నీలి (లేదా ఊదా) గోర్లు ఉంటే, అది తరచుగా మీ రక్తంలో ఆక్సిజన్ తక్కువగా ఉందని సూచిస్తుంది. సైనోసిస్ అని పిలువబడే తక్కువ ఆక్సిజన్, అనేక ఊపిరితిత్తులు, గుండె, రక్త నాళాలు మరియు రక్త కణాల రుగ్మతల వల్ల కావచ్చు. అనేక కారణాలు వైద్య సహాయం అవసరమయ్యే తీవ్రమైన పరిస్థితులు.
వేలిగోళ్లు ఎందుకు రంగుమారాయి? Why Fingernails Turn Blue?
నీలం లేదా ఊదా రంగు గోర్లు లేదా గోళ్లు సైనోసిస్ యొక్క సాధారణ సంకేతం. రక్తంలో ఆక్సిజన్ లేకపోవడం వల్ల సైనోసిస్ ఒక లక్షణం. ఆక్సిజన్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, రక్తం నీలం రంగులో కనిపిస్తుంది, ఇది మీ గోర్లు మరియు చర్మం యొక్క రంగును ప్రభావితం చేస్తుంది. వేలుగోళ్లు మరియు చేతుల్లో నీలం రంగు మారడం సాధారణం అయినప్పటికీ, ఇది శరీరంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో కూడా సంభవించవచ్చు,
దీని వలన మూడు రకాల సైనోసిస్ వస్తుంది:
సెంట్రల్ సైనోసిస్ Central cyanosis: ఈ రకం శరీరం మరియు నాలుక, పెదవులు మరియు నోటిలో కనిపించే శ్లేష్మ పొరల సాధారణ నీలి రంగు మారడానికి కారణమవుతుంది. అంత సాధారణం కాకపోయినా, సెంట్రల్ సైనోసిస్ వేళ్లు మరియు కాలి వేళ్లను కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు. సెంట్రల్ సైనోసిస్ సాధారణంగా గుండె మరియు ఊపిరితిత్తుల పరిస్థితులు లేదా హిమోగ్లోబిన్ సమస్యల వల్ల సంభవిస్తుంది.
పరిధీయ సైనోసిస్ Peripheral cyanosis: ఇది అంత్య భాగాలలో, ముఖ్యంగా వేలుగోళ్లు, వేళ్లు మరియు కాలి వేళ్లలో నీలం లేదా ఊదా రంగు మారడం. పరిధీయ సైనోసిస్ సాధారణంగా రక్త నాళాలు, గుండె లేదా పర్యావరణ ప్రభావాల వల్ల సంభవించే ప్రసరణ సమస్యల వల్ల సంభవిస్తుంది.
డిఫరెన్షియల్ సైనోసిస్ Differential cyanosis: చేతులు మరియు కాళ్ళను ప్రభావితం చేసే అరుదైన రకమైన సైనోసిస్, ఇది సాధారణంగా తీవ్రమైన గుండె లేదా ఊపిరితిత్తుల పరిస్థితి కారణంగా వస్తుంది.
సైనోసిస్కు ఏ ఆరోగ్య పరిస్థితులు కారణమవుతాయి? What Health Conditions Cause Cyanosis?
అనేక ఊపిరితిత్తులు, గుండె మరియు రక్త నాళాల పరిస్థితుల వల్ల నీలిరంగు వేలుగోళ్లు సంభవించవచ్చు. ఇవి సర్వసాధారణం:
ఊపిరితిత్తుల పరిస్థితులు Lung Conditions:
ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు మీ రక్తంలోకి ఆక్సిజన్ రాకుండా నిరోధించవచ్చు, దీనిని హైపోక్సేమియా అని పిలుస్తారు.
