బెల్స్ పాల్సీ అనేది ముఖంలోని ఒక వైపు కండరాలలో ఆకస్మిక బలహీనతను కలిగించే ఒక పరిస్థితి. దీని లక్షణాలు రమారమి పక్షవాతాన్ని పోలి ఉంటాయి, కాగా, కేవలం ముఖంలోని ఒక భాగానికి మాత్రమే పరిమితం అవుతుంది. ఈ బలహీనత వల్ల ముఖంలో సగం భాగం వాలిపోయినట్లు కనిపిస్తుంది. తరచుగా ఈ బలహీనత స్వల్పకాలికంగా ఉండి, కొన్ని వారాలలో మెరుగుపడుతుంది. నవ్వు ఒక వైపుకే పరిమితమవుతుంది, ప్రభావితమైన వైపు కన్ను మూయడం కూడా కష్టంగా ఉంటుంది. బెల్స్ పాల్సీని, కారణం తెలియని తీవ్రమైన పరిధీయ ముఖ పక్షవాతం అని కూడా అంటారు.
ఇది ఏ వయస్సులోనైనా సంభవించవచ్చు. దీనికి ఖచ్చితమైన కారణం తెలియదు. ముఖంలోని ఒక వైపు కండరాలను నియంత్రించే నాడి వాపు మరియు చికాకు వల్ల ఇది సంభవిస్తుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్ తర్వాత సంభవించే ప్రతిచర్య వలన కూడా బెల్స్ పాల్సీ రావచ్చు. లక్షణాలు సాధారణంగా కొన్ని వారాలలో మెరుగుపడటం ప్రారంభించి, సుమారు ఆరు నెలల్లో పూర్తిగా కోలుకుంటారు. కొద్దిమందిలో జీవితాంతం కొన్ని బెల్స్ పాల్సీ లక్షణాలు కొనసాగుతాయి. అరుదుగా, బెల్స్ పాల్సీ ఒకటి కంటే ఎక్కువసార్లు వస్తుంది.
లక్షణాలు Symptoms of Bell’s palsy
బెల్స్ పాల్సీ లక్షణాలు అకస్మాత్తుగా వస్తాయి. వీటిలో ఇవి ఉండవచ్చు:
- కొన్ని గంటల నుండి కొన్ని రోజుల వ్యవధిలో ముఖంలోని ఒక వైపు తేలికపాటి బలహీనత నుండి పూర్తి పక్షవాతం వరకు రావడం.
- ముఖం ఒకవైపు వాలిపోవడం మరియు కన్ను మూయడం లేదా నవ్వడం వంటి ముఖ కవళికలను ప్రదర్శించడంలో ఇబ్బంది.
- నోటి నుండి లాలాజలం కారడం.
- ప్రభావితమైన వైపు దవడ చుట్టూ నొప్పి లేదా చెవిలో లేదా చెవి వెనుక నొప్పి.
- ప్రభావితమైన వైపు శబ్దాల పట్ల సున్నితత్వం పెరగడం.
- తలనొప్పి.
- రుచి కోల్పోవడం.
- ఉత్పత్తి అయ్యే కన్నీళ్లు మరియు లాలాజలం పరిమాణంలో మార్పులు.
- అరుదుగా, బెల్స్ పాల్సీ ముఖంలోని రెండు వైపులా ఉన్న నరాలను ప్రభావితం చేయవచ్చు.
వైద్యుడిని ఎప్పుడు సంప్రదించాలి When to see a doctor
మీకు ఏ రకమైన పక్షవాతం వచ్చినా వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోండి, ఎందుకంటే మీకు స్ట్రోక్ వచ్చి ఉండవచ్చు. బెల్స్ పాల్సీ స్ట్రోక్ వల్ల రాదు, కానీ ఈ రెండు పరిస్థితుల లక్షణాలు ఒకేలా ఉంటాయి. మీకు ముఖం బలహీనంగా ఉన్నా లేదా వాలిపోయినా, వ్యాధికి కారణం మరియు దాని తీవ్రతను తెలుసుకోవడానికి మీ వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించండి.
కారణాలు Causes
బెల్స్ పాల్సీ రావడానికి ఖచ్చితమైన కారణం స్పష్టంగా తెలియకపోయినప్పటికీ, ఇది తరచుగా వైరల్ ఇన్ఫెక్షన్తో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. బెల్స్ పాల్సీకి కారణమయ్యే వైరస్లలో ఈ క్రిందివి ఉన్నాయి:
- పెదవులపై పుండ్లు మరియు జననేంద్రియ హెర్పెస్, దీనిని హెర్పెస్ సింప్లెక్స్ అని కూడా అంటారు.
