాయి. దీనికి నివారణ లేదు, కానీ మందులు లక్షణాలను అదుపులో ఉంచి, వ్యాధి తీవ్రతను తగ్గించగలవు.
అల్జీమర్స్ వ్యాధి అంటే ఏమిటి? What Is Alzheimer’s disease?
అల్జీమర్స్ వ్యాధి, చిత్త వైకల్యానికి (డిమెన్షియాకు) అత్యంత సాధారణ కారణం. అల్జీమర్స్ మెదడును ప్రభావితం చేసే ఒక న్యూరోడీజెనరేటివ్ వ్యాధి. అంటే, ఇది కాలక్రమేణా మీ మెదడులోని కణాలను దెబ్బతీసి, నాశనం చేస్తుంది. చివరికి, అల్జీమర్స్ ఉన్న వ్యక్తులు జ్ఞాపకశక్తి మరియు భాషతో సహా వారి మెదడు పనితీరులో కొన్నింటిని కోల్పోతారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 24 మిలియన్ల మంది అల్జీమర్స్ వ్యాధితో బాధపడుతున్నారు. 65 ఏళ్లు పైబడిన ప్రతి 10 మందిలో ఒకరికి ఈ వ్యాధి ఉంది.
85 ఏళ్లు పైబడిన ప్రతి 3 మందిలో దాదాపు ఒకరికి అల్జీమర్స్ ఉంది. ఇటు మన దేశంలో అల్జీమర్స్ తో బాధపడుతున్న వారు ఏకంగా 40 లక్షల మంది ఉన్నారు. మన దేశంలో ఈ వ్యాధి భారిన బాధితుల సంఖ్య క్రమంగా పెరుగుతూ ఉంది. 2050 నాటి ఈ వ్యాధి బాధితుల్లో మన దేశం ఏకంగా రెండవ స్థానంలో నిలుస్తుందని గణంకాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. వైద్య నిపుణులు లక్షణాలను అదుపులో ఉంచడానికి చికిత్సలను సూచించగలరు, కానీ అల్జీమర్స్ వ్యాధికి నివారణ లేదు. అల్జీమర్స్ వ్యాధి లక్షణాలు ఉన్నాయని బావిస్తున్న వారిని గమనిస్తే ఆందోళన చెందకుండా, వైద్యుడిని సంప్రదించడం ఉత్తమం.
అల్జీమర్స్ వ్యాధి లక్షణాలు ఏమిటి? Symptoms of Alzheimer’s disease
అల్జీమర్స్ వ్యాధి ప్రతి ఒక్కరిపై విభిన్నంగా ప్రభావం చూపుతుంది. కానీ సాధారణంగా, ఇది ఈ క్రింది వాటిని బలహీనపరచవచ్చు లేదా పూర్తిగా తొలగించవచ్చు:
- జ్ఞాపకశక్తి
- తార్కిక శక్తి
- భాష
- ప్రవర్తన, వ్యక్తిత్వం
- ప్రాదేశిక అవగాహన
జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోయిన లేదా ఇతర అల్జీమర్స్ లక్షణాలు ఉన్న వ్యక్తులు తమ మనస్సు మరియు శరీరంలో జరిగే మార్పులను గుర్తించడంలో ఇబ్బంది పడవచ్చు. ఈ సంకేతాలు ప్రియమైనవారికి మరింత స్పష్టంగా కనిపించవచ్చు. కాలక్రమేణా లక్షణాలు గమనించదగ్గ విధంగా తీవ్రం కావచ్చు (క్రమంగా క్షీణించవచ్చు). మీ ప్రియమైనవారిలో డిమెన్షియా వంటి ఏవైనా లక్షణాలు ఉంటే, వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.
జ్ఞాపకశక్తి Memory
జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోవడం అనేది అల్జీమర్స్ యొక్క అత్యంత సాధారణ లక్షణం. ఇది ఇటీవలి సంఘటనలను (స్వల్పకాలిక జ్ఞాపకశక్తి) లేదా చాలా కాలం క్రితం జరిగిన విషయాలను (దీర్ఘకాలిక జ్ఞాపకశక్తి) గుర్తుచేసుకునే మీ సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.