సైనోసిస్కు కారణమయ్యే ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు:
క్రానిక్ అబ్స్ట్రక్టివ్ పల్మనరీ డిసీజ్ Chronic obstructive pulmonary disease: దీర్ఘకాలిక ఊపిరితిత్తుల నష్టం మరియు వాపు, సాధారణంగా పొగ, దుమ్ము మరియు రసాయనాలకు గురికావడం వల్ల వస్తుంది
న్యుమోనియా Pneumonia: బాక్టీరియల్ లేదా వైరల్ ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్
ఆస్తమా Asthma: వాపు మరియు ఇరుకైన వాయుమార్గాలు
అక్యూట్ రెస్పిరేటరీ డిస్ట్రెస్ సిండ్రోమ్ Acute respiratory distress syndrome (ARDS): ఊపిరితిత్తులలో తీవ్రమైన వాపు మరియు ద్రవం పేరుకుపోవడం
పల్మనరీ ఎంబాలిజం Pulmonary embolism: ఊపిరితిత్తుల ధమనులలో రక్తం గడ్డకట్టడం
పల్మనరీ ఎడెమా Pulmonary edema: ఊపిరితిత్తులలో ద్రవం పేరుకుపోవడం
ఇంటర్స్టీషియల్ ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి Interstitial lung disease: ఊపిరితిత్తుల వాపు మరియు మచ్చలను కలిగించే రుగ్మతల సమూహం
బ్రోన్కియోలిటిస్ Bronchiolitis: ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్ వాపు మరియు అధిక శ్లేష్మం కలిగిస్తుంది; పిల్లలలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది
వాయుమార్గ అవరోధాలు Airway obstructions: వాయుమార్గాలలో ఉక్కిరిబిక్కిరి కావడం మరియు తీవ్రమైన వాపు శ్వాసను నిరోధించి రక్తంలో ఆక్సిజన్ తక్కువగా ఉండటానికి దారితీస్తుంది
తీవ్రమైన పర్వత అనారోగ్యం Acute mountain sickness: అధిక ఎత్తులో ఆక్సిజన్ స్థాయిలు తక్కువగా ఉండటం వల్ల సంభవిస్తుంది. అధిక ఎత్తులో ఉన్న పల్మనరీ ఎడెమా (HAPE) అనేది ఊపిరితిత్తులలో ద్రవం పేరుకుపోవడానికి కారణమయ్యే తీవ్రమైన పర్వత అనారోగ్యం యొక్క తీవ్రమైన మరియు ప్రాణాంతక రూపం.
గుండె పరిస్థితులు Heart Conditions
మీ గుండె సరిగ్గా పనిచేయకపోతే, అది మీ శరీరానికి తగినంత ఆక్సిజన్ అధికంగా ఉండే రక్తాన్ని పంపదు. సైనోసిస్ దీని ఫలితంగా కనిపించవచ్చు:1
కంజెస్టివ్ హార్ట్ ఫెయిల్యూర్ Congestive heart failure: గుండె శరీరానికి తగినంత రక్తాన్ని పంప్ చేయలేకపోతుంది
వాల్యులర్ హార్ట్ డిసీజ్ Valvular heart disease: గుండెలోని కవాటాలు సరిగ్గా తెరుచుకోవడం లేదు లేదా మూసివేయబడటం లేదు, ఇది రక్త ప్రవాహాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది
పుట్టుకతో వచ్చే గుండె జబ్బు: పుట్టుకతోనే అనేక గుండె జబ్బులు రావడంతో దాని ప్రభావం కూడా కారణం.
ఐసెన్మెంగర్ సిండ్రోమ్ Eisenmenger syndrome: ఊపిరితిత్తులలోని రక్త నాళాలను దెబ్బతీసే కొన్ని పుట్టుకతో వచ్చే గుండె వ్యాధుల అరుదైన సమస్య
తీవ్రమైన షాక్ Severe shock: గుండె పరిస్థితి, తక్కువ రక్త పరిమాణం లేదా వెడల్పు చేసిన రక్త నాళాల కారణంగా అవయవాలకు రక్త ప్రవాహం తగ్గుతుంది
రక్త సమస్యలు Blood Problems
ఎర్ర రక్త కణాలలో ఉండే ప్రోటీన్ అయిన హిమోగ్లోబిన్, శరీరమంతా కణజాలాలకు ఆక్సిజన్ను తీసుకువెళుతుంది. ప్రసరణ లేదా హిమోగ్లోబిన్ను ప్రభావితం చేసే సమస్యలు సైనోసిస్కు కారణం కావచ్చు,
వీటిలో:
పాలీసైథెమియా వెరా Polycythemia vera: ఎర్ర రక్త కణాల అధిక ఉత్పత్తిని ప్రేరేపించే ఒక రకమైన రక్త క్యాన్సర్, ఇది మందపాటి రక్తం, రక్తం గడ్డకట్టడం మరియు రక్త ప్రసరణ సరిగా లేకపోవడం
మెథెమోగ్లోబినిమియా Methemoglobinemia: అధిక మెథెమోగ్లోబిన్కు కారణమయ్యే రక్త రుగ్మత, ఆక్సిజన్ను మోసుకెళ్లలేని హిమోగ్లోబిన్ రకం
కార్బన్ మోనాక్సైడ్ విషప్రయోగం Carbon monoxide poisoning: ఎర్ర రక్త కణాలలో ఆక్సిజన్ను భర్తీ చేసినప్పుడు సంభవిస్తుంది. అయితే, ఈ పరిస్థితి చాలా అరుదుగా నీలిరంగు గోర్లు లేదా సైనోసిస్కు కారణమవుతుంది. ఇది చర్మం మరియు గోర్లు ఎర్రగా మారడానికి కారణం కావచ్చు, కానీ ఇది మిమ్మల్ని పాలిపోయినట్లు కనిపించే అవకాశం ఉంది.