- చికెన్పాక్స్ మరియు షింగిల్స్, దీనిని హెర్పెస్ జోస్టర్ అని కూడా అంటారు.
- ఎప్స్టీన్-బార్ వైరస్ వల్ల కలిగే ఇన్ఫెక్షియస్ మోనోన్యూక్లియోసిస్.
- సైటోమెగలోవైరస్ సంక్రమణలు.
- అడెనోవైరస్ల వల్ల కలిగే శ్వాసకోశ వ్యాధులు.
- జర్మన్ మీజిల్స్, దీనిని రుబెల్లా అని కూడా అంటారు.
- మంప్స్ వైరస్ వల్ల కలిగే మంప్స్.
- ఫ్లూ, దీనిని ఇన్ఫ్లుయెంజా బి అని కూడా అంటారు.
- కాక్సాకీవైరస్ వల్ల కలిగే హ్యాండ్-ఫుట్-అండ్-మౌత్ వ్యాధి.
ముఖ కండరాలను నియంత్రించే నాడి, ముఖానికి వెళ్లే మార్గంలో ఒక ఇరుకైన ఎముక మార్గం గుండా వెళుతుంది. బెల్స్ పాల్సీలో, ఆ నాడి వాపుకు గురై ఉబ్బుతుంది. ఇది సాధారణంగా వైరల్ సంక్రమణకు సంబంధించినది. ముఖ కండరాలను ప్రభావితం చేయడమే కాకుండా, ఈ నాడి కన్నీళ్లు, లాలాజలం, రుచి మరియు చెవి మధ్యలో ఉండే ఒక చిన్న ఎముకను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది.
ప్రమాద కారకాలు Risk factors
బెల్స్ పాల్సీ ఈ క్రింది లక్షణాలు ఉన్నవారిలో ఎక్కువగా వస్తుంది:
- ముఖ్యంగా మూడవ త్రైమాసికంలో ఉన్న గర్భవతులు, లేదా శిశివుకు జన్మనిచ్చిన మొదటి వారంలో ఉన్నవారు.
- ఫ్లూ లేదా జలుబు వంటి ఎగువ శ్వాసకోశ సంక్రమణ ఉన్నవారు.
- మధుమేహం ఉన్నవారు.
- అధిక రక్తపోటు ఉన్నవారు.
- స్థూలకాయం ఉన్నవారు.
బెల్స్ పాల్సీ మళ్లీ రావడం చాలా అరుదు. కానీ అలా జరిగినప్పుడు, తరచుగా కుటుంబంలో పదేపదే దాడులు జరిగిన చరిత్ర ఉంటుంది. దీనిని బట్టి బెల్స్ పాల్సీకి జన్యువులతో సంబంధం ఉండవచ్చని తెలుస్తోంది.
సమస్యలు Complications
బెల్స్ పాల్సీ యొక్క తేలికపాటి లక్షణాలు సాధారణంగా ఒక నెలలోపు అదృశ్యమవుతాయి. మరింత తీవ్రమైన ముఖ పక్షవాతం నుండి కోలుకోవడం ఒక్కొక్కరికి ఒక్కోలా ఉంటుంది. సమస్యలలో ఇవి ఉండవచ్చు:
మీ ముఖ నాడికి కోలుకోలేని నష్టం Irreversible damage to your facial nerve: బెల్స్ పాల్సీ వల్ల ముఖ నాడి తీవ్రంగా నష్టపోవచ్చు. ఈ పరిస్థితితో ముఖ నాడికి కోలుకునే పరిస్థితి కనపించకపోవచ్చు.
నాడీ పోగులు అసాధారణంగా తిరిగి పెరగడం Irregular regrowth of nerve fibers: దీని ఫలితంగా, మీరు ఇతర కండరాలను కదిలించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు కొన్ని కండరాలు అసంకల్పితంగా సంకోచించవచ్చు, దీనిని సింకినిసిస్ అంటారు. ఉదాహరణకు, మీరు నవ్వినప్పుడు, ప్రభావితమైన వైపు కన్ను మూసుకుపోవచ్చు.
మూసుకోని కంటికి పాక్షిక లేదా పూర్తి అంధత్వం Partial or complete blindness of the eye that won’t close: కార్నియా అని పిలువబడే కంటి యొక్క పారదర్శక రక్షణ పొర అధికంగా పొడిబారడం మరియు గీతలు పడటం వలన ఇది సంభవిస్తుంది.
నిర్ధారణ Diagnosis
బెల్స్ పాల్సీకి నిర్దిష్టమైన పరీక్ష ఏదీ లేదు. వైద్య నిపుణులు బాధితుల ముఖాన్ని చూసి, వారి ముఖ కండరాలను కదిలించమని అడుగుతారు. ఇతర కదలికలతో పాటు, బాధితులు కళ్ళు మూసుకోవడం, కనుబొమ్మలు పైకి ఎత్తడం, పళ్ళు చూపించడం మరియు కోపంగా ముఖం పెట్టడం వంటివి చేయమని కూడా అడుగుతారు. స్ట్రోక్, ఇన్ఫెక్షన్లు, లైమ్ వ్యాధి, వాపు సంబంధిత పరిస్థితులు మరియు కణితులు వంటి ఇతర అనారోగ్య పరిస్థితులు కూడా బెల్స్ పాల్సీని పోలిన ముఖ కండరాల బలహీనతకు కారణం కావచ్చు. బాధితులు తమ లక్షణాలను వ్యక్తపర్చలేకపోయినా లేదా లక్షణాలకు కారణం స్పష్టంగా తెలియకపోయినా, వైద్య నిపుణులు వారికి ఈ క్రింది వాటితో సహా ఇతర రోగ నిర్ధారణ పరీక్షలను సిఫార్సు చేయవచ్చు:
- ఎలక్ట్రోమయోగ్రఫీ (ఈఎంజి) Electromyography (EMG): ఈ పరీక్ష నరాల దెబ్బతినడాన్ని నిర్ధారించి, అది ఎంత తీవ్రమైనదో నిర్ణయించగలదు. EMG అనేది ప్రేరణకు ప్రతిస్పందనగా కండరం యొక్క విద్యుత్ కార్యకలాపాన్ని కొలుస్తుంది. ఇది నరం వెంట విద్యుత్ ప్రేరణల ప్రసరణ యొక్క స్వభావాన్ని మరియు వేగాన్ని కూడా కొలుస్తుంది.
- ఇమేజింగ్ స్కాన్లు Imaging scans: ముఖ నరంపై ఒత్తిడికి కారణమయ్యే కణితి లేదా పుర్రె పగులు వంటి ఇతర సంభావ్య మూలాలను తోసిపుచ్చడానికి, కొన్ని సందర్భాల్లో మాగ్నెటిక్ రెసొనెన్స్ ఇమేజింగ్ (MRI) లేదా కంప్యూటరైజ్డ్ టోమోగ్రఫీ (CT) అవసరం కావచ్చు.
- రక్త పరీక్షలు Blood tests: బెల్స్ పాల్సీకి రక్త పరీక్ష లేదు. కానీ లైమ్ వ్యాధి మరియు ఇతర ఇన్ఫెక్షన్లను తోసిపుచ్చడానికి రక్త పరీక్షలను ఉపయోగించవచ్చు.
చికిత్స Treatment
బెల్స్ పాల్సీ ఉన్న చాలా మంది చికిత్సతో లేదా చికిత్స లేకుండా పూర్తిగా కోలుకుంటారు. బెల్స్ పాల్సీకి అందరికీ సరిపోయే ఒకే రకమైన చికిత్స లేదు. కానీ బాధితులు త్వరగా కోలుకోవడానికి వైద్య నిపుణులు మందులు లేదా ఫిజికల్ థెరపీని సూచించవచ్చు. బెల్స్ పాల్సీకి శస్త్రచికిత్స చాలా అరుదుగా చేసే పని.
ప్రభావితమైన వైపు కన్ను మూసుకోదు కాబట్టి, ఆ కంటిని రక్షించుకోవడానికి మరియు జాగ్రత్త తీసుకోవడానికి చర్యలు తీసుకోవడం ముఖ్యం. మీ కన్ను తేమగా ఉండటానికి, పగటిపూట లూబ్రికేటింగ్ ఐ డ్రాప్స్ మరియు రాత్రిపూట ఐ ఆయింట్మెంట్ వినియోగించాల్సి ఉంటుంది. సాధారణంగా వైద్య నిపుణులు వీటినే రికమెండ్ చేస్తారు. మీ కన్ను గుచ్చుకోవడం లేదా గీతలు పడకుండా రక్షించుకోవడానికి, పగటిపూట కళ్లద్దాలు లేదా గాగుల్స్ మరియు రాత్రిపూట ఐ ప్యాచ్ ధరించండి. మీ కంటిని పర్యవేక్షించడానికి మీరు వైద్య నిపుణులను సంప్రదించవలసి రావచ్చు.
మందులు Medicines
బెల్స్ పాల్సీ చికిత్సకు సాధారణంగా ఉపయోగించే మందులు:
- కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ Corticosteroids: ప్రెడ్నిసోన్ (రాయోస్, ప్రెడ్నిసోన్ ఇంటెన్సోల్) వంటి కార్టికోస్టెరాయిడ్స్. ఇవి శక్తివంతమైన యాంటీ-ఇన్ఫ్లమేటరీ ఏజెంట్లు. ముఖ నాడి వాపును తగ్గించగలిగితే, ఆ నాడి దాని చుట్టూ ఉన్న ఎముకల మార్గంలో మరింత సౌకర్యవంతంగా ఇమడగలుగుతుంది. లక్షణాలు ప్రారంభమైన కొన్ని రోజుల్లోనే కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ వాడటం మొదలుపెడితే అవి ఉత్తమంగా పనిచేయవచ్చు. స్టెరాయిడ్లను ముందుగానే ప్రారంభించడం వల్ల పూర్తిగా కోలుకునే అవకాశాలు మెరుగుపడతాయి.
- యాంటీవైరల్ మందులు Antiviral drugs: యాంటీవైరల్స్ పాత్ర కచ్చితంగా తెలియదు. ప్లేసిబోతో పోలిస్తే కేవలం యాంటీవైరల్స్ వల్ల ఎటువంటి ప్రయోజనం కనిపించలేదు. స్టెరాయిడ్లతో పాటు యాంటీవైరల్స్ వాడటం వల్ల బెల్స్ పాల్సీ ఉన్న కొంతమందికి ప్రయోజనం చేకూరవచ్చు, కానీ ఇది ఇంకా నిరూపించబడలేదు. అయినప్పటికీ, తీవ్రమైన ముఖ పక్షవాతం ఉన్నవారిలో వాలాసైక్లోవిర్ (వాల్ట్రెక్స్) లేదా ఎసైక్లోవిర్ వంటి యాంటీవైరల్ మందును కొన్నిసార్లు ప్రెడ్నిసోన్తో కలిపి ఇస్తారు.
- ఫిజికల్ థెరపీ Physical therapy: పక్షవాతానికి గురైన కండరాలు కుంచించుకుపోయి, పొట్టిగా మారవచ్చు, ఇది శాశ్వతం కావచ్చు. ఇలా జరగకుండా నివారించడానికి మీ ముఖ కండరాలను ఎలా మసాజ్ చేయాలో మరియు వ్యాయామం చేయాలో ఒక ఫిజికల్ థెరపిస్ట్ మీకు నేర్పించగలరు.
- శస్త్రచికిత్స Surgery: ముఖ నాడి ప్రయాణించే ఎముకల మార్గాన్ని తెరవడం ద్వారా దానిపై ఉన్న ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి డీకంప్రెషన్ శస్త్రచికిత్సను ఉపయోగించేవారు. ఈ రోజుల్లో, డీకంప్రెషన్ సర్జరీని సిఫార్సు చేయరు. ఈ శస్త్రచికిత్సతో ముఖ నాడికి గాయం కావడం మరియు శాశ్వత వినికిడి లోపం వంటి ప్రమాదాలు సంభవించవచ్చు. అరుదుగా, దీర్ఘకాలిక ముఖ నాడి సమస్యలను సరిచేయడానికి ప్లాస్టిక్ సర్జరీ అవసరం కావచ్చు. ఫేషియల్ రీయానిమేషన్ సర్జరీ ముఖం మరింత సమంగా కనిపించేలా చేయడానికి సహాయపడుతుంది మరియు ముఖ కదలికలను పునరుద్ధరించవచ్చు. ఈ రకమైన శస్త్రచికిత్సలకు ఉదాహరణలు: కనుబొమ్మల లిఫ్ట్, కనురెప్పల లిఫ్ట్, ఫేషియల్ ఇంప్లాంట్లు మరియు నరాల గ్రాఫ్ట్లు. కనుబొమ్మల లిఫ్ట్ వంటి కొన్ని ప్రక్రియలను చాలా సంవత్సరాల తర్వాత మళ్లీ చేయవలసి రావచ్చు.
జీవనశైలి, ఇంటి నివారణలు Lifestyle and home remedies
ఇంటి చికిత్సలో ఇవి ఉండవచ్చు:
- నొప్పి నివారణ మందులు తీసుకోవడం Taking pain relievers: ఆస్పిరిన్, ఇబుప్రోఫెన్ (అడ్విల్, మోట్రిన్ ఐబి, ఇతరాలు) లేదా ఎసిటమినోఫెన్ (టైలెనాల్, ఇతరాలు) ప్రిస్క్రిప్షన్ లేకుండా లభిస్తాయి మరియు మీ నొప్పిని తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు.
- ఫిజికల్ థెరపీ వ్యాయామాలు చేయడం Doing physical therapy exercises: మీ ఫిజికల్ థెరపిస్ట్ సలహా ప్రకారం మీ ముఖానికి మసాజ్ చేయడం మరియు వ్యాయామం చేయడం మీ ముఖ కండరాలను రిలాక్స్ చేయడానికి సహాయపడవచ్చు.
ప్రత్యామ్నాయ వైద్యం Alternative medicine
బెల్స్ పాల్సీ చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయ వైద్యం వాడకాన్ని సమర్థించడానికి శాస్త్రీయ ఆధారాలు తక్కువగా ఉన్నప్పటికీ, ఈ పరిస్థితి ఉన్న కొంతమందికి ఈ క్రింది వాటి వల్ల ప్రయోజనం చేకూరవచ్చు:
- ఆక్యుపంక్చర్ Acupuncture: చర్మంలోని ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశంలో సన్నని సూదులను ఉంచడం నరాలు మరియు కండరాలను ఉత్తేజపరచడంలో సహాయపడుతుంది, ఇది కొంత ఉపశమనాన్ని అందించవచ్చు.
- బయోఫీడ్బ్యాక్ శిక్షణ Biofeedback training: మీ శరీరాన్ని నియంత్రించడానికి మీ ఆలోచనలను ఉపయోగించడం నేర్పించడం ద్వారా, బయోఫీడ్బ్యాక్ శిక్షణ మీ ముఖ కండరాలపై మెరుగైన నియంత్రణను పొందడంలో మీకు సహాయపడవచ్చు.
- ఓనాబోటులినమ్టాక్సిన్A (బోటాక్స్) OnabotulinumtoxinA (Botox): ఈ మందు ముఖ కండరాల సంకోచాలు మరియు కన్నీళ్లు రావడం వంటి లక్షణాలను నిర్వహించడంలో సహాయపడవచ్చు. ఓనాబోటులినమ్టాక్సిన్A ఇంజెక్షన్లు ముఖం యొక్క సమతుల్యతను మెరుగుపరచడంలో కూడా సహాయపడవచ్చు.
చివరిగా.!
బెల్స్ పాల్సీ యొక్క చాలా కేసులు ఊహించదగిన, వాటంతట అవే నయమయ్యే క్రమాన్ని అనుసరిస్తాయి. అధిక శాతం రోగులు వారాలు లేదా నెలల్లో పూర్తిగా కోలుకుంటారు. ఈ పరిస్థితి సంభవించడానికి ఖచ్చితమైన కారణం ఇప్పటికీ తెలియలేదు. అయినప్పటికీ, ఫలితాలను మెరుగుపరచడానికి మరియు దీర్ఘకాలిక నరాల నష్టాన్ని తగ్గించడానికి, సత్వర వైద్యం అందించడం చాలా ముఖ్యం. ముఖ్యంగా లక్షణాలు ప్రారంభమైన 72 గంటలలోపు నోటి ద్వారా తీసుకునే కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ ఉత్తమ ప్రమాణంగా నిలిచింది. అకస్మాత్తుగా ముఖ కండరాల బలహీనత కనిపిస్తే, ఇతర నాడీ సంబంధిత సమస్యలను నిర్ధారించుకోవడానికి వెంటనే వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించండి. మీరు కోలుకోవడానికి మరియు దీర్ఘకాలికంగా ముఖ పనితీరును కాపాడుకోవడానికి, నిరంతర కంటి రక్షణ, రోగి పర్యవేక్షణ మరియు సూచించిన చికిత్సలను పాటించడం చాలా కీలకం.
