ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్: కారణాలు, లక్షణాలు మరియు చికిత్స - Actinic keratosis: Causes, Symptoms and treatment

ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ అనేది చర్మంపై ఒక కఠినమైన, పొలుసుల మచ్చ, ఇది సంవత్సరాల తరబడి సూర్యరశ్మికి గురికావడం వల్ల అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఇది తరచుగా ముఖం, పెదవులు, చెవులు, ముంజేతులు, నెత్తిమీద, మెడ లేదా చేతుల వెనుక భాగంలో కనిపిస్తుంది.

ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ అంటే ఏమిటీ?          What is Actinic keratosis

ఆక్టినిక్ కెరాటోసెస్ అనేది చర్మం పై పొరపై పొలుసుల మచ్చలు లేదా పాచెస్. కాలక్రమేణా అవి మొటిమలాంటి ఉపరితలంతో గట్టిగా మారవచ్చు. సోలార్ కెరాటోసిస్ అని కూడా పిలుస్తారు, ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ నెమ్మదిగా పెరుగుతుంది మరియు సాధారణంగా 40 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో మొదట కనిపిస్తుంది. మీరు మీ సూర్యరశ్మిని తగ్గించడం ద్వారా మరియు అతినీలలోహిత (UV) కిరణాల నుండి మీ చర్మాన్ని రక్షించడం ద్వారా ఈ చర్మ పరిస్థితికి మీ ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు. చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, ఆక్టినిక్ కెరాటోసెస్ స్క్వామస్ సెల్ కార్సినోమా అని పిలువబడే ఒక రకమైన చర్మ క్యాన్సర్‌గా మారే ప్రమాదం 5 శాతం నుండి 10 శాతం వరకు ఉంటుంది.

లక్షణాలు                           Symptoms

ఆక్టినిక్ కెరాటోసెస్ రూపంలో మారుతూ ఉంటాయి. లక్షణాలు:

• చర్మం యొక్క కఠినమైన, పొడి లేదా పొలుసులుగా ఉండే మచ్చ, సాధారణంగా 1 అంగుళం (5 సెంటీమీటర్లు) కంటే తక్కువ వ్యాసం కలిగి ఉంటుంది
• చర్మం పై పొరపై చదునుగా లేదా కొద్దిగా పైకి లేచిన మచ్చ లేదా గడ్డ
• కొన్ని సందర్భాల్లో, గట్టి, మొటిమ లాంటి ఉపరితలం
• గులాబీ, ఎరుపు లేదా గోధుమ రంగుతో సహా రంగు వైవిధ్యాలు
• దురద, మంట, రక్తస్రావం లేదా క్రస్ట్ ఏర్పడటం
• తల, మెడ, చేతులు మరియు ముంజేతులపై సూర్యరశ్మికి గురయ్యే ప్రదేశాలలో కొత్త మచ్చలు లేదా గడ్డలు

ఎప్పుడు వైద్యుడిని చూడాలి   When to see a doctor

క్యాన్సర్ లేని మచ్చలు మరియు క్యాన్సర్ ఉన్న వాటి మధ్య తేడాను గుర్తించడం కష్టం. కాబట్టి కొత్త చర్మ మార్పులను వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు ద్వారా అంచనా వేయడం ఉత్తమం – ముఖ్యంగా పొలుసులుగా ఉండే మచ్చ లేదా పాచ్ కొనసాగితే, పెరుగుతుంటే లేదా రక్తస్రావం అయితే.

కారణాలు                           Causes

సూర్యుడి నుండి లేదా టానింగ్ బెడ్‌ల నుండి వచ్చే అతినీలలోహిత (UV) కిరణాలకు తరచుగా లేదా తీవ్రంగా గురికావడం వల్ల ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ వస్తుంది.