రక్త నాళాల పరిస్థితులు Blood Vessel Conditions
రక్త ప్రవాహాన్ని తగ్గించడం ద్వారా సైనోసిస్కు కారణమవుతుంది:
పరిధీయ ధమని వ్యాధి Peripheral artery disease: కొలెస్ట్రాల్ ఫలకాలు (అథెరోస్క్లెరోసిస్) రక్త ప్రవాహాన్ని పరిమితం చేస్తుంది, చాలా తరచుగా కాళ్ళలో కానీ మీ చేతులు మరియు శరీరంలోని ఇతర ధమనులను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది
రక్తం గడ్డకట్టడం (థ్రోంబోఫ్లెబిటిస్ లేదా డీప్ వెయిన్ థ్రాంబోసిస్) Blood clots : చేతులు లేదా కాళ్ళలో రక్తం గడ్డకట్టడం రక్త ప్రవాహాన్ని పరిమితం చేస్తుంది
రేనాడ్స్ సిండ్రోమ్ Raynaud’s syndrome: చల్లని ఉష్ణోగ్రతలు లేదా ఒత్తిడికి గురికావడం వల్ల వేళ్లు మరియు కాలి వేళ్లలో పరిమిత రక్త ప్రవాహం
హైపోథెర్మియా Hypothermia: ప్రమాదకరమైన శరీర ఉష్ణోగ్రత, చేతులు, కాళ్ళు మరియు చర్మంలోని రక్త నాళాలు కుంచించుకుపోవడానికి కారణమవుతుంది
అక్రోసైనోసిస్ Acrocyanosis: చిన్న రక్త నాళాలు బిగుతుగా మారుతాయి, చేతులు మరియు కాళ్ళలో నీలం రంగు మారడానికి కారణమవుతాయి, బహుశా చల్లని ఉష్ణోగ్రతలు లేదా ఆరోగ్య పరిస్థితి వల్ల కావచ్చు
మందులు నీలిరంగు గోళ్ళకు కారణమవుతాయా? Can Medications Cause Blue Fingernails?
బీటా-బ్లాకర్లు రక్త నాళాలను బిగుతుగా చేయడం వల్ల సైనోసిస్కు కారణం కావచ్చు. మీరు అధిక మొత్తంలో లేదా మాదకద్రవ్యాలు, బెంజోడియాజిపైన్స్ మరియు మత్తుమందులు వంటి మందులను అధిక మోతాదులో తీసుకుంటే మీరు సైనోసిస్ను కూడా అభివృద్ధి చేయవచ్చు.
సైనోసిస్ ఇతర లక్షణాలు? Other Symptoms With Cyanosis?