మీకు గుర్తుంచుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉండవచ్చు:
- ముఖాలు లేదా పేర్లు
- వాస్తవాలు
- మీరు ఎక్కడ ఉన్నారో (ఇంటి వంటి సుపరిచిత ప్రదేశాలలో కూడా)
అప్పుడప్పుడు మీ ఫోన్ను ఎక్కడ పెట్టారో మర్చిపోవడం లేదా ఇంటికి వచ్చినప్పుడు తలుపుకు తాళం వేశారో లేదో అని ఆలోచించడం కంటే, అల్జీమర్స్ వ్యాధి వల్ల కలిగే జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలు భిన్నంగా మరియు మరింత తీవ్రంగా ఉంటాయి.
వివరణాత్మకం Reasoning
అల్జీమర్స్ ఉన్న వ్యక్తి గందరగోళంగా కనిపించవచ్చు లేదా ఒక ఎంపిక లేదా నిర్ణయం తీసుకోవడానికి అసాధారణంగా ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటున్నట్లు అనిపించవచ్చు. ఇది మీ సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు:
- తరువాత ఏమి చేయాలో నిర్ణయించుకోవడం
- ఒక వంటకాన్ని అనుసరించడం
- ప్రణాళికలు వేసుకోవడం
భాష Language
అల్జీమర్స్ వ్యాధి వల్ల మీరు భాష మాట్లాడటం, చదవడం లేదా అర్థం చేసుకోవడం కష్టతరం కావచ్చు (అఫేసియా).
మీరు ఇలా ఉండవచ్చు:
- గతంలో కంటే తక్కువగా మాట్లాడటం లేదా సంభాషించడం
- ఒకటి కంటే ఎక్కువ భాషలు మాట్లాడితే, వాటిని కలగలిపి మాట్లాడటం
- మీరు చిన్నప్పుడు ఎక్కువగా మాట్లాడిన భాషలోనే తిరిగి మాట్లాడటం
- తప్పుడు పదాన్ని చెప్పడం లేదా ఉపయోగించడం
ప్రవర్తన మరియు వ్యక్తిత్వం Behavior and personality
అల్జీమర్స్ వ్యాధి ఉన్న వ్యక్తిలో మీరు మానసిక స్థితి లేదా వ్యక్తిత్వ మార్పులను గమనించవచ్చు. వారు ఇలా ఉండవచ్చు:
- ఎక్కువగా అనుమానంగా ప్రవర్తించడం (సంవత్సరాలుగా తెలిసిన వ్యక్తుల చుట్టూ కూడా)
- భావోద్వేగ మార్పులను అనుభవించడం (సాధారణం కంటే ఎక్కువగా దూకుడుగా ఉండటంతో సహా)
- పెరిగిన చికాకు, అనుమానం లేదా భ్రాంతులను అనుభవించడం
- తమను తాము లేదా ప్రియమైన వారిని నమ్మడం మానేయడం
ప్రతి ఒక్కరికీ కొన్నిసార్లు చెడ్డ రోజు ఉంటుంది లేదా కలత చెందుతారు. కానీ అల్జీమర్స్ వల్ల కలిగే మానసిక స్థితి మరియు వ్యక్తిత్వ మార్పులు రోజువారీ కోపం లేదా చిరాకు కంటే తీవ్రంగా లేదా ఆకస్మికంగా ఉంటాయి.
ప్రాదేశిక అవగాహన Spatial understanding
చుట్టూ ఉన్న వస్తువులు మీ శరీరానికి ఎంత దగ్గరగా ఉన్నాయో అర్థం చేసుకోవడంలో మీకు కష్టంగా ఉండవచ్చు లేదా సాధారణం కంటే తక్కువ సమన్వయంతో ఉన్నట్లు అనిపించవచ్చు. ఇందులో ఇవి ఉండవచ్చు:
- ఫర్నిచర్ను గుద్దుకోవడం
- ఏదైనా వస్తువును పైకి తీయడానికి కష్టపడటం
- సున్నితమైన చేతి కదలికలు చేయడానికి ఇబ్బంది పడటం (మీ బూట్లకు తాడు కట్టుకోవడం లేదా కీబోర్డ్పై టైప్ చేయడం వంటివి) నిపుణులు అల్జీమర్స్ వ్యాధిని దశల వారీగా వర్గీకరిస్తారు. ఈ దశలు మీరు డిమెన్షియాకు ఎంత దగ్గరగా ఉన్నారు, అల్జీమర్స్ తీవ్రత లేదా అది ఎంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది అనే వాటిని సూచిస్తాయి.
