గర్భధారణ సమయంలో కాలేయంలో కొలెస్టాసిస్ (ఇంట్రాహెపాటిక్ కొలెస్టాసిస్ ఆఫ్ ప్రెగ్నెన్సీ) అనేది గర్భం చివరి దశలో సంభవించే ఒక కాలేయ సంబంధిత సమస్య. ఈ సమస్య వల్ల తీవ్రమైన దురద వస్తుంది, కానీ దద్దుర్లు ఉండవు. దురద సాధారణంగా చేతులు, పాదాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. అయితే ఇది శరీరంలోని ఇతర భాగాలలో కూడా సంభవించే అవకాశం లేకపోలేదు. గర్భధారణ సమయంలో కొలెస్టాసిస్ సంభవిస్తే అది బాధిత మహిళలను తీవ్ర ఇబ్బంది పెట్టడంతో పాటు చాలా అసౌకర్యాన్ని కలిగిస్తుంది. కానీ, ముఖ్యంగా మీ బిడ్డకు సంభవించే సంభావ్య సమస్యలు మరింత ఆందోళన కలిగిస్తాయి. సమస్యల ప్రమాదం ఉన్నందున, మీ గర్భధారణ సంరక్షణ వైద్యులు 37 వారాల సమయంలో ముందస్తు ప్రసవం చేయమని సిఫార్సు చేయవచ్చు.
లక్షణాలు Symptoms
గర్భధారణ సమయంలో కొలెస్టాసిస్ యొక్క ప్రధాన లక్షణం తీవ్రమైన దురద. కానీ దద్దుర్లు ఉండవు. సాధారణంగా, మీ చేతుల అరచేతులపై లేదా పాదాల అరికాళ్లపై దురదగా అనిపిస్తుంది. కానీ మీకు శరీరం అంతటా దురదగా అనిపించవచ్చు. ఈ దురద తరచుగా రాత్రిపూట ఎక్కువగా ఉంటుంది మరియు మీరు నిద్రపోలేనంతగా మిమ్మల్ని ఇబ్బంది పెట్టవచ్చు. గర్భధారణ జరిగిన మూడవ త్రైమాసికంలో దురద చాలా సాధారణం, కానీ కొన్నిసార్లు అంతకంటే ముందే మొదలవుతుంది. ప్రసవ తేదీ దగ్గర పడుతున్న కొద్దీ ఇది మరింత తీవ్రంగా అనిపించవచ్చు. కానీ మీ బిడ్డ పుట్టిన తర్వాత, దురద సాధారణంగా కొన్ని రోజుల్లో తగ్గిపోతుంది.
గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్ అరుదైన లక్షణాలు:
- చర్మం మరియు కనుగుడ్ల తెల్లటి భాగం పసుపు రంగులోకి మారడం, దీనిని కామెర్లు అంటారు
- వికారం
- ఆకలి మందగించడం
- జిడ్డుగా, దుర్వాసనతో కూడిన మలం
వైద్యుడిని ఎప్పుడు సంప్రదించాలి When to See Doctor
గర్భధారణ జరిగిన తరువాత, గర్భిణీ మహిళా బాధితులకు నిరంతరంగా లేదా తీవ్రమైన దురదగా అనిపించడం మొదలైతే, వెంటనే మీ గర్భధారణ వైద్య నిపుణుడు లేదా గైనకాలజిస్టుని సంప్రదించండి.
కారణాలు Causes
గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్కు ఖచ్చితమైన కారణం అస్పష్టంగా ఉంది. కొలెస్టాసిస్ అంటే పైత్యరసం ప్రవాహం తగ్గడం లేదా ఆగిపోవడం. పైత్యరసం అనేది కాలేయంలో తయారయ్యే జీర్ణ ద్రవం, ఇది కొవ్వులను విచ్ఛిన్నం చేయడానికి సహాయపడుతుంది. పైత్యరసం కాలేయం నుండి చిన్న ప్రేగులోకి వెళ్ళడానికి బదులుగా, కాలేయంలోనే పేరుకుపోతుంది. ఫలితంగా, పైత్యరస ఆమ్లాలు చివరికి రక్తప్రవాహంలోకి ప్రవేశిస్తాయి. అధిక స్థాయిలో ఉండే పైత్యరస ఆమ్లాలు గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్ యొక్క లక్షణాలు మరియు సమస్యలకు కారణమవుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.
గర్భధారణ హార్మోన్లు, జన్యువులు మరియు పర్యావరణం అన్నీ పాత్ర పోషించవచ్చు.
- హార్మోన్లు Hormones: మీ ప్రసవ తేదీ దగ్గరపడే కొద్దీ గర్భధారణ హార్మోన్లు పెరుగుతాయి. ఇది పైత్యరసం ప్రవాహాన్ని నెమ్మదింపజేయవచ్చు.
