అనాక్సిక్ మెదడు గాయం అంటే? కారణాలు, లక్షణాలు, చికిత్స - What is anoxic brain injury? Symptoms and Treatment

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం, అనాక్సిక్ ఎన్సెఫలోపతి లేదా హైపోక్సిక్-ఇస్కీమిక్ మెదడు గాయం అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది మెదడుకు ఆక్సిజన్ పూర్తిగా లేకపోవడం వల్ల కలిగే ప్రాణాంతక పరిస్థితి. అనాక్సిక్ మెదడు గాయం (ABI), హైపోక్సిక్-ఇస్కీమిక్ మెదడు గాయం లేదా అనాక్సిక్ ఎన్సెఫలోపతి అని కూడా పిలుస్తారు, మీ మెదడు మెదడు కణాలు చనిపోయేంత కాలం ఆక్సిజన్ అందనప్పుడు ఇది జరుగుతుంది. ఇది తీవ్రమైన, తరచుగా ప్రాణాంతక పరిస్థితి, ఇది తరచుగా శాశ్వత మెదడు గాయానికి కారణమవుతుంది.

చాలా విభిన్న వైద్య సంఘటనలు దీనికి కారణం కావచ్చు కాబట్టి ఎంత మంది అనాక్సిక్ మెదడు గాయాన్ని అనుభవిస్తున్నారో తెలుసుకోవడం కష్టం. అనాక్సిక్ మెదడు గాయం ఉన్న చాలా మంది కూడా కోమాను అనుభవిస్తారు. ఆ వ్యక్తులలో, దాదాపు 27 శాతం మంది 28 రోజుల్లోపు స్పృహ తిరిగి పొందుతారు. అయితే, హృదయ సంబంధ సంఘటనల వల్ల అనాక్సిక్ మెదడు గాయం ఏర్పడిన వారు దాదాపు 64 శాతం మందికి ఇది అత్యంత సాధారణ కారణమే కాదు ప్రాణాంతకం.

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం అంటే?     What is anoxic brain injury?

అనోక్సియా అనేది ఆక్సిజన్ నష్టానికి వైద్య పదం. మెదడుకు గాయం కలిగించేంత కాలం పాటు మెదడులో ఆక్సిజన్ లేనప్పుడు కానీ తక్షణ మరణానికి కారణమయ్యేంత కాలం లేనప్పుడు అనాక్సిక్ మెదడు గాయం వస్తుంది.

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం లక్షణాలు?  What are the symptoms of ABI?

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం యొక్క స్వల్పకాలిక మరియు దీర్ఘకాలిక లక్షణాలు ఉన్నాయి. అనాక్సిక్ మెదడు గాయానికి కారణమయ్యే సంఘటన సమయంలో మరియు తర్వాత వెంటనే, లక్షణాలు వీటిలో ఉండవచ్చు:

స్వల్పకాలిక లక్షణాలు       short-term symptoms

• స్పృహ కోల్పోవడం (గాయం తర్వాత వెంటనే కోమా వచ్చే అవకాశం ఉంది)
• నీలిరంగు రంగు మారడం
• మూర్ఛలు
• గందరగోళం
• తలనొప్పి
• మరణం

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం యొక్క కొన్ని దీర్ఘకాలిక లక్షణాలు కాలక్రమేణా పరిష్కరించబడవచ్చు లేదా అవి శాశ్వతంగా ఉండవచ్చు.

దీర్ఘకాలిక లక్షణాలు:                      long-term symptoms

• స్పందించని మేల్కొలుపు సిండ్రోమ్ (నిరంతర వృక్షసంబంధ స్థితి)
• అలసట
• తక్కువ రక్తపోటు
• జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోవడం, బలహీనమైన తీర్పు మరియు శ్రద్ధ ఇబ్బందులు వంటి అభిజ్ఞా మార్పులు
• మోటారు పనితీరులో మార్పులు (ఫోర్క్ పట్టుకోవడం, రాయడం మొదలైన చక్కటి మోటారు నైపుణ్యాలు మరియు సమతుల్యత మరియు నడక వంటి స్థూల మోటారు నైపుణ్యాలు)
• పక్షవాతం లేదా పరేసిస్
• వణుకు
• మూర్ఛలు
• స్పాస్టిసిటీ (బిగుతు కండరాలు, పరిమిత కదలిక)
• అంధత్వం (కార్టికల్ అంధత్వం)
• ప్రసంగ లోపాలు
• చిరాకు, నిరాశ, నిరాశ వంటి భావోద్వేగ మార్పులు

అనాక్సిక్ మెదడు గాయానికి కారణాలు?        What causes ABI?