అల్జీమర్స్ వ్యాధికి కారణాలు? Causes of Alzheimer’s disease?
మీ మెదడులో ప్రోటీన్లు అసాధారణంగా పేరుకుపోవడం వల్ల అల్జీమర్స్ వ్యాధి వస్తుంది. ప్రత్యేకంగా, అమైలాయిడ్ మరియు టౌ అనే రెండు ప్రోటీన్లు.
మీ మెదడులో న్యూరాన్లు అని పిలువబడే బిలియన్ల కొద్దీ నాడీ కణాలు ఉంటాయి. మీ న్యూరాన్లు మిమ్మల్ని ఆలోచించడానికి, నేర్చుకోవడానికి, గుర్తుంచుకోవడానికి మరియు ప్రణాళిక వేసుకోవడానికి సహాయపడతాయి. అమైలాయిడ్ ప్రోటీన్ మీ మెదడు కణాలలో ఒకదానికొకటి అతుక్కుని, ఫలకాలు (ప్లేక్స్) అని పిలువబడే గడ్డలుగా ఏర్పడుతుంది. టౌ ప్రోటీన్లు చిక్కులు (టాంగిల్స్) అని పిలువబడే పీచులాంటి పోగులుగా ఒకదానితో ఒకటి పెనవేసుకుంటాయి. ఈ ఫలకాలు మరియు చిక్కులు న్యూరాన్లు సరిగ్గా పనిచేయకుండా నిరోధిస్తాయి. అవి న్యూరాన్లు విద్యుత్ మరియు రసాయన సంకేతాలను అటూ ఇటూ పంపే సామర్థ్యాన్ని అడ్డుకుంటాయి.
బాధితుల మెదడులో అమైలాయిడ్ మరియు టౌ ప్రోటీన్లు పేరుకుపోయినప్పుడు, అవి నెమ్మదిగా న్యూరాన్లను చంపేస్తాయి. ఇది అల్జీమర్స్ లక్షణాలకు దారితీసే శాశ్వత నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది. నాడీ కణాల మరణం మీ మెదడులోని ఒక ప్రాంతంలో మొదలై, ఆపై ఇతర ప్రాంతాలకు వ్యాపిస్తుంది. అల్జీమర్స్.. మెదడులో జ్ఞాపకశక్తిని నియంత్రించే ప్రాంతమైన హిప్పోకాంపస్లో ప్రారంభం కావడం సర్వసాధారణం. ఈ ప్రోటీన్లు ఖచ్చితంగా ఎందుకు పేరుకుపోతాయో మరింత తెలుసుకోవడానికి నిపుణులు ఇప్పటికీ అల్జీమర్స్ వ్యాధిపై అధ్యయనం చేస్తున్నారు. లక్షణాలు కనిపించడానికి చాలా కాలం ముందే ఈ ప్రోటీన్ల పేరుకుపోవడం జరుగుతుందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. మీరు ఏవైనా మార్పులను గమనించడానికి 10 సంవత్సరాల వరకు పట్టవచ్చు.
అల్జీమర్స్ వ్యాధి వంశపారంపర్యమా? Is Alzheimer’s disease hereditary?
అల్జీమర్స్ వంశపారంపర్యంగా (జన్యుపరంగా) సంక్రమించే అవకాశాలు ఉన్నాయి. మీ కన్నతల్లిదండ్రులకు లేదా తోబుట్టువులకు అల్జీమర్స్ వ్యాధి ఉంటే, మీకు ఆ వ్యాధి వచ్చే ప్రమాదం 10% నుండి 30% వరకు ఎక్కువగా ఉంటుంది. మీ కన్నతల్లిదండ్రులలో ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మందికి అల్జీమర్స్ వ్యాధి ఉంటే, మీకు అది వచ్చే అవకాశం సగటు కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది. APOE ε4 జన్యువు ఉండటం వల్ల మీకు అల్జీమర్స్ వచ్చే ప్రమాదం పెరుగుతుంది. ఇది చిన్న వయస్సులోనే అల్జీమర్స్ వ్యాధి రావడంతో (వ్యాధి త్వరగా ప్రారంభం కావడంతో) కూడా సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. కానీ APOE ε4 జన్యువు ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ అల్జీమర్స్ రాదు. ఇది మీ ప్రమాదాన్ని పెంచే కారకాలలో ఒకటి మాత్రమే.