సైనోసిస్ను ప్రేరేపించే పరిస్థితి ఇతర లక్షణాలకు కారణం కావచ్చు, వాటిలో:
- ఊపిరి ఆడకపోవడం
- అలసట
- దగ్గు
- ఛాతీ బిగుతు లేదా ఛాతీ నొప్పి
- కడుపు నొప్పి, వికారం మరియు వాంతులు
- వేలు గుద్దడం (వేళ్లు పెద్దవిగా మారడం)
- బలహీనత
- చీలమండ, పాదం లేదా కాలు వాపు
- వేగంగా శ్వాస తీసుకోవడం
- గందరగోళం
- కాలు నొప్పి
- చలి చర్మం
- ఆందోళన5
- చలి సున్నితత్వం
- తిమ్మిరి లేదా జలదరింపు
- సక్రమంగా లేని హృదయ స్పందన
- శిశువులకు బరువు పెరగడంలో ఇబ్బంది, ఆహారం ఇవ్వడంలో సమస్యలు మరియు ఆకలి తగ్గడం కూడా ఉండవచ్చు.
వైద్యుడిని ఎప్పుడు సంప్రదించాలి? When to See a Doctor?
నీలిరంగు వేలుగోళ్లు, అలాగే మీ శరీరంలో ఎక్కడైనా సైనోసిస్ ఉండటం తీవ్రమైన ఆరోగ్య పరిస్థితులకు సంకేతాలు. ఈ కారణంగా, సమస్యకు కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి మరియు చికిత్స పొందడానికి మీరు మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాతను సంప్రదించాలి.
అయితే, సైనోసిస్తో పాటు ఈ క్రింది వాటితో పాటు ఉంటే మీరు అత్యవసర వైద్య సంరక్షణ తీసుకోవాలి:
- శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
- ఛాతీ నొప్పి
- అధిక చెమట
- చర్మం జిగటగా ఉండటం
- మైకము లేదా మూర్ఛ
- ఇవి గుండెపోటు లేదా పల్మనరీ ఎంబాలిజం వంటి వైద్య అత్యవసర పరిస్థితికి సంకేతాలు కావచ్చు.
సైనోసిస్ను ఎలా నిర్ధారిస్తారు మరియు చికిత్స చేస్తారు? How Is Cyanosis Diagnosed and Treated?
నీలిరంగు రంగు మారడం మీ చేతివేళ్లలో మాత్రమే ఉందా లేదా మీ శరీరంలో మరెక్కడైనా ఉందా అని నిర్ధారించడానికి మీ వైద్యుడు శారీరక పరీక్ష చేస్తారు. ఈ క్రమంలో వైద్యులు బాధితుల వైద్య చరిత్రను పరిశీలిస్తారు. ఇతర ప్రశ్నలతో పాటు, మీ లక్షణాలు ఎప్పుడు ప్రారంభమయ్యాయో అడుగుతారు. ఇది పుట్టినప్పటి నుండి ఉన్న ఒక పరిస్థితి వల్ల జరిగిందా లేదా అని నిర్ణయించడంలో వారికి సహాయం చుస్తుంది.
ఈ పరిస్థితిని నిర్ధారించడానికి ఉపయోగించే పరీక్షలలో ఇవి ఉన్నాయి:
పల్స్ ఆక్సిమెట్రీ Pulse oximetry: పల్స్ ఆక్సిమెట్రీ అనేది నాన్-ఇన్వాసివ్ పరీక్ష మీ రక్తంలోని ఆక్సిజన్ను కొలవడానికి మీ వేలిపై ఉంచిన సెన్సార్ను ఉపయోగిస్తుంది.
ఆర్టీరియల్ బ్లడ్ గ్యాస్ విశ్లేషణ Arterial blood gas analysis (ABG): ఈ రక్త పరీక్ష రక్తంలో ఆక్సిజన్ మరియు కార్బన్ డయాక్సైడ్ స్థాయిలను అలాగే రక్తం యొక్క ఆమ్లత్వ స్థాయిని చూపుతుంది.
ఇతర రక్త పరీక్షలు Other blood tests: కారణాన్ని నిర్ధారించడంలో సహాయపడటానికి మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత హిమోగ్లోబిన్ స్థాయిలు, ఎర్ర రక్త కణాల సమస్యలు, రక్తంలో గ్లూకోజ్, ఇన్ఫెక్షన్లు మరియు ఇతర బయోమార్కర్లను నిర్ణయించడానికి అనేక రకాల రక్త పరీక్షలను నిర్వహించవచ్చు.