మీ మెదడుకు ఆక్సిజన్ అందకుండా నిరోధించే ఏదైనా అనాక్సిక్ మెదడు గాయానికి కారణమవుతుంది. అత్యంత సాధారణ కారణం గుండెపోటు లేదా స్ట్రోక్ వంటి హృదయ సంబంధ సంఘటన. అనాక్సిక్ మెదడు గాయానికి కారణమయ్యే అనేక సంఘటనలలో, ఇక్కడ కొన్ని సాధారణ కారణాలు ఉన్నాయి:

• గొంతు నులిమేయడం, ఉక్కిరిబిక్కిరి చేయడం లేదా ఊపిరాడకపోవడం
• మునిగిపోవడం
• తీవ్రమైన హైపోటెన్షన్ (చాలా తక్కువ రక్తపోటు)
• మంటలు (పొగ పీల్చడం)
• కార్బన్ మోనాక్సైడ్ విషప్రయోగం
• బాధాకరమైన వాస్కులర్ గాయం (కత్తిపోట్లు, ప్రమాదాలు మరియు పడిపోవడం వంటి గాయం ద్వారా రక్త నాళాలకు గాయం)
• ఔషధ అధిక మోతాదు
• ఊపిరితిత్తుల ఆక్సిజన్‌ను స్వీకరించే సామర్థ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే తీవ్రమైన ఊపిరితిత్తుల గాయం (ALI) పరిస్థితులు
• తీవ్రమైన రక్తహీనత

ప్రసవానికి ముందు లేదా సమయంలో శిశువుకు సంభవించే ABIని హైపోక్సిక్-ఇస్కీమిక్ ఎన్సెఫలోపతి (HIE) అంటారు. శిశువులలో అనాక్సిక్ మెదడు గాయం దీనివల్ల సంభవించవచ్చు:

తల్లి కారకాలు Maternal factors:

• ప్రీక్లాంప్సియా
• కోరియోఅమ్నియోనిటిస్
• గర్భధారణ మరియు ప్రసవ సమయంలో రక్తస్రావం
• అంటువ్యాధులు
• థైరాయిడ్ వ్యాధి

పిండం కారకాలు fetal factors:

• రక్తహీనత
• పుట్టుకతో వచ్చే గుండె జబ్బులు
• జన్యుపరమైన పరిస్థితులు
• జీవక్రియ వ్యాధులు
• భుజం డిస్టోసియా
• దీర్ఘకాలిక లేదా కష్టమైన ప్రసవం
• ప్రసూతి అత్యవసర పరిస్థితులు

జరాయువు ఇబ్బందులు placental difficulties:

• విచ్ఛిన్నం
• అసాధారణతలు
• బొడ్డు తాడు కుదింపు

ముందస్తు ప్రసవం preterm labor

అకాల ప్రసవం premature delivery

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం నిర్ధారణ ఎలా?  How is ABI diagnosed?

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం సంభవించిన తర్వాత వీలైనంత త్వరగా దానిని నిర్ధారించడం చాలా ముఖ్యం, తద్వారా మెదడుకు తగినంత ఆక్సిజన్ అందుతుంది, మెదడు గాయానికి ఇతర సంభావ్య కారణాలను తోసిపుచ్చవచ్చు మరియు మెదడుకు ఆక్సిజన్ నష్టం ఎంతవరకు ఉందో నమోదు చేయవచ్చు. తక్షణ రోగ నిర్ధారణ కూడా మెదడు గాయాన్ని మరింత నిరోధించడంలో సహాయపడుతుంది.

రోగనిర్ధారణ ప్రక్రియలో ఇవి ఉన్నాయి:

• వైద్య చరిత్ర Medical history: గత వైద్య చరిత్ర మరియు అనోక్సియాకు దారితీసిన సంఘటన యొక్క పూర్తి వివరాలను సేకరించడం, దానిని చూసిన వారి నుండి, సంరక్షణ అందించిన వారి నుండి మరియు ఇతరుల నుండి, సంరక్షణకు తెలియజేయడంలో సహాయపడింది.
• శారీరక మరియు నాడీ పరీక్షలు Physical and neurological exams: ఈ పరీక్షలు స్పృహ, ప్రతిచర్యలు, విద్యార్థి ప్రతిచర్య, మోటారు ప్రతిస్పందనలు మరియు ఇతర సంకేతాలు మరియు విధులతో సహా వివిధ అంశాలను అంచనా వేస్తాయి.
• రక్త పరీక్షలు Blood tests: ఈ పరీక్షలు ఆక్సిజన్ స్థాయిలు, ఇన్ఫెక్షన్లు, జీవక్రియ పరిస్థితులు మరియు రక్తంలో ఔషధాల ఉనికితో సహా వివిధ అంశాలను అంచనా వేస్తాయి.
• ఇమేజింగ్ పరీక్షలు Imaging tests: మెదడులో రక్తస్రావం లేదా అదనపు మెదడు గాయం కోసం తనిఖీ చేయడానికి సిటి (CT) స్కాన్‌లు మరియు మెదడు గాయాన్ని తనిఖీ చేయడానికి ఎమ్మారై (MRI), రోగ నిర్ధారణను నిర్ధారించడంలో సహాయపడతాయి మరియు చికిత్స ఎంపికలు మరియు దృక్పథాన్ని నిర్ణయించడంలో సహాయపడతాయి.
• ఎలక్ట్రోఎన్సెఫలోగ్రఫీ (EEG) Electroencephalography (EEG): ఈ పరీక్ష మెదడు తరంగాలను కొలుస్తుంది మరియు మూర్ఛ కార్యకలాపాలు మరియు ఇతర అసాధారణ మెదడు తరంగ నమూనాలను గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది.
• ప్రేరేపిత సంభావ్య పరీక్ష Evoked potential testing: ఈ పరీక్ష ఒక వ్యక్తి యొక్క స్పృహ స్థాయిని అంచనా వేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది.

అనాక్సిక్ మెదడు గాయానికి చికిత్స?       What is the treatment for ABI?

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం చికిత్స యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం మెదడుకు ఆక్సిజన్‌ను పునరుద్ధరించడం మరియు మరింత మెదడు గాయాన్ని నివారించడంలో సహాయపడటం.

చికిత్స ఎంపికలలో ఇవి ఉండవచ్చు:

• తక్షణ పునరుజ్జీవనం Immediate resuscitation: పునరుజ్జీవనం అనేది CPR లేదా అధునాతన లైఫ్ సపోర్ట్, మరియు లక్ష్యం మెదడుకు ఆక్సిజన్‌ను పునరుద్ధరించడం, ఇది అనాక్సిక్ మెదడు గాయం ఉన్న వ్యక్తులకు అత్యంత ముఖ్యమైన తక్షణ చికిత్స.
• అంతర్లీన కారణాల దిద్దుబాటు Correction of underlying causes: ఈ చికిత్స ఆక్సిజన్ నష్టానికి మూల కారణాన్ని పరిష్కరించడానికి రూపొందించబడింది. ఉదాహరణకు, చికిత్సలో గుండె ఆగిపోవడానికి చికిత్స చేయడం, వాయుమార్గాలను క్లియర్ చేయడం, ఔషధ అధిక మోతాదులను తిప్పికొట్టడం లేదా ఇన్ఫెక్షన్లకు చికిత్స చేయడం వంటివి ఉండవచ్చు.
• లక్ష్య ఉష్ణోగ్రత నిర్వహణ Targeted temperature management: గుండె ఆగిపోయిన తర్వాత 24–48 గంటల పాటు శరీరం యొక్క తేలికపాటి శీతలీకరణ (32–36°C) మెదడు గాయాన్ని తగ్గిస్తుంది. పరిశోధనలో కొత్త ఆవిష్కరణలు చేయబడినప్పుడు ప్రోటోకాల్‌లు మరియు సిఫార్సులు అభివృద్ధి చెందుతాయి. మూర్ఛ నిర్వహణ: మూర్ఛలు లేదా మయోక్లోనస్ అభివృద్ధి చెందితే యాంటీపిలెప్టిక్ మందులు
• సహాయక సంరక్షణ Supportive care: ఈ రకమైన చికిత్సలో ఇతర చికిత్సలు ఉంటాయి, అవి:
• ఆక్సిజన్ థెరపీ
• హెమోడైనమిక్ మద్దతు
• ద్వితీయ సమస్యల నివారణ (ఆస్పిరేషన్, రక్తం గడ్డకట్టడం, చర్మం విచ్ఛిన్నం)
• పునరావాసం Rehabilitation: ఒక వ్యక్తి పరిస్థితి స్థిరంగా మారిన తర్వాత, ప్రారంభ పునరావాసం (శారీరక, వృత్తిపరమైన, స్పీచ్ థెరపీ, ఉదాహరణకు) పనితీరు మరియు కోలుకోవడానికి కీలకం.
• మందులు Medications: అవి వివిధ కారణాల వల్ల నిర్వహించబడతాయి. అల్పోష్ణస్థితి నిర్వహణ సమయంలో వణుకు ఆపడానికి సహాయపడటం ప్రాథమిక ప్రయోజనాల్లో ఒకటి.