అల్జీమర్స్ ప్రమాద కారకాలు? Risk factors of Alzheimer’s
అల్జీమర్స్ వ్యాధి కొంతమందికి మాత్రమే ఎందుకు వస్తుంది? మరికొందరికి ఎందుకు రాదు? అనే విషయం తెలియక ఆ దిశగా కూడా అధ్యయనాలకు పరిశోధకులకు సిధ్దం అయ్యారు. కొన్ని ప్రమాద కారకాలు ఇవి కావచ్చు:
- నల్లజాతి లేదా లాటిన్ అమెరికాకు జాతికి చెందినవారు కావడం
- పర్యావరణ కారకాలు (మీరు నివసించే, పనిచేసే లేదా ఎక్కువ సమయం గడిపే ప్రదేశానికి సంబంధించినవి)
- జన్యుపరమైన మార్పులు
- మెదడుకు తీవ్రమైన గాయం కావడం
- ధూమపానం
- మీ వయస్సు (సాధారణంగా 65 ఏళ్లు పైబడిన వారికి అల్జీమర్స్ వస్తుంది)
- మీ మొత్తం ఆరోగ్యం
కొన్ని ఆరోగ్య పరిస్థితులు మీ అల్జీమర్స్ ప్రమాదాన్ని పెంచవచ్చు, వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:
- గుండె సంబంధిత వ్యాధులు
- మధుమేహం
- ట్రైసోమి 21 వల్ల కలిగే డౌన్ సిండ్రోమ్
- అధిక రక్తపోటు
- అధిక కొలెస్ట్రాల్
- స్థూలకాయం
అల్జీమర్స్ వ్యాధి వల్ల కలిగే సమస్యలు? Complications of Alzheimer’s disease
అల్జీమర్స్ వ్యాధి వల్ల కలిగే అతిపెద్ద సమస్య, అది మీ మెదడుకు కలిగించే నష్టం. దానివల్ల మీ ఆలోచనా సామర్థ్యం, శరీరాన్ని ఉపయోగించుకునే సామర్థ్యం మరియు మీ వ్యక్తిత్వంలో శాశ్వత మార్పులు రావచ్చు. వ్యాధి ముదిరే కొద్దీ, మీరు సమస్యలను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది. వాటిలో కొన్ని ప్రాణాంతకం కావచ్చు.
సమస్యలలో ఇవి ఉండవచ్చు:
- మొత్తం శారీరక ఆరోగ్యం క్షీణించడం
- ఇన్ఫెక్షన్లు (న్యుమోనియా లేదా చర్మ ఇన్ఫెక్షన్ల వంటివి)
- మూర్ఛలు
- శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
- మింగడంలో ఇబ్బంది
మీరు మీ శరీరాన్ని నియంత్రించే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోవచ్చు. దీనివల్ల మీకు ఈ ప్రమాదాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది:
- పడక పుండ్లు
- డీహైడ్రేషన్ లేదా పోషకాహార లోపం
- జారిపోవడం, ఎముకలు విరగడం మరియు ఇతర ప్రమాదకర గాయాలు
- మూత్రం మరియు మలంపై నియంత్రణ కోల్పోవడం
- దంతక్షయం, పంటి పురుగులు మరియు ఇతర దంత సమస్యలు
అల్జీమర్స్ వ్యాధి నిర్ధారణ Diagnosis of Alzheimer’s disease
వైద్య నిపుణులు అల్జీమర్స్ వ్యాధిని కొన్ని పద్ధతులలో నిర్ధారిస్తారు. మొదటి దశ మీ ప్రస్తుత ఆరోగ్యం మరియు వైద్య చరిత్ర గురించి చర్చించడం.
మీ వైద్యుడు మీతో మరియు మీ ప్రియమైనవారితో మాట్లాడతారు. మీ ఆరోగ్యం మరియు దినచర్యను అర్థం చేసుకోవడానికి వారు మిమ్మల్ని ప్రశ్నలు అడుగుతారు. మీకు అల్జీమర్స్ వ్యాధికి సంబంధించిన ఏవైనా ప్రమాద కారకాలు ఉన్నాయని మీకు తెలిస్తే, మీ వైద్యుడికి తెలియజేయండి.