కంప్యూటెడ్ టోమోగ్రఫీ (CT) స్కాన్ మరియు ఎక్స్-రేలు CT scan and X-rays: ఈ ఇమేజింగ్ పరీక్షలు పరిధీయ సైనోసిస్ యొక్క కారణాలను, అలాగే ఊపిరితిత్తుల మరియు గుండె పరిస్థితులను తనిఖీ చేయవచ్చు.
ఎకోకార్డియోగ్రామ్ Echocardiogram:
ఈ పరీక్ష మీ గుండె యొక్క చిత్రాలను తీయడానికి ధ్వని తరంగాలను ఉపయోగిస్తుంది. ఇది నిర్మాణాత్మక సమస్యలు మరియు గుండె పనితీరును తనిఖీ చేస్తుంది. డ్యూప్లెక్స్ డాప్లర్: ఈ ఇమేజింగ్ పరీక్ష మీ రక్త నాళాలలో రక్త ప్రవాహం, అడ్డంకులు మరియు ఇతర సమస్యలను వీక్షించడానికి అల్ట్రాసౌండ్ను ఉపయోగిస్తుంది. సైనోసిస్ కారణాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని చికిత్స అనుకూలీకరించబడింది. ఆక్సిజన్ థెరపీ, శ్వాసకోశ మద్దతు మరియు అంతర్లీన పరిస్థితిని నిర్వహించడానికి మందులు వంటి అనేక రకాల చికిత్సలు మీకు అవసరం కావచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో, గుండె మరియు రక్త నాళాల పరిస్థితులను సరిచేయడానికి మీకు మినిమల్లీ ఇన్వాసివ్ శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు.
సూడోసైనోసిస్ Pseudocyanosis
రోగనిర్ధారణ ప్రక్రియలో, మీ ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత సూడోసైనోసిస్ అనే పరిస్థితిని తోసిపుచ్చుతారు. ఇది ఒకేలా కనిపించినప్పటికీ, ఇది నిజమైన సైనోసిస్ కాదు. అదనపు వెండిని తీసుకోవడం వల్ల ఆర్గిరియా అనే పరిస్థితికి దారితీస్తుంది, దీనిలో చర్మం మరియు గోర్లు నీలం/బూడిద రంగులోకి మారుతాయి. మినోసైక్లిన్ వంటి కొన్ని మందులు కూడా గోర్లు నీలం రంగులో కనిపించడానికి కారణమవుతాయి.
చివరిగా.!
నీలం లేదా ఊదా రంగు గోళ్లు (సైనోసిస్) మీ శరీరానికి తగినంత ఆక్సిజన్ అందడం లేదని సూచిస్తాయని గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం. కొన్నిసార్లు జలుబుకు గురికావడం లేదా టైట్ బ్యాండ్ వంటి సులభంగా పరిష్కరించగల సమస్యల వల్ల సంభవిస్తాయి, అవి గుండె, ఊపిరితిత్తులు లేదా రక్తాన్ని ప్రభావితం చేసే తీవ్రమైన అంతర్లీన వైద్య పరిస్థితులను కూడా సూచిస్తాయి. చిన్న కేసులు వాటంతట అవే తగ్గినప్పటికీ, నీలం/ఊదా రంగు గోళ్లు నిరంతరంగా లేదా అకస్మాత్తుగా రావడం, ముఖ్యంగా శ్వాస ఆడకపోవడం, ఛాతీ నొప్పి, తల తిరగడం లేదా గందరగోళం వంటి ఇతర లక్షణాలతో పాటుగా, తక్షణ వైద్య సహాయం అవసరం.
మూల కారణాన్ని పరిష్కరించడానికి మరియు తీవ్రమైన సమస్యలను నివారించడానికి ప్రారంభ రోగ నిర్ధారణ మరియు చికిత్స చాలా కీలకం. మీ గోళ్ల రంగు గురించి మీరు ఆందోళన చెందుతుంటే నిపుణుల సహాయం తీసుకోవడానికి వెనుకాడకండి. నీలి రంగు గోళ్లు మెరుగుపడే వరకు వేచి ఉండకండి; చికిత్స కోసం మీ వైద్యుడిని చూడండి. మీకు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, ఛాతీ నొప్పి మరియు తల తిరగడం వంటి లక్షణాలు కూడా ఉంటే వెంటనే అత్యవసర సంరక్షణ తీసుకోండి.