ఎవరైనా ఆక్టినిక్ కెరాటోస్‌లను అభివృద్ధి చేయవచ్చు. కానీ మీరు ఈ క్రింది సందర్భాలలో ఎక్కువ ప్రమాదంలో ఉన్నారు:

• ఎరుపు లేదా రాగి జుట్టు మరియు నీలం లేదా లేత రంగు కళ్ళు కలిగి ఉండండి
• ఎక్కువగా సూర్యరశ్మికి గురికావడం లేదా వడదెబ్బకు గురైన చరిత్ర కలిగి ఉండండి
• సూర్యరశ్మికి గురైనప్పుడు మచ్చలు లేదా కాలిన గాయాలు సంభవిస్తాయి
• 40 ఏళ్లు పైబడిన వారు
• ఎండ ఎక్కువగా ఉండే ప్రదేశంలో నివసిస్తున్నారు
• ఆరుబయట పని చేయండి
• బలహీనమైన రోగనిరోధక శక్తిని కలిగి ఉండండి

సమస్యలు                         Complications

చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ నయమవుతుంది లేదా తొలగించబడుతుంది. చికిత్స చేయకుండా వదిలేస్తే, ఈ మచ్చలలో కొన్ని పొలుసుల కణ క్యాన్సర్‌గా మారవచ్చు. ఇది ఒక రకమైన క్యాన్సర్, ఇది సాధారణంగా ముందుగానే గుర్తించి చికిత్స చేస్తే ప్రాణాంతకం కాదు.

ప్రమాద కారకాలు                 Risk Factors

ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ అనేది సూర్యరశ్మి లేదా UV కిరణాల వల్ల చర్మంపై ఏర్పడే గరుకైన, పొలుసుల వంటి మచ్చ. దీనిని ‘సోలార్ కెరాటోసిస్’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది ప్రాథమిక దశలో ఉన్న చర్మ క్యాన్సర్‌గా పరిగణించబడుతుంది, కాబట్టి దీనికి ప్రమాద కారక అంశాలను తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. అవి:

1. సూర్యరశ్మి & UV కిరణాలు Sunlight and UV rays

ఇది అత్యంత ప్రధానమైన కారణం. సంవత్సరాల తరబడి సూర్యరశ్మిలో నేరుగా గడపడం వల్ల చర్మ కణాలు దెబ్బతింటాయి.

• ఎక్కువ సమయం ఎండలో ఉండటం Being in the sun for a long time: బయట పనులు చేసేవారు లేదా ఎండలో ఎక్కువ సేపు గడిపే క్రీడాకారులకు ముప్పు ఎక్కువ.
• టానింగ్ బెడ్స్ (Tanning Beds): కృత్రిమంగా చర్మాన్ని నల్లగా మార్చుకోవడానికి ఉపయోగించే UV కిరణాల వల్ల కూడా ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ వస్తుంది.

2. చర్మం రంగు & రకం Skin color and type

కొంతమందికి వారి చర్మ స్వభావాన్ని బట్టి ఈ సమస్య వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది:

• తెల్లటి చర్మం: చర్మం రంగు తక్కువగా (Fair skin) ఉన్నవారికి, ఎండ వల్ల త్వరగా కమిలిపోయే (Sunburn) తత్వం ఉన్నవారికి ప్రమాదం ఎక్కువ.
• కళ్లు మరియు జుట్టు: సహజంగానే ఎర్రటి లేదా రాగి రంగు జుట్టు, నీలం లేదా లేత రంగు కళ్లు ఉన్నవారు జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

  

3. వయస్సు & లింగం Age and Gender

• వయస్సు : సాధారణంగా 40 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఎందుకంటే AK అనేది చర్మంపై సంవత్సరాల తరబడి పేరుకుపోయిన ఎండ ప్రభావం వల్ల వస్తుంది.
• లింగం: పురుషులలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది, ఎందుకంటే వారు ఎండలో ఎక్కువ సమయం గడపడం లేదా తల భాగంలో జుట్టు తక్కువగా ఉండటం వల్ల సూర్యరశ్మి నేరుగా సోకుతుంది.