మీలో మీరు గమనించలేని ఏవైనా లక్షణాలు లేదా మార్పులను మీ ప్రియమైనవారు గమనించారేమో అని మీ వైద్యుడు వారిని అడుగుతారు. వారు మీ గురించి ఈ విషయాలు అడగవచ్చు:
- మీ సాధారణ కార్యకలాపాలు చేసుకునే సామర్థ్యం
- మీ మానసిక స్థితి, ప్రవర్తన మరియు వ్యక్తిత్వంలో మార్పులు
- ప్రస్తుతం వాడుతున్న మందులు
- వైద్య చరిత్ర
- మొత్తం ఆరోగ్యం
మీ వైద్యుడు మీకు పూర్తి శారీరక పరీక్ష మరియు నాడీ సంబంధిత పరీక్ష కూడా చేస్తారు. ఇలాంటి జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలు మరియు ఇతర లక్షణాలను కలిగించే ఇతర అనారోగ్య సమస్యలను వారు నిర్ధారిస్తారు.
మీ వైద్యుడు ఈ క్రింది వాటితో సహా కొన్ని పరీక్షలను కూడా చేస్తారు:
- రక్త పరీక్షలు
- మెదడు MRI
- జ్ఞాన సంబంధిత పరీక్షలు
- CT స్కాన్
- PET స్కాన్
- మానసిక మరియు మానసిక ఆరోగ్య మూల్యాంకనాలు
- మూత్ర పరీక్షలు
ఈ పరీక్షలు అమైలాయిడ్ ప్రోటీన్ల ఆనవాళ్లను గుర్తించడానికి మరియు అవి మీ మెదడును దెబ్బతీశాయో లేదో చూడటానికి మీ వైద్యుడికి సహాయపడతాయి. మీ ప్రత్యేక అవసరాలకు సరిపోయే చికిత్సా ప్రణాళికను రూపొందించడానికి మీ వైద్యుడు మీతో మరియు మీ ప్రియమైనవారితో కలిసి పనిచేస్తారు. మీ స్వల్పకాలిక ఆరోగ్యం మరియు దీర్ఘకాలిక భవిష్యత్తు కోసం వాస్తవిక లక్ష్యాలను నిర్దేశించుకోవడంలో వారు మీకు సహాయపడతారు.
అల్జీమర్స్ వ్యాధి చికిత్సలు ఏమిటి? What are Alzheimer’s disease treatments?
మీకు డిమెన్షియా (మతిమరుపు) వచ్చే వేగాన్ని తగ్గించడానికి మీ వైద్యుడు చికిత్సలను సూచిస్తారు. అల్జీమర్స్కు నివారణ లేదు, కానీ చికిత్సలు లక్షణాలు కనిపించినప్పుడు వాటిని నియంత్రించి, వ్యాధి తీవ్రతను తగ్గించగలవు. జీవితాంతం మీ మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి, వీలైనంత త్వరగా చికిత్సను ప్రారంభించడం ఉత్తమ మార్గం. కానీ ప్రస్తుతం అల్జీమర్స్ వ్యాధిని ఆపే లేదా దానిని పూర్తిగా నయం చేసే చికిత్స ఏదీ అందుబాటులో లేదు. అల్జీమర్స్ లక్షణాలను నియంత్రించగల అనేక మందులు ఉన్నాయి. మీ ప్రత్యేక అవసరాలకు సరిపోయే మందుల కలయికను మీ వైద్యుడు సూచిస్తారు. మీకు ఇవి అవసరం కావచ్చు:
కోలినెస్టరేస్ ఇన్హిబిటర్లు Cholinesterase inhibitors
ఈ మందులు, అల్జీమర్స్ మీ మెదడును ఎంత వేగంగా దెబ్బతీస్తుందో ఆ వేగాన్ని పెంచే ఒక ఎంజైమ్ను నిరోధిస్తాయి. ఇవి కొన్ని జ్ఞాపకశక్తి సమస్యలను మెరుగుపరచగలవు మరియు ప్రవర్తన మార్పుల ప్రమాదాన్ని తగ్గించగలవు. మీ వైద్యుడు వీటిని సూచించవచ్చు:
- డోనెపెజిల్ (Donepezil)
- గాలంటమైన్ (Galantamine)
- రివాస్టిగ్మైన్ (Rivastigmine)
క్లినికల్ ట్రయల్స్ Clinical trials
శాస్త్రవేత్తలు నిరంతరం అల్జీమర్స్ వ్యాధి మరియు సాధ్యమయ్యే చికిత్సలపై పరిశోధనలు చేస్తుంటారు. మీకు సహాయపడగల క్లినికల్ ట్రయల్స్ ఏవైనా ఉన్నాయేమో మీ వైద్యుడిని అడగండి. క్లినికల్ ట్రయల్స్ అంటే ఒక నిర్దిష్ట పరిస్థితి లేదా సమస్య ఉన్న మానవ వాలంటీర్లను ఉపయోగించి చేసే పరీక్షలు లేదా పరిశోధన అధ్యయనాలు. ఇంకా విస్తృతంగా అందుబాటులో లేని కొత్త చికిత్సలను ప్రయత్నించడానికి ఒక క్లినికల్ ట్రయల్ మీకు సహాయపడవచ్చు. మీకు ఎంత త్వరగా వ్యాధి నిర్ధారణ జరిగితే, క్లినికల్ ట్రయల్స్లో పాల్గొనడానికి అంత ఎక్కువ అవకాశాలు ఉండవచ్చు.