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం సమస్యలు?    Complications of ABI?

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం యొక్క ప్రధాన సమస్యలు:

• కోమా లేదా నిరంతర వృక్షసంబంధమైన స్థితి
• మూర్ఛలు
• కదలిక రుగ్మతలు (మయోక్లోనస్)
• తేలికపాటి జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోవడం నుండి తీవ్రమైన లోపాల వరకు అభిజ్ఞా మార్పులు
• ప్రవర్తనా మరియు భావోద్వేగ అవాంతరాలు
• శాశ్వత మోటారు మార్పులు (పక్షవాతం, స్పాస్టిసిటీ)
• ఇన్ఫెక్షన్ల ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం
• చలనశీలత-సంబంధిత ఆరోగ్య పరిస్థితులు
• మరణం

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం ఉన్న వ్యక్తులు వారి మెదడు గాయానికి సంబంధించిన లేదా చికిత్సల దుష్ప్రభావాల వలె సమస్యలను అనుభవించవచ్చు.

ఎబిఐ ఉన్న వ్యక్తుల దృక్పథం? Outlook for individuals with ABI?

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం ఉన్న వ్యక్తుల దృక్పథం విస్తృతంగా మారవచ్చు. అనేక అంశాలు వారి దృక్పథాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. గాయానికి కారణమైన ప్రారంభ సంఘటన, ఆ సంఘటన సమయం, తీవ్రత మరియు వైద్య సంరక్షణ ఎంత త్వరగా ప్రారంభమైంది వంటి అంశాలు. అనాక్సిక్ మెదడు గాయం నుండి కోలుకోవడం, పూర్తిగా కోలుకోవడం, తేలికపాటి మార్పులు మరియు పరిస్థితులు, శాశ్వత వైకల్యం లేదా మరణం వరకు ఉండవచ్చు. ఒక వ్యక్తి యొక్క దృక్పథంలో ఎక్కువ భాగం ఆక్సిజన్ వారి మెదడుకు ఎంతకాలం చేరుకోలేదు అనే దాని ఆధారంగా నిర్ణయించబడుతుంది.

చివరిగా..!

అనాక్సిక్ మెదడు గాయం అనేది మెదడుకు ఆక్సిజన్ లేకపోవడం వల్ల కలిగే తీవ్రమైన పరిస్థితి. సాధారణంగా, దీనిని అనుభవించే వ్యక్తులకు వీలైనంత త్వరగా వారి మెదడుకు ఆక్సిజన్‌ను పునరుద్ధరించడానికి అత్యవసర వైద్య సంరక్షణ అవసరం. అనాక్సియా అంటే మెదడుకు ఆక్సిజన్ సరఫరా పూర్తిగా నిలిచిపోవడం, కాగా మెదడుకు ఆక్సిజన్ సరఫరా తగినంత కాకుండా తగ్గించబడి అందడాన్ని  హైపోక్సియా అంటారు. అనాక్సిక్ మెదడు గాయం అనే పదాన్ని సాధారణంగా ఆక్సిజన్ పూర్తిగా నిలిచిపోవడం వల్ల మెదడు గాయం యొక్క తీవ్రమైన కేసులను వివరించడానికి లేదా నిర్ధారించడానికి ఉపయోగిస్తారు.

ఆక్సిజన్ లేకుండా, మెదడు కణాల గాయం చాలా త్వరగా ప్రారంభమవుతుంది. నిమిషాల వ్యవధిలోనే ఆక్సిజన్ పునరుద్ధరించబడకపోతే 4 నుండి 5 నిమిషాల్లో మెదడు కణాల మరణం సంభవించే ప్రమాదం కూడా ఉంది. ఈ ఫలితం చాలా తీవ్రంగా ఉండవచ్చు, ప్రజలు శాశ్వత వైకల్యాన్ని అనుభవించవచ్చు లేదా చాలా సందర్భాలలో మరణం కూడా సంభవించవచ్చు. మెదడుకు ఆక్సిజన్‌ను పునరుద్ధరించే వేగవంతమైన పునరుజ్జీవనం, అందుకు లక్ష్యంగా ఉన్న ఉష్ణోగ్రత నిర్వహణతో కూడిన ప్రత్యేక సంరక్షణతో కలిపి, న్యూరోలాజికల్ రికవరీ సంభావ్యతను గణనీయంగా మెరుగుపరుస్తుంది. దీర్ఘకాలిక ఫలితాలను ఆప్టిమైజ్ చేయడానికి ముందస్తు సంరక్షణ, ఖచ్చితమైన రోగ నిర్ధారణ, రోగులు మరియు కుటుంబాలకు మద్దతు అవసరం.