4. రోగనిరోధక శక్తి Immune System

రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగా ఉన్నవారికి ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ వచ్చే ముప్పు చాలా ఎక్కువ.

• కీమోథెరపీ తీసుకుంటున్న వారు.
• అవయవ మార్పిడి (Organ transplant) జరిగి మందులు వాడుతున్న వారు.
• హెచ్.ఐ.వి/ఎయిడ్స్, HIV/AIDS వంటి సమస్యలు ఉన్నవారు.

5. నివసించే ప్రాంతం Living area

• భూమధ్యరేఖకు (Equator) దగ్గరగా ఉన్న దేశాల్లో లేదా ఎండ తీవ్రత ఎక్కువగా ఉండే ప్రాంతాల్లో నివసించే వారికి ఈ సమస్య వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ.

నివారణ                            Prevention

సూర్యరశ్మి ఆక్టినిక్ కెరాటోస్‌లను నివారించడంలో సహాయపడుతుంది. మీ చర్మాన్ని సూర్యరశ్మి నుండి రక్షించుకోవడానికి ఈ చర్యలు తీసుకోండి:

• ఎండలో మీ సమయాన్ని పరిమితం చేయండి Limit your time in the sun: ముఖ్యంగా ఉదయం 10 గంటల నుండి మధ్యాహ్నం 2 గంటల మధ్య ఎండలో ఉండకండి మరియు సూర్యరశ్మి లేదా సన్‌టాన్ వచ్చేంత ఎక్కువసేపు ఎండలో ఉండకండి.
• సన్‌స్క్రీన్ ఉపయోగించండి Use sunscreen: బయట సమయం గడిపే ముందు, అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ డెర్మటాలజీ సిఫార్సు చేసినట్లుగా, కనీసం 30 సూర్య రక్షణ కారకం (SPF) కలిగిన బ్రాడ్-స్పెక్ట్రమ్ వాటర్-రెసిస్టెంట్ సన్‌స్క్రీన్‌ను అప్లై చేయండి. మేఘావృతమైన రోజులలో కూడా దీన్ని చేయండి. బహిర్గతమైన చర్మం ఉన్న అన్ని ప్రాంతాలపై సన్‌స్క్రీన్‌ను ఉపయోగించండి : మరియు మీ పెదవులపై సన్‌స్క్రీన్‌తో లిప్ బామ్‌ను ఉపయోగించండి. బయటికి వెళ్లడానికి కనీసం 15 నిమిషాల ముందు సన్‌స్క్రీన్‌ను అప్లై చేసి, ప్రతి రెండు గంటలకు ఒకసారి – లేదా మీరు ఈత కొడుతున్నప్పుడు లేదా చెమటలు పడుతుంటే మళ్ళీ అప్లై చేయండి. ఆరు నెలలకంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లలకు సన్‌స్క్రీన్ సిఫార్సు చేయబడదు. వీలైతే వాటిని ఎండకు గురికాకుండా ఉంచండి. లేదా నీడ, టోపీలు మరియు చేతులు మరియు కాళ్లను కప్పి ఉంచే దుస్తులతో వారిని రక్షించండి.
• కప్పి ఉంచండి Cover up: సూర్యుడి నుండి అదనపు రక్షణ కోసం, మీ చేతులు మరియు కాళ్లను కప్పి ఉంచే గట్టిగా నేసిన దుస్తులను ధరించండి. వెడల్పు అంచుగల టోపీని కూడా ధరించండి. ఇది బేస్ బాల్ క్యాప్ లేదా గోల్ఫ్ వైజర్ కంటే ఎక్కువ రక్షణను అందిస్తుంది.