- జన్యువులు Genes: కొన్నిసార్లు, ఈ పరిస్థితి కుటుంబాలలో వంశపారంపర్యంగా వస్తుంది. గర్భధారణ కొలెస్టాసిస్తో సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చని కొన్ని జన్యు మార్పులు గుర్తించబడ్డాయి.
- పర్యావరణం Environment: ఖచ్చితమైన పర్యావరణ కారకాలు స్పష్టంగా తెలియకపోయినప్పటికీ, ప్రమాదం భౌగోళిక ప్రదేశం మరియు రుతువును బట్టి మారుతూ ఉంటుంది.
ప్రమాద కారకాలు Risk Factors
గర్భధారణ సమయంలో కొలెస్టాసిస్ వచ్చే ప్రమాదాన్ని పెంచే కొన్ని కారకాలు:
- మీకు లేదా మీ కుటుంబంలో గర్భధారణ కొలెస్టాసిస్ చరిత్ర ఉండటం
- హెపటైటిస్ సి మరియు పిత్తాశయ రాళ్లతో సహా, కాలేయానికి నష్టం లేదా కాలేయ వ్యాధి చరిత్ర ఉండటం
- ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ మంది పిల్లలతో గర్భవతిగా ఉండటం
- 35 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సులో గర్భం దాల్చడం
మీకు గత గర్భధారణలో కొలెస్టాసిస్ చరిత్ర ఉంటే, మరో గర్భధారణలో అది వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. సుమారు 60% నుండి 70% మంది మహిళలలో ఇది మళ్లీ జరుగుతుంది. దీనిని పునరావృతం అంటారు. తీవ్రమైన సందర్భాలలో, పునరావృతం అయ్యే ప్రమాదం 90% వరకు ఉండవచ్చు.
సంక్లిష్టతలు Complications
గర్భధారణ కొలెస్టాసిస్ వల్ల వచ్చే సంక్లిష్టతలు రక్తంలో అధిక పైత్యరస ఆమ్ల స్థాయిల కారణంగా సంభవిస్తాయి. తల్లిలో సంక్లిష్టతలు సంభవించవచ్చు, కానీ అభివృద్ధి చెందుతున్న శిశువుకు ముఖ్యంగా ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. తల్లులలో, ఈ పరిస్థితి తాత్కాలికంగా శరీరం కొవ్వును గ్రహించే విధానాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. కొవ్వు సరిగ్గా శోషించబడకపోవడం వల్ల, రక్తం గడ్డకట్టడంలో పాలుపంచుకునే విటమిన్ కె-ఆధారిత కారకాల స్థాయిలు తగ్గవచ్చు. కానీ ఈ సమస్య చాలా అరుదు. భవిష్యత్తులో కాలేయ సమస్యలు రావచ్చు, కానీ అవి అసాధారణం. అంతేకాకుండా, గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్, ప్రీఎక్లాంప్సియా మరియు గర్భధారణ మధుమేహం వంటి సమస్యల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
శిశువులలో, గర్భధారణ కొలెస్టాసిస్ వల్ల వచ్చే సమస్యలు తీవ్రంగా ఉండవచ్చు.
వాటిలో ఇవి ఉండవచ్చు:
- చాలా త్వరగా పుట్టడం, దీనిని నెలలు నిండని జననం (ప్రీటర్మ్ బర్త్) అని కూడా అంటారు.
- తల్లికి కొలెస్టాసిస్ ఉంటే, మెకోనియం ఉమ్మనీటిలోకి చేరవచ్చు. ఫలితంగా మెకోనియం పీల్చడం వల్ల శిశువులకు ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు రావచ్చు. మెకోనియం అనేది అభివృద్ధి చెందుతున్న శిశువు యొక్క ప్రేగులలో సాధారణంగా పేరుకుపోయే జిగటగా ఉండే ఆకుపచ్చ పదార్థం.
- గర్భధారణ చివరి దశలో, ప్రసవానికి ముందే శిశువు మరణించడం, దీనిని మృతశిశు జననం (స్టిల్బర్త్) అని కూడా అంటారు.
ఈ సమస్యలు శిశువులకు చాలా ప్రమాదకరం కాబట్టి, ప్రసవ తేదీకి ముందుకు మార్చడం ప్రేరేపించడాన్ని మీ గైనకాలజిస్టు పరిగణించవచ్చు.
నివారణ Prevention
గర్భధారణ కొలెస్టాసిస్ను నివారించడానికి తెలిసిన మార్గం ఏదీ లేదు.
