వయసు పెరిగే కొద్దీ బొటనవేలు కీళ్లవాతం రావడం సర్వసాధారణం. బొటనవేలు మొదలు వద్ద ఉండే కీలును ఏర్పరిచే ఎముకల చివరల నుండి మృదులాస్థి (కార్టిలేజ్) అరిగిపోయినప్పుడు ఈ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. మృదులాస్థి అనేది కీళ్లను మరియు ఎముకను కలిపి ఉంచి, రక్షించే ఒక బలమైన కణజాలం. బొటనవేలు మొదలు వద్ద ఉండే ఈ కీలును కార్పోమెటాకార్పల్ జాయింట్ మరియు సిఎమ్సి జాయింట్ (CMC జాయింట్) అని కూడా అంటారు.
బొటనవేలు కీళ్లవాతం నొప్పి మరియు వాపును కలిగిస్తుంది. ఇది బొటనవేలును బలహీనపరిచి, అది సరిగ్గా కదలకుండా చేస్తుంది. దీనివల్ల తలుపు గడియలు తిప్పడం మరియు జాడీల మూతలు తెరవడం వంటి సాధారణ పనులు చేయడం కష్టమవుతుంది. చికిత్సలో చాలా తరచుగా మందులు మరియు స్ప్లింట్లు రెండూ ఉంటాయి. కొన్నిసార్లు బొటనవేలు కీళ్లవాతానికి శస్త్రచికిత్స అవసరం అవుతుంది.
లక్షణాలు Symptoms of Thumb Arthritis
బొటనవేలు కీళ్లవాతం యొక్క మొదటి మరియు అత్యంత సాధారణ లక్షణం నొప్పి. మీరు ఏదైనా వస్తువును పట్టుకున్నప్పుడు లేదా చిటికెన వేలితో నొక్కినప్పుడు బొటనవేలు మొదలు వద్ద నొప్పి ఉండవచ్చు.
ఇతర లక్షణాలు ఇవి కావచ్చు:
- బొటనవేలు మొదలు వద్ద వాపు, బిగుతు మరియు సున్నితత్వం.
- వస్తువులను చిటికెన వేలితో నొక్కినప్పుడు లేదా పట్టుకున్నప్పుడు బలం తగ్గడం.
- బొటనవేలు కదలిక పరిధి తగ్గడం.
- బొటనవేలు మొదలు వద్ద ఉన్న కీలు పెద్దదిగా లేదా ఎముకగా మారడం.
వైద్యుడిని ఎప్పుడు సంప్రదించాలి When to see a doctor
మీ బొటనవేలు మొదలు వద్ద వాపు, బిగుతు లేదా నొప్పి తగ్గకుండా ఉంటే, మీ వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించండి.
కారణాలు Causes of Thumb Arthritis
వయసు పెరిగే కొద్దీ బొటనవేలు ఆర్థరైటిస్ రావడం సర్వసాధారణం. బొటనవేలు కీలుకు గాయం కావడం కూడా బొటనవేలు ఆర్థరైటిస్కు కారణం కావచ్చు. కీళ్లను మరియు ఎముకలను కలిపి, రక్షించే బలమైన కణజాలాన్ని మృదులాస్థి (కార్టిలేజ్) అంటారు. మృదులాస్థి ఒక కుషన్ లాగా పనిచేస్తుంది. ఇది ఎముకలు ఒకదానికొకటి సున్నితంగా కదలడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
బొటనవేలు ఆర్థరైటిస్లో, ఎముకల చివరలను కప్పి ఉంచే మృదులాస్థి అరిగిపోతుంది. దాని నునుపైన ఉపరితలం గరుకుగా మారుతుంది. అప్పుడు ఎముకలు ఒకదానికొకటి రాపిడికి గురవుతాయి, ఇది కీలు దెబ్బతినడానికి దారితీస్తుంది. కీలు దెబ్బతినడం వల్ల, అక్కడ ఉన్న ఎముకకు ఇరువైపులా కొత్త ఎముక పెరగవచ్చు. దీనిని బోన్ స్పర్స్ (ఎముక మొలలు) అంటారు. ఇవి బొటనవేలు కీలుపై గడ్డలకు కారణం కావచ్చు.
ప్రమాద కారకాలు Risk factors of Thumb Arthritis
బొటనవేలు కీళ్లవాతం వచ్చే ప్రమాదాన్ని పెంచే కారకాలు:
- పుట్టుకతో ఆడపిల్లగా ఉండటం.
- 40 ఏళ్ల కంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉండటం.
- కుటుంబాల ద్వారా సంక్రమించే కొన్ని అనారోగ్య సమస్యలు ఉండటం. వీటిలో కీళ్ల స్నాయువులు వదులుగా ఉండటం లేదా కీళ్లు సరిగ్గా ఏర్పడకపోవడం వంటివి ఉండవచ్చు.
- బొటనవేలు కీలుకు పగుళ్లు మరియు బెణుకుల వంటి గాయాలు కావడం.