లెకానెమాబ్ లేదా డోనానెమాబ్ Lecanemab or Donanemab
Lecanemab మరియు Donanemab అనేవి సిరల ద్వారా (IV) ఎక్కించే మందులు. ఇవి రెండు రకాల ‘మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీలు’. మీ శరీరంలోని రోగనిరోధక వ్యవస్థ, ‘అమైలాయిడ్ ప్రోటీన్లను’ గుర్తించి వాటిని నాశనం చేయడంలో సహాయపడే మందులు ఇవి. అమైలాయిడ్ ప్రోటీన్లు మీ మెదడుకు హాని కలిగించకముందే, వాటిలో కొంత భాగాన్ని తొలగించడం ద్వారా ఇవి అల్జీమర్స్ వ్యాధి ముదిరే వేగాన్ని తగ్గించగలవు. లెకానెమాబ్, అమైలాయిడ్ ఫైబర్లు ఒకదానికొకటి అంటుకోక ముందే వాటిని లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. డోనానెమాబ్, అప్పటికే ముద్దగా ఏర్పడి ఫలకాలుగా మారిన అమైలాయిడ్ ప్రోటీన్లను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది. అన్ని ఇతర చికిత్సల మాదిరిగానే, ఈ మందులు కూడా అల్జీమర్స్ వ్యాధిని పూర్తిగా నయం చేయలేవు. అమైలాయిడ్ ఇప్పటికే చేసిన నష్టాన్ని ఇవి వెనక్కి తిప్పడం కష్టమే, కానీ వ్యాధి లక్షణాలను నిర్వహిస్తాయి.
NMDA యాంటాగోనిస్ట్లు NMDA antagonists
మీకు అల్జీమర్స్ ఉంటే, మీ శరీరం అధికంగా గ్లూటమేట్ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, ఇది మీ మెదడు కణాలను దెబ్బతీస్తుంది. NMDA యాంటాగోనిస్ట్లు, మీ మెదడులో గ్లూటమేట్ బంధించే N-మిథైల్-D-ఆస్పార్టేట్ (NMDA) రిసెప్టార్లను నిరోధిస్తాయి లేదా నింపుతాయి. ఇది అల్జీమర్స్ వ్యాధి ముదిరే వేగాన్ని తగ్గించగలదు. మెమాంటైన్ ఒక సాధారణ NMDA యాంటాగోనిస్ట్. మీ ఆరోగ్యం మరియు మీరు అల్జీమర్స్ వ్యాధి ఏ దశలో ఉన్నారనే దానిపై ఆధారపడి, మీ వైద్యుడు ఇతర మందులను సూచించవచ్చు.
లక్షణాల నిర్వహణ మందులు: Symptom-management medications
లక్షణాలు అభివృద్ధి చెందుతున్నప్పుడు వాటిని నిర్వహించడానికి మీ వైద్యుడు మందులు లేదా ఇతర చికిత్సలను సూచిస్తారు. మీకు ఇవి అవసరం కావచ్చు:
యాంటీడిప్రెసెంట్స్ Antidepressants: ఈ మందులు ఆందోళన, చంచలత్వం, మానసిక కల్లోలం మరియు డిప్రెషన్కు చికిత్స చేయగలవు.