  

• టానింగ్ బెడ్‌లను నివారించండి Avoid tanning beds: టానింగ్ బెడ్ నుండి అతినీలలోహిత (UV) బహిర్గతం కావడం వల్ల సూర్యుడి నుండి వచ్చే టాన్ ఎంత చర్మానికి నష్టం వాటిల్లుతుందో అంతే ఎక్కువ.
• మీ చర్మాన్ని క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ చేయండి Check your skin regularly: చర్మాన్ని క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ చేసి, ఏదైనా మార్పులను గుర్తిస్తే వైద్యుడికి లేదా చర్మ నిపుణులకు నివేదించండి. మీ చర్మాన్ని క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించండి, కొత్త చర్మ పెరుగుదల లేదా ఇప్పటికే ఉన్న పుట్టుమచ్చలు, చిన్న చిన్న మచ్చలు, గడ్డలు మరియు పుట్టుమచ్చలలో మార్పుల కోసం చూడండి. అద్దాల సహాయంతో, మీ ముఖం, మెడ, చెవులు మరియు నెత్తిమీద తనిఖీ చేయండి. మీ చేతులు మరియు చేతుల పైభాగాలు మరియు దిగువ భాగాలను పరిశీలించండి.

రోగ నిర్ధారణ                                  Diagnosis

మీ చర్మాన్ని చూడటం ద్వారా మీకు ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ ఉందో లేదో మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు నిర్ధారించగలరు. ఏదైనా సందేహం ఉంటే, మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు చర్మ బయాప్సీ వంటి ఇతర పరీక్షలను చేయవచ్చు. చర్మ బయాప్సీ సమయంలో, ప్రయోగశాలలో విశ్లేషణ కోసం చర్మం యొక్క చిన్న నమూనాను తీసుకుంటారు. తిమ్మిరి ఇంజెక్షన్ తర్వాత సాధారణంగా క్లినిక్‌లో బయాప్సీ చేయవచ్చు. ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ చికిత్స తర్వాత కూడా, చర్మ క్యాన్సర్ సంకేతాల కోసం కనీసం సంవత్సరానికి ఒకసారి మీ చర్మాన్ని తనిఖీ చేయాలని మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు సూచించవచ్చు.

చికిత్స                              Treatment

ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ కొన్నిసార్లు దానంతట అదే అదృశ్యమవుతుంది కానీ ఎక్కువ సూర్యరశ్మి తర్వాత తిరిగి రావచ్చు. ఏ ఆక్టినిక్ కెరాటోసెస్ చర్మ క్యాన్సర్‌గా అభివృద్ధి చెందుతాయో చెప్పడం కష్టం, కాబట్టి వాటిని సాధారణంగా ముందుజాగ్రత్తగా తొలగిస్తారు.

మందులు        Medicines

మీకు అనేక ఆక్టినిక్ కెరాటోసెస్ ఉంటే, మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు వాటిని తొలగించడానికి ఫ్లూరోరాసిల్ (కారక్, ఎఫుడెక్స్ ఇతరులు), ఇమిక్విమోడ్ (అల్డారా, జైక్లారా) లేదా డైక్లోఫెనాక్ వంటి ఔషధ క్రీమ్ లేదా జెల్‌ను సూచించవచ్చు. ఈ ఉత్పత్తులు కొన్ని వారాల పాటు చర్మం ఎర్రబడటం, పొలుసులు ఏర్పడటం లేదా మండుతున్న అనుభూతిని కలిగించవచ్చు.

శస్త్రచికిత్స మరియు ఇతర విధానాలు        Surgical and other procedures

ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్‌ను తొలగించడానికి అనేక పద్ధతులు ఉపయోగించబడతాయి, వీటిలో:

• ఫ్రీజింగ్ (క్రయోథెరపీ) Freezing (cryotherapy): ఆక్టినిక్ కెరాటోసెస్‌ను ద్రవ నైట్రోజన్‌తో ఫ్రీజ్ చేయడం ద్వారా తొలగించవచ్చు. మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు ప్రభావిత చర్మానికి ఈ పదార్థాన్ని వర్తింపజేస్తారు, దీని వలన బొబ్బలు లేదా పొట్టు వస్తుంది. మీ చర్మం నయం అయినప్పుడు, దెబ్బతిన్న కణాలు మందగించి, కొత్త చర్మం కనిపించడానికి వీలు కల్పిస్తాయి. క్రయోథెరపీ అత్యంత సాధారణ చికిత్స. దీనికి కొన్ని నిమిషాలు మాత్రమే పడుతుంది మరియు మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు కార్యాలయంలో చేయవచ్చు. దుష్ప్రభావాలలో బొబ్బలు, మచ్చలు, చర్మ ఆకృతిలో మార్పులు, ఇన్ఫెక్షన్ మరియు ప్రభావిత ప్రాంతం యొక్క చర్మం రంగులో మార్పులు ఉండవచ్చు.
• స్క్రాపింగ్ (క్యూరెట్టేజ్) Scraping (curettage): ఈ ప్రక్రియలో, మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు దెబ్బతిన్న కణాలను స్క్రాప్ చేయడానికి క్యూరెట్ అనే పరికరాన్ని ఉపయోగిస్తాడు. స్క్రాపింగ్ తర్వాత ఎలక్ట్రోసర్జరీ చేయవచ్చు, దీనిలో విద్యుత్ ప్రవాహంతో ప్రభావిత కణజాలాన్ని కత్తిరించి నాశనం చేయడానికి పెన్సిల్ ఆకారపు పరికరాన్ని ఉపయోగిస్తారు. ఈ ప్రక్రియకు స్థానిక అనస్థీషియా అవసరం. దుష్ప్రభావాలలో ఇన్ఫెక్షన్, మచ్చలు మరియు ప్రభావిత ప్రాంతం యొక్క చర్మం రంగులో మార్పులు ఉండవచ్చు.

  

• లేజర్ చికిత్స Laser therapy: ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ చికిత్సకు ఈ సాంకేతికత ఎక్కువగా ఉపయోగించబడుతోంది. మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు పాచ్‌ను నాశనం చేయడానికి అబ్లేటివ్ లేజర్ పరికరాన్ని ఉపయోగిస్తాడు, కొత్త చర్మం కనిపించడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. దుష్ప్రభావాలలో ప్రభావిత చర్మం యొక్క మచ్చలు మరియు రంగు మారడం ఉండవచ్చు.
• ఫోటోడైనమిక్ థెరపీ Photodynamic therapy: మీ వైద్య నిపుణులు లేదా చర్మ వ్యాధి నిపుణులు ప్రభావిత చర్మానికి కాంతి-సున్నితమైన రసాయన ద్రావణాన్ని పూయవచ్చు మరియు తరువాత దానిని ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్‌ను నాశనం చేసే ప్రత్యేక కాంతికి గురిచేయవచ్చు. దుష్ప్రభావాలలో చికిత్స సమయంలో వాపు చర్మం, వాపు మరియు మండుతున్న అనుభూతి ఉండవచ్చు.

చివరిగా..!

ఆక్టినిక్ కెరాటోసిస్ ఎండలో గడిపిన జీవితంలో ఒక సాధారణ ఉప ఉత్పత్తి అయినప్పటికీ, దానిని “కేవలం ఒక మచ్చ” అని ఎప్పుడూ తోసిపుచ్చకూడదు. ఈ గాయాలు స్క్వామస్ సెల్ కార్సినోమాగా అభివృద్ధి చెందే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉన్నందున, ముందస్తు జోక్యం మీ ఉత్తమ రక్షణ. క్రయోథెరపీ లేదా లక్ష్యంగా చేసుకున్న సమయోచిత క్రీమ్‌ల వంటి ఆధునిక చర్మసంబంధ చికిత్సలతో స్థిరమైన సూర్య రక్షణను కలపడం ద్వారా మీరు ఇప్పటికే ఉన్న గాయాలను సమర్థవంతంగా క్లియర్ చేయవచ్చు మరియు మీ భవిష్యత్తులో చర్మ క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు. ఇసుక అట్టలా అనిