దగ్గు వచ్చేప్పుడు ఊపిరితిత్తుల నుండి గాలి బయటకు తన్నుకుని వస్తుంది. గాలి వేగంతో ఎంతలా ఉంటుందంటే ఏ పని చేస్తున్నా.. దానిని పక్కన పెట్టి మరీ దగ్గుపైనే దృష్టి నిలుపేలా చేస్తుంది. దగ్గు మనిషిని బలాన్ని ఉపయోగిస్తూ బయటకు తన్నుకు రావడం సాధారణమే. అయితే దగ్గుతో పాటు ఆకస్మికంగా తలనొప్పులు కూడా రావడం చాలా అరుదు. అయినప్పటికీ ఇలా సంభవిస్తే మాత్రం అది చాలా ఇబ్బందికర పరిస్థితికి గురిచేస్తుంది. దగ్గుతో కూడిన తలనొప్పులు అనేవి దగ్గడం మరియు ఇతర రకాల శ్రమ వలన కలిగే ఒక రకమైన తలనొప్పి. తుమ్మడం, ముక్కు చీదడం, నవ్వడం, ఏడవడం, పాడటం, వంగడం లేదా మలవిసర్జన చేయడం వంటివి ఇందులో భాగంగా ఉండవచ్చు.
దగ్గు తలనొప్పులు చాలా అరుదుగా వస్తాయి. వీటిలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి: ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పులు మరియు ద్వితీయ దగ్గు తలనొప్పులు. ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పులు సాధారణంగా ప్రమాదకరం కావు, కేవలం దగ్గడం వల్ల మాత్రమే వస్తాయి మరియు చికిత్స లేకుండానే త్వరగా తగ్గిపోతాయి. దగ్గు కాకుండా ఇతర కారణాలు ఏవీ లేవని వైద్యుడు నిర్ధారించినప్పుడు మాత్రమే ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పిని గుర్తిస్తారు.
ద్వితీయ దగ్గు తలనొప్పికి దగ్గు కారణం కావచ్చు, కానీ ఇది మెదడు లేదా మెదడు మరియు వెన్నెముకకు సమీపంలోని నిర్మాణాలలో సమస్యల వల్ల వస్తుంది. ద్వితీయ దగ్గు తలనొప్పులు మరింత తీవ్రంగా ఉండవచ్చు మరియు వీటికి శస్త్రచికిత్సతో చికిత్స అవసరం కావచ్చు. ఎవరికైనా మొదటిసారి దగ్గు తలనొప్పి వస్తే, వారు తమ వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. ఆ నొప్పికి దగ్గు కారణమా లేక మరేదైనా కారణమా అని వైద్యుడు నిర్ధారించగలరు.
లక్షణాలు Symptoms
దగ్గు తలనొప్పి లక్షణాలు:
- దగ్గినప్పుడు లేదా ఇతర రకాల శ్రమకు గురైనప్పుడు, అకస్మాత్తుగా వెంటనే మొదలవుతాయి
- సాధారణంగా కొన్ని సెకన్ల నుండి కొన్ని నిమిషాల వరకు ఉంటాయి — కొన్ని రెండు గంటల వరకు ఉండవచ్చు
- తీవ్రమైన, గుచ్చుతున్నట్లు, చీల్చుతున్నట్లు లేదా “పగిలిపోతున్నట్లు” ఉండే నొప్పిని కలిగిస్తాయి
- సాధారణంగా మీ తలకు ఇరువైపులా వస్తుంది మరియు తల వెనుక భాగంలో ఎక్కువగా ఉండవచ్చు
- దీని తర్వాత గంటల తరబడి మొద్దుబారిన, బాధాకరమైన నొప్పి ఉండవచ్చు
ద్వితీయ దగ్గు తలనొప్పులు తరచుగా కేవలం దగ్గు తలనొప్పితోనే మొదలవుతాయి, కానీ మీరు ఈ క్రింది వాటిని కూడా అనుభవించవచ్చు:
- ఎక్కువసేపు ఉండే తలనొప్పులు
- తలతిరగడం
- నిలబడలేకపోవడం
- స్పృహ కోల్పోవడం
- చెవులలో రింగుమని శబ్దం లేదా వినికిడి లోపం
- దృష్టి మసకబారడం లేదా వస్తువులు రెండుగా కనిపించడం
- వణుకు
దగ్గు తలనొప్పి కేవలం దగ్గిన వెంటనే మాత్రమే వస్తుంది. మీరు దగ్గినప్పుడు మీకు అప్పటికే తలనొప్పి ఉంటే, లేదా మీకు మైగ్రేన్ వంటి తలనొప్పి సమస్య ఉంటే, ఆ ఇతర తలనొప్పిని దగ్గు తలనొప్పిగా పరిగణించరు. ఉదాహరణకు, మైగ్రేన్ ఉన్నవారికి దగ్గినప్పుడు వారి తలనొప్పి తీవ్రమవుతున్నట్లు అనిపించవచ్చు. ఇది సాధారణమే, మరియు ఇది దగ్గు తలనొప్పి కాదు.
వైద్యుడిని ఎప్పుడు కలవాలి When to see a doctor
దగ్గిన తర్వాత మీకు అకస్మాత్తుగా తలనొప్పి వస్తే, ముఖ్యంగా ఆ తలనొప్పులు కొత్తగా, తరచుగా లేదా తీవ్రంగా ఉంటే, లేదా మీకు సమతుల్యత కోల్పోవడం, దృష్టి మసకబారడం లేదా వస్తువులు రెండుగా కనిపించడం వంటి ఇతర ఇబ్బందికరమైన సంకేతాలు లేదా లక్షణాలు ఉంటే, మీ వైద్యుడిని లేదా ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుడిని సంప్రదించండి.
కారణాలు Causes
ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పులు Primary cough headaches
ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పులకు కారణం తెలియదు.
ద్వితీయ దగ్గు తలనొప్పులు Secondary cough headaches
ద్వితీయ దగ్గు తలనొప్పులు ఈ క్రింది కారణాల వల్ల సంభవించవచ్చు:
- పుర్రె ఆకారంలో లోపం.
- సమతుల్యతను నియంత్రించే మెదడు భాగంలో (సెరెబెల్లమ్) లోపం. పుర్రె అడుగుభాగంలో ఉండే రంధ్రం (ఫోరమెన్ మాగ్నమ్) గుండా మెదడులోని కొంత భాగం బయటకు నెట్టబడినప్పుడు ఇది సంభవించవచ్చు, వాస్తవానికి ఆ ప్రదేశంలో వెన్నుపాము మాత్రమే ఉండాలి. ఈ రకమైన కొన్ని లోపాలను కియారి మాల్ఫార్మేషన్స్ అని అంటారు.
- మెదడులోని రక్తనాళాలలో ఒకదానిలో బలహీనత (సెరెబ్రల్ అనూరిజం).
- మెదడు కణితి.
- స్వయంగా సెరెబ్రోస్పైనల్ ద్రవం లీక్ అవ్వడం.
కొన్నిసార్లు, మొదట దగ్గు తలనొప్పిగా నిర్ధారించబడినది, సెరెబ్రోస్పైనల్ ద్రవం (CSF) లీక్ కారణంగా సంభవించవచ్చు. దగ్గడం లేదా ముక్కడం వల్ల తలనొప్పి ప్రేరేపించబడవచ్చు, కానీ అసలు కారణం CSF లీక్. కొత్తగా దగ్గు తలనొప్పి వస్తే మీ వైద్యుడిని సంప్రదించడం ఎందుకు ముఖ్యమో చెప్పడానికి ఇది ఒక కారణం.
ప్రమాద కారకాలు Risk factors
దగ్గు తలనొప్పులకు సంబంధించిన ప్రమాద కారకాలు, తలనొప్పి రకం మరియు కారణాన్ని బట్టి విస్తృతంగా మారుతూ ఉంటాయి.
నివారణ Prevention
మీ వైద్యునితో మాట్లాడిన తర్వాత, మీ దగ్గు తలనొప్పికి కారణమయ్యే చర్యలను (అవి దగ్గడం, తుమ్మడం లేదా టాయిలెట్ ఉపయోగించేటప్పుడు ముక్కడం వంటివి) నివారించడానికి ఇక్కడ కొన్ని చిట్కాలు ఉన్నాయి. ఇది మీరు అనుభవించే తలనొప్పుల సంఖ్యను తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు. కొన్ని నివారణ చర్యలలో ఇవి ఉండవచ్చు:
- బ్రోంకైటిస్ లేదా ఇతర ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్ల వంటి దగ్గుకు కారణమయ్యే పరిస్థితులకు చికిత్స చేయించుకోవడం
- దుష్ప్రభావంగా దగ్గును కలిగించే మందులను వాడకుండా ఉండటం
- ప్రతి సంవత్సరం ఫ్లూ టీకా వేయించుకోవడం
- మలబద్ధకాన్ని నివారించడానికి మల మృదువులను (స్టూల్ సాఫ్టనర్స్) ఉపయోగించడం
- బరువైన వస్తువులను ఎత్తడం లేదా ఎక్కువసేపు వంగడం వంటివి తగ్గించడం
ఈ చర్యలు దగ్గు తలనొప్పిని నివారించడంలో సహాయపడవచ్చు, కానీ దగ్గు లేదా ముక్కడం వల్ల వచ్చే ఏ తలనొప్పినైనా మీ వైద్యునిచేత తప్పకుండా పరీక్షించుకోవాలి.
నిర్ధారణ Diagnosis
మీ తలనొప్పులకు గల ఇతర కారణాలను నిర్ధారించడానికి, మీ డాక్టర్ MRI లేదా CT స్కాన్ల వంటి మెదడు-ఇమేజింగ్ పరీక్షలను సిఫార్సు చేయవచ్చు.
- మాగ్నెటిక్ రెసొనెన్స్ ఇమేజింగ్ Magnetic resonance imaging (MRI): MRI సమయంలో, మీ దగ్గు తలనొప్పికి కారణమయ్యే ఏవైనా సమస్యలను గుర్తించడానికి, మీ తలలోని నిర్మాణాల అడ్డుకోత చిత్రాలను రూపొందించడానికి అయస్కాంత క్షేత్రం మరియు రేడియో తరంగాలను ఉపయోగిస్తారు.
- కంప్యూటరైజ్డ్ టోమోగ్రఫీ స్కాన్ Computerized tomography (CT) scan: ఈ స్కాన్లలో, మీ శరీరం చుట్టూ తిరిగే ఒక ఎక్స్-రే యూనిట్ నుండి వచ్చే చిత్రాలను కలపడం ద్వారా, కంప్యూటర్ను ఉపయోగించి మీ మెదడు మరియు తల యొక్క అడ్డుకోత చిత్రాలను సృష్టిస్తారు.
- లంబార్ పంక్చర్ (స్పైనల్ ట్యాప్) Lumbar puncture (spinal tap): అరుదుగా, స్పైనల్ ట్యాప్ (లంబార్ పంక్చర్) సిఫార్సు చేయబడవచ్చు. స్పైనల్ ట్యాప్ సమయంలో, వైద్యుడు మీ మెదడు మరియు వెన్నుపాము చుట్టూ ఉండే కొంత ద్రవాన్ని తొలగిస్తారు.
చికిత్స Treatment
మీకు ప్రాథమిక లేదా ద్వితీయ దగ్గు తలనొప్పులు ఉన్నాయా అనే దానిపై ఆధారపడి చికిత్స మారుతుంది.
ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పి Primary cough headache
మీకు ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పుల చరిత్ర ఉంటే, నొప్పిని నివారించడానికి లేదా తగ్గించడానికి ప్రతిరోజూ మందులు తీసుకోవాలని మీ డాక్టర్ సిఫార్సు చేయవచ్చు.
ఈ నివారణ మందులలో ఇవి ఉండవచ్చు:
- ఇండోమెథాసిన్ (ఇండోసిన్) Indomethacin (Indocin): ఒక యాంటీ-ఇన్ఫ్లమేటరీ (శోథ నిరోధక) మందు
- ప్రోప్రానోలాల్ (ఇండెరాల్ ఎల్ఏ) Propranolol (Inderal LA): రక్త నాళాలను సడలించి, రక్తపోటును తగ్గించే మందు
- అసెటాజోలమైడ్ Acetazolamide: వెన్నుపాము ద్రవం పరిమాణాన్ని తగ్గించే ఒక డైయూరెటిక్, ఇది పుర్రె లోపల ఒత్తిడిని తగ్గించగలదు
ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పి చికిత్సకు ఉపయోగించే ఇతర మందులలో మెథిసెర్గిడ్, నాప్రోక్సెన్ సోడియం (అలీవ్), మిథైలెర్గోనోవిన్, ఇంట్రావీనస్ డైహైడ్రోఎర్గోటమైన్ (D.H.E. 45) మరియు ఫెనెల్జైన్ (నార్డిల్) ఉన్నాయి.
సెకండరీ దగ్గు తలనొప్పి Secondary cough headache
మీకు సెకండరీ దగ్గు తలనొప్పులు ఉంటే, అంతర్లీన సమస్యను పరిష్కరించడానికి తరచుగా శస్త్రచికిత్స అవసరం అవుతుంది. సెకండరీ దగ్గు తలనొప్పులు ఉన్నవారికి నివారణ మందులు సాధారణంగా సహాయపడవు. అయితే, మందులకు స్పందిస్తున్నంత మాత్రాన మీకు ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పి ఉన్నట్లు కాదు.
చివరిగా.!
మీరు దగ్గినప్పుడు అకస్మాత్తుగా, తీవ్రమైన నొప్పి రావడం ఆందోళన కలిగించవచ్చు. ప్రాథమిక దగ్గు తలనొప్పులు తరచుగా ప్రమాదకరం కానప్పటికీ, జీవనశైలి సర్దుబాట్లు లేదా ఇండోమెథాసిన్ వంటి సూచించిన మందులతో వాటిని నియంత్రించవచ్చు. అయినప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక లక్షణాలను నిర్లక్ష్యం చేయకపోవడం చాలా ముఖ్యం. దగ్గు తలనొప్పులు అప్పుడప్పుడు కియారి మాల్ఫార్మేషన్ వంటి ద్వితీయ నిర్మాణ సమస్యల నుండి కూడా ఉత్పన్నం కావచ్చు కాబట్టి, ఖచ్చితమైన నిర్ధారణ కోసం, తరచుగా MRI వంటి ఇమేజింగ్తో కూడిన వృత్తిపరమైన వైద్య మూల్యాంకనం తప్పనిసరి. ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుడిని సంప్రదించడం ద్వారా మీ ఆరోగ్యానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, మీరు సరైన సంరక్షణను మరియు మనశ్శాంతిని పొందేలా నిర్ధారిస్తుంది.