యాంటీసైకోటిక్స్ (న్యూరోలెప్టిక్స్) Antipsychotics: ఈ మందులు పారానోయా, భ్రాంతులు మరియు ఆందోళనకు చికిత్స చేయగలవు.
మూర్ఛ నివారణ మందులు Antiseizure medications: ఈ మందులు కొన్నిసార్లు మానసిక స్థితి మార్పులకు కూడా చికిత్స చేయగలవు.
జీవితకాలం ఎంత ఉంటుంది? What is the life expectancy?
అల్జీమర్స్ వ్యాధి ప్రతి ఒక్కరినీ విభిన్నంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. 65 ఏళ్లు పైబడిన అల్జీమర్స్ ఉన్న చాలా మంది, వ్యాధి నిర్ధారణ అయిన నాలుగు నుండి ఎనిమిది సంవత్సరాలలోపు మరణిస్తారు. కానీ కొంతమంది దశాబ్దాల పాటు జీవిస్తారు, ముఖ్యంగా వారికి 65 ఏళ్లు నిండకముందే వ్యాధి నిర్ధారణ అయితే.
- అల్జీమర్స్ వ్యాధితో జీవించడం గురించి మీ వైద్యుడితో మాట్లాడండి Talk to your provider about living with AD: వాస్తవిక లక్ష్యాలను మరియు అంచనాలను నిర్దేశించుకోవడంలో వారు మీకు సహాయం చేస్తారు. హాస్పిస్ కేర్ మీకు ఎప్పుడు మంచి ఎంపిక అవుతుందో నిర్ణయించుకోవడంలో వారు మీకు మరియు మీ ప్రియమైనవారికి కూడా సహాయపడగలరు.
- మీకు మద్దతు అవసరమైతే మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుడితో మాట్లాడండి Talk to a mental health professional if you need support: అల్జీమర్స్ వ్యాధి ఉన్నవారు మరియు వారి ప్రియమైనవారు, ముఖ్యంగా వ్యాధి నిర్ధారణ అయిన వెంటనే, అదనపు ఒత్తిడి మరియు ఆందోళనను అనుభవించడం చాలా సాధారణం. ఆ భావాలు వాస్తవమైనవి మరియు సరైనవే. ఒక మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుడు మీ ఆలోచనలను మరియు భావోద్వేగాలను అర్థం చేసుకోవడంలో మీకు సహాయపడగలరు.
అల్జీమర్స్ వ్యాధిని నివారించవచ్చా? How to prevent Alzheimer’s disease?
మీ వయస్సు మరియు జన్యువులు వంటి కొన్ని అల్జీమర్స్ ప్రమాద కారకాలను మీరు మార్చలేరు లేదా నియంత్రించలేరు. కానీ మీ ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవడానికి ఇతర కారకాలను మీరు నిర్వహించగలిగే అవకాశం ఉంది. మీ మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం, మీ మెదడును అభిజ్ఞా క్షీణత నుండి రక్షించడంలో సహాయపడుతుంది. మీరు ఈ క్రింది వాటిని ప్రయత్నించవచ్చు:
- ఆరోగ్యకరమైన ఆహార ప్రణాళికను అనుసరించండి Follow a healthy eating plan: రకరకాల పోషకమైన ఆహారాలు తినడం మీ మెదడు మరియు మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. మీ వైద్యుడు మెడిటరేనియన్ లేదా డాష్ (DASH) డైట్ వంటి నిర్దిష్ట ఆహార ప్రణాళికను అనుసరించమని సూచించవచ్చు.
- తగినంత శారీరక శ్రమ చేయండి Get plenty of physical activity: వ్యాయామం మరియు శారీరక కార్యకలాపాలు మీ మెదడుకు రక్త ప్రసరణను మరియు ఆక్సిజన్ను పెంచుతాయి, ఇది మీ మెదడు కణాల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది. చురుకుగా ఉండటానికి మీరు ఉన్నత స్థాయి అథ్లెట్ కానవసరం లేదు. నడవడం, తోటపని, సైకిల్ తొక్కడం లేదా మీ శరీరాన్ని కదిలించే ఏదైనా అభిరుచి చురుకుగా ఉండటానికి గొప్ప మార్గాలు.