రోగ నిర్ధారణ Diagnosis
గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్ను నిర్ధారించడానికి, మీ గర్భ సంరక్షణ నిపుణులు సాధారణంగా ఈ క్రిందివి చేస్తారు:
- లక్షణాలు మరియు వైద్య చరిత్ర గురించి ప్రశ్నలు అడుగుతారు
- శారీరక పరీక్ష చేస్తారు
- మీ రక్తంలో పైత్యరస ఆమ్లాల స్థాయిని కొలవడానికి మరియు మీ కాలేయం ఎంత బాగా పనిచేస్తుందో తనిఖీ చేయడానికి రక్త పరీక్షలు చేయిస్తారు
చికిత్స Treatment
గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్ చికిత్స యొక్క లక్ష్యాలు దురదను తగ్గించడం మరియు మీ బిడ్డలో సమస్యలను నివారించడం.
దురదను తగ్గించడం Ease itching
తీవ్రమైన దురదను తగ్గించడానికి, మీ గర్భధారణ సంరక్షణ వైద్య నిపుణులు ఈ క్రింది వాటిని సిఫార్సు చేయవచ్చు:
- ఉర్సోడియోల్ (యాక్టిగాల్, ఉర్సో, ఉర్సో ఫోర్టే) అనే ప్రిస్క్రిప్షన్ మందును తీసుకోవడం. ఈ మందు మీ రక్తంలో పైత్యరస ఆమ్లాల స్థాయిని తగ్గించడానికి సహాయపడుతుంది. దురద నుండి ఉపశమనం కలిగించే ఇతర మందులు కూడా ఒక ఎంపికగా ఉండవచ్చు.
- దురదగా ఉన్న ప్రదేశాలను చల్లని లేదా గోరువెచ్చని నీటిలో నానబెట్టడం.
దురద చికిత్స కోసం ఏవైనా మందులు వాడటం మొదలుపెట్టే ముందు మీ వైద్యునితో మాట్లాడటం ఉత్తమం.
బిడ్డ ఆరోగ్యాన్ని పర్యవేక్షించడం Monitoring your baby’s health
గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్ మీ గర్భానికి సమస్యలను కలిగించే అవకాశం ఉంది. మీరు గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు మీ బిడ్డను నిశితంగా పర్యవేక్షించమని మీ గైనకాలజిస్టు సిఫార్సు చేయవచ్చు.
పర్యవేక్షణలో ఇవి ఉండవచ్చు:
- నాన్స్ట్రెస్ టెస్టింగ్ Nonstress testing: నాన్స్ట్రెస్ టెస్ట్ సమయంలో, మీ గర్భధారణ పర్యవేక్షిస్తున్న వైద్యులు మీ బిడ్డ హృదయ స్పందన రేటును, మరియు శారీరక శ్రమతో ఆ హృదయ స్పందన రేటు ఎంత పెరుగుతుందో తనిఖీ చేస్తారు.
- ఫెటల్ బయోఫిజికల్ ప్రొఫైల్ Fetal biophysical profile (BPP): ఈ పరీక్షల శ్రేణి మీ బిడ్డ క్షేమాన్ని పర్యవేక్షించడంలో సహాయపడుతుంది. ఇది మీ బిడ్డ హృదయ స్పందన రేటు, కదలిక, కండరాల బిగువు, శ్వాస కదలికలు మరియు ఉమ్మనీటి పరిమాణం గురించి సమాచారాన్ని అందిస్తుంది.
ఈ పరీక్షల ఫలితాలు భరోసా ఇచ్చేవిగా ఉన్నప్పటికీ, అవి నెలలు నిండక ముందే ప్రసవం అయ్యే ప్రమాదాన్ని లేదా గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్తో సంబంధం ఉన్న ఇతర సమస్యలను అంచనా వేయలేవు.
ముందస్తు ప్రసవం Early delivery
ప్రసవపూర్వ పరీక్షలు సాధారణ పరిమితుల్లో ఉన్నప్పటికీ, మీ గర్భధారణ పర్యవేక్షణ వైద్యులు మీ గడువు తేదీకి ముందే ప్రసవాన్ని ప్రేరేపించమని సూచించవచ్చు. సుమారు 37 వారాలకే ప్రసవం చేయడం వల్ల మృతశిశు జననం ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు. సిజేరియన్ సెక్షన్ అవసరమయ్యే ఇతర కారణాలు ఉంటే తప్ప, ప్రసవ వేదనను ప్రేరేపించడం ద్వారా యోని ద్వారా ప్రసవం చేయాలని సిఫార్సు చేయబడింది.
భవిష్యత్ గర్భ నియంత్రణ Future birth control
గర్భధారణ సమయంలో కొలెస్టాసిస్ చరిత్ర ఉన్నవారికి, ఈస్ట్రోజెన్ కలిగిన గర్భనిరోధకాలతో లక్షణాలు తిరిగి వచ్చే ప్రమాదం పెరగవచ్చు, కాబట్టి సాధారణంగా ఇతర గర్భనిరోధక పద్ధతులను సిఫార్సు చేస్తారు. వీటిలో ప్రొజెస్టిన్ కలిగిన గర్భనిరోధకాలు, గర్భాశయ పరికరాలు (IUDలు) లేదా కండోమ్లు లేదా డయాఫ్రమ్ల వంటి అవరోధ పద్ధతులు ఉంటాయి.
జీవనశైలి మరియు చిట్కాలు Lifestyle and home remedies
గర్భధారణ సమయంలో కొలెస్టాసిస్ వల్ల కలిగే దురదకు ఇంటి చిట్కాలు పెద్దగా ఉపశమనం కలిగించకపోవచ్చు. అయితే, ఈ ఉపశమన చిట్కాలను ప్రయత్నించడంలో నష్టం లేదు:
- చల్లటి స్నానాలు, ఇవి దురద తీవ్రతను తగ్గించవచ్చు
- ఓట్మీల్ స్నానాలు, క్రీములు లేదా లోషన్లు, ఇవి చర్మానికి ఉపశమనం కలిగించవచ్చు
- చర్మంపై ఎక్కువగా దురదగా ఉన్న ప్రదేశంలో ఐస్ పెట్టడం, ఇది తాత్కాలికంగా దురదను తగ్గించవచ్చు
ప్రత్యామ్నాయ వైద్యం Alternative medicine
గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్కు చికిత్స చేయడానికి సమర్థవంతమైన ప్రత్యామ్నాయ చికిత్సలపై పరిశోధనలు తక్కువగా ఉన్నాయి. కాబట్టి గర్భణీ స్త్రీలను పర్యవేక్షించే వైద్య నిపుణులు సాధారణంగా ఈ పరిస్థితికి వాటిని సిఫార్సు చేయరు. గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే కొలెస్టాసిస్కు సంబంధించిన దురదను S-అడెనోసిల్-L-మెథియోనిన్ (SAMe) అనే సప్లిమెంట్ తగ్గించగలదా అని అనేక అధ్యయనాలు పరిశీలించాయి. కానీ డేటా పరస్పర విరుద్ధంగా ఉంది.
ప్రారంభ ట్రయల్స్లో ఉర్సోడియోల్తో పోల్చినప్పుడు, SAMe అంత బాగా పనిచేయలేదు. మూడవ త్రైమాసికంలో కొద్దికాలం పాటు వాడినప్పుడు ఇది సురక్షితం కావచ్చు. కానీ తల్లికి, బిడ్డకు కలిగే ప్రమాదాల గురించి అంతగా తెలియదు. తరచుగా, ఈ మందును సిఫార్సు చేయరు. ఇతర ప్రత్యామ్నాయ చికిత్సల భద్రత ఇంకా నిర్ధారించబడలేదు. ఏదైనా ప్రత్యామ్నాయ చికిత్సను ప్రయత్నించే ముందు, ముఖ్యంగా మీరు గర్భవతిగా ఉన్నట్లయితే, తప్పకుండా మీ వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించండి.
చివరిగా.!
గర్భధారణ సమయంలో వచ్చే ఇంట్రాహెపాటిక్ కోలెస్టాసిస్ అనేది ఒక తీవ్రమైన వైద్య పరిస్థితి. దీనికి జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షణ అవసరం, ఎందుకంటే పెరిగిన బైల్ యాసిడ్ స్థాయిలు అభివృద్ధి చెందుతున్న శిశువుకు గణనీయమైన ప్రమాదాలను కలిగిస్తాయి. తీవ్రమైన దురద మరియు అసౌకర్యం కాబోయే తల్లి జీవన నాణ్యతపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. అయినప్పటికీ, ఈ పరిస్థితిని అర్థం చేసుకోవడం సకాలంలో వైద్య సహాయం కోసం వాదించడానికి మీకు శక్తినిస్తుంది. క్రమం తప్పని రక్త పరీక్షలు, ఉర్సోడియోల్ వంటి సూచించిన మందులు, మరియు తరచుగా 36 నుండి 38 వారాల మధ్య పర్యవేక్షణలో జరిగే ప్రసవ ప్రణాళిక ద్వారా గర్భణీ స్త్రీలను పర్యవేక్షించే వైద్య నిపుణులు ప్రమాదాలను విజయవంతంగా తగ్గించగలరు. నిరంతరంగా, తీవ్రమైన దురద ఉంటే, వెంటనే ప్రసూతి వైద్యుడిని సంప్రదించడం ఉత్తమం. ఇది మీకు మరియు మీ బిడ్డకు సురక్షితమైన మరియు ఆరోగ్యకరమైన ఫలితాన్ని అందిస్తుంది.