- మృదులాస్థి ఏర్పడే మరియు పనిచేసే విధానాన్ని మార్చే రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ వంటి అనారోగ్య సమస్యలు ఉండటం.
- బొటనవేలు కీళ్లపై అధిక ఒత్తిడిని కలిగించే కార్యకలాపాలు మరియు ఉద్యోగాలు చేయడం.
నిర్ధారణ Diagnosis of Thumb Arthritis
- శారీరక పరీక్ష సమయంలో, మీ వైద్య నిపుణులు మీ లక్షణాల గురించి అడిగి, మీ బొటనవేలు కీళ్లపై వాపు లేదా గడ్డల కోసం చూస్తారు.
- మీ వైద్య నిపుణులు మీ బొటనవేలును మణికట్టు ఎముకకు ఆనించి నొక్కుతూ, మీ కీలును పట్టుకోవచ్చు. దీనివల్ల గరగర శబ్దం, నొప్పి లేదా ఇసుక పడినట్లుగా అనిపిస్తే, మృదులాస్థి అరిగిపోయిందని అర్థం. అంటే ఎముకలు ఒకదానికొకటి రాసుకుంటున్నాయని అర్థం.
- ఇమేజింగ్ పద్ధతులు, ముఖ్యంగా ఎక్స్-రేలు, బొటనవేలు ఆర్థరైటిస్ నిర్ధారణను ధృవీకరించగలవు.
చికిత్స Treatment for Thumb Arthritis
బొటనవేలు ఆర్థరైటిస్ ప్రారంభ దశలలో, చికిత్సలో తరచుగా శస్త్రచికిత్స అవసరం లేని వివిధ రకాల థెరపీల మిశ్రమం ఉంటుంది. కానీ కొంతమందికి శస్త్రచికిత్స అవసరం.
మందులు Medication
నొప్పిని తగ్గించడానికి, మీ వైద్య నిపుణులు ఈ క్రింది వాటిని సూచించవచ్చు:
- కీలుపై చర్మానికి పూసే నొప్పి నివారణ మందులు, వీటిని టాపికల్ NSAIDలు అంటారు. వీటిలో డైక్లోఫెనాక్ (వోల్టరెన్ ఆర్థరైటిస్ పెయిన్) కూడా ఉంటుంది.
- ప్రిస్క్రిప్షన్ లేకుండా లభించే నొప్పి నివారణ మందులు. వీటిలో ఎసిటమినోఫెన్ (టైలెనాల్, ఇతరాలు), ఇబుప్రోఫెన్ (అడ్విల్, మోట్రిన్ ఐబి, ఇతరాలు) లేదా నాప్రోక్సెన్ సోడియం (అలీవ్) ఉంటాయి.
- వైద్యుని సిఫార్సుతో లభించే నొప్పి నివారణ మందులు. వీటిలో సెలెకాక్సిబ్ (సెలెబ్రేక్స్, ఎలిక్సిబ్) లేదా ట్రామడాల్ (కాన్జిప్) ఉండవచ్చు.
స్ప్లింట్ Splint
స్ప్లింట్ మీ కీలుకు ఆధారాన్ని అందించి, మీ బొటనవేలు మరియు మణికట్టు ఎక్కువగా కదలకుండా నిరోధిస్తుంది. మీరు స్ప్లింట్ను కేవలం రాత్రిపూట మాత్రమే లేదా రోజంతా మరియు రాత్రంతా ధరించవచ్చు.
స్ప్లింట్లు ఇలా సహాయపడతాయి:
- నొప్పిని తగ్గించడానికి.
- మీరు పనులు పూర్తి చేస్తున్నప్పుడు మీ కీలును దాని స్థానంలో ఉంచడానికి.
- మీ కీలుకు విశ్రాంతినివ్వడానికి.
ఇంజెక్షన్లు Injections
నొప్పి నివారణ మందులు మరియు స్ప్లింట్ పనిచేయకపోతే, మీ వైద్య నిపుణులు మీ బొటనవేలు కీలులో దీర్ఘకాలం పనిచేసే కార్టికోస్టెరాయిడ్ను వేయమని సూచించవచ్చు. కార్టికోస్టెరాయిడ్ ఇంజెక్షన్లు నొప్పిని, చికాకును మరియు వాపును (ఇన్ఫ్లమేషన్) తగ్గించగలవు.
శస్త్రచికిత్స లేదా ఇతర విధానాలు Surgery or other procedures
ఇతర చికిత్సలు పనిచేయకపోతే లేదా మీరు మీ బొటనవేలును వంచడం మరియు తిప్పడం చాలా కష్టంగా ఉంటే, మీకు శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు.
శస్త్రచికిత్స రకాలు:
- కీలు సంలీనం Joint fusion, also called arthrodesis: దీనిని ఆర్థ్రోడెసిస్ అని కూడా అంటారు. ఈ ప్రక్రియలో ప్రభావితమైన కీలులోని ఎముకలను కలిపివేస్తారు. సంలీనం చేయబడిన కీలు నొప్పి లేకుండా బరువును మోయగలదు. కానీ అది సరిగ్గా కదలదు.
- ఆస్టియోటమీ Osteotomy: ఈ ప్రక్రియలో ప్రభావితమైన కీలులోని ఎముకలను వాటి ఆకారాన్ని మెరుగుపరచడానికి కదిలిస్తారు.
- ట్రాపెజియెక్టమీ Trapeziectomy: ఈ ప్రక్రియలో బొటనవేలు కీలులోని ఎముకలలో ఒకదానిని పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా తొలగిస్తారు. ఆ ఎముకను ట్రేపీజియం అంటారు. ట్రేపీజియం ఉన్న ఖాళీ ప్రదేశంలో సర్జన్ ఒక టెండన్ (స్నాయువు) నుండి తీసిన గ్రాఫ్ట్ను అమర్చవచ్చు.
- కీలు మార్పిడి, దీనిని ఆర్థ్రోప్లాస్టీ అని కూడా అంటారు Joint replacement, also called arthroplasty: ఈ ప్రక్రియలో దెబ్బతిన్న కీలును పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా తొలగించి, దాని స్థానంలో మానవ నిర్మిత కీలును అమరుస్తారు.
ఈ శస్త్రచికిత్సలలో దేనినైనా మీరు రాత్రిపూట ఆసుపత్రిలో ఉండాల్సిన అవసరం లేకుండా చేయించుకోవచ్చు. శస్త్రచికిత్స తర్వాత, మీరు మీ బొటనవేలు మరియు మణికట్టుపై ఎనిమిది వారాల వరకు ప్లాస్టర్ లేదా స్ప్లింట్ ధరించాల్సి ఉంటుంది. మీ వైద్య నిపుణులు కట్టును తొలగించిన తర్వాత, మీ చేతి బలాన్ని మరియు కదలికను తిరిగి పొందడంలో సహాయపడటానికి మీకు ఫిజికల్ లేదా ఆక్యుపేషనల్ థెరపీ అవసరం కావచ్చు.
జీవనశైలి & ఇంటి నివారణలు Lifestyle and home remedies
నొప్పిని తగ్గించడానికి మరియు మీ బొటనవేలు మెరుగ్గా కదలడానికి సహాయపడటానికి:
- చేతి పనిముట్లను ఉపయోగించండి Use hand tools: జాడీ మూతలు తెరిచేవి, తాళం చెవులు తిప్పేవి మరియు పెద్ద జిప్పర్ లాగేవి వంటి పనిముట్లు చేతి బలం తక్కువగా ఉన్న వారి కోసం తయారు చేయబడ్డాయి. మీరు బొటనవేలుతో పట్టుకునే తలుపు హ్యాండిళ్లకు బదులుగా లివర్లను ఉపయోగించండి.
- చల్లదనాన్ని ప్రయోగించండి Apply cold: వాపు మరియు నొప్పిని తగ్గించడంలో సహాయపడటానికి, రోజుకు చాలా సార్లు 5 నుండి 15 నిమిషాల పాటు కీలుపై ఐస్ పెట్టండి.
- వేడిని ప్రయోగించండి Apply heat: కొంతమందికి, నొప్పిని తగ్గించడానికి చల్లదనం కంటే వేడి బాగా పనిచేయవచ్చు. వేడి చేసిన పారాఫిన్ మైనం, హీట్ ర్యాప్లు, హీటింగ్ ప్యాడ్లు మరియు ఆవిరి వేడిని అందించగలవు.
చివరిగా.!
బొటనవేలు ఆర్థరైటిస్తో పోరాడటం మీ రోజువారీ కార్యకలాపాలపై గణనీయంగా ప్రభావం చూపుతుంది, కానీ సరైన నిర్వహణ ప్రణాళికతో, మీరు మీ స్వాతంత్ర్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు మరియు నొప్పిని తగ్గించుకోవచ్చు. కస్టమ్ స్ప్లింటింగ్, యాంటీ-ఇన్ఫ్లమేటరీ థెరపీలు మరియు లక్షిత చేతి వ్యాయామాలు వంటి సహాయక చర్యలను కలపడం వల్ల కీలు పనితీరును బాగా మెరుగుపరచవచ్చు మరియు అరుగుదల పురోగతిని నెమ్మదింపజేయవచ్చు. మీ చేతికి దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్యం మరియు సౌకర్యాన్ని అందించేందుకు, మీ ఆర్థరైటిస్ యొక్క నిర్దిష్ట దశకు అనుగుణంగా వ్యక్తిగత చికిత్సా ప్రణాళికను రూపొందించుకోవడానికి ఎల్లప్పుడూ వైద్య నిపుణుడిని లేదా ఆర్థోపెడిక్ నిపుణుడిని సంప్రదించండి.