- మానసికంగా చురుకుగా ఉండండి Stay mentally active: బోర్డ్ గేమ్లు ఆడండి, చదవండి, క్రాస్వర్డ్ పజిల్స్ చేయండి, సంగీత వాయిద్యం వాయించండి లేదా మీ మెదడును సవాలు చేసే మరియు కొత్త నైపుణ్యాలను నేర్చుకునేలా చేసే ఇతర అభిరుచులను చేయండి.
- సామాజికంగా అనుసంధానమై ఉండండి Stay socially connected: మీ ప్రియమైనవారితో లేదా మీ సమాజంలోని వ్యక్తులతో క్రమం తప్పకుండా మాట్లాడండి. మతపరమైన సేవలు, వ్యాయామ తరగతులు, పుస్తక క్లబ్లు లేదా సామాజిక స్వచ్ఛంద సేవ వంటి సామూహిక కార్యకలాపాలలో చేరడం మీ మెదడును చురుకుగా ఉంచడానికి సహాయపడుతుంది.
మీ కుటుంబంలో అల్జీమర్స్ వ్యాధి ఉందని మీరు ఆందోళన చెందుతుంటే, జన్యు పరీక్షల గురించి మీ వైద్యుడితో మాట్లాడండి. అల్జీమర్స్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని పెంచే జన్యువులు లేదా జన్యుపరమైన మార్పుల కోసం వారు మీకు పరీక్షలు చేయగలరు.
అల్జీమర్స్ బాధితులు వైద్యుడిని ఎప్పుడు కలవాలి? When should I see my healthcare provider?
మీరు లేదా మీ ప్రియమైనవారు జ్ఞాపకశక్తి లేదా ఆలోచనా శక్తిలో సమస్యలను ఎదుర్కొంటుంటే, ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాతను కలవండి. ఆ సమస్యలు అల్జీమర్స్ వల్లనా లేదా మరేదైనా ఇతర పరిస్థితి వల్లనా అని వారు నిర్ధారించగలరు. మీకు అల్జీమర్స్ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయిన తర్వాత, మీరు మీ వైద్య ప్రదాతతో క్రమం తప్పకుండా తనిఖీలు చేయించుకోవాలి. మీ వైద్య ప్రదాత ఈ పరిస్థితి యొక్క పురోగతిని పర్యవేక్షిస్తారు. అవసరమైన విధంగా మీ చికిత్సలను సర్దుబాటు చేస్తారు.
మీరు మీ ప్రదాతను కొన్ని ప్రశ్నలు అడగాలనుకోవచ్చు, ఉదాహరణకు:
- నేను మరియు నా ప్రియమైనవారు ఏ లక్షణాలు లేదా మార్పుల పట్ల జాగ్రత్తగా ఉండాలి?
- అల్జీమర్స్ ఎంత వేగంగా పురోగమిస్తుందో అంచనా వేయడానికి ఏదైనా మార్గం ఉందా?
- నాకు ఏ చికిత్సలు ఉత్తమమైనవి?
- నేను క్లినికల్ ట్రయల్కు సరైన అభ్యర్థినా?
చివరగా.!
అల్జీమర్స్ వ్యాధి నిర్ధారణ ప్రయాణం అనేది, ఒకప్పుడు భావించినట్లుగా, ఇప్పుడు ఒక ‘ముగింపు లేని’ మార్గం కాదు. 2026 నాటి వైద్య రంగం, శస్త్రచికిత్స అవసరం లేని రక్త పరీక్షల ద్వారా చురుకైన స్క్రీనింగ్కు మరియు ప్రెసిషన్ మెడిసిన్ అనుసంధానానికి ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది. దీంతో రోగులు తమ జీవన నాణ్యతను కాపాడుకోవడానికి గతంలో కంటే మెరుగైన అవకాశాన్ని పొందారు. ఖచ్చితమైన నివారణ అంతిమ లక్ష్యంగా ఉన్నప్పటికీ, కొత్త మోనోక్లోనల్ యాంటీబాడీ చికిత్సలు, జీవనశైలి మార్పులు మరియు పటిష్టమైన సహాయక వ్యవస్థల సినర్జీ, ఈ వ్యాధిని సమర్థవంతంగా నిర్వహించడానికి ఒక సమగ్రమైన చట్రాన్ని అందిస్తుంది.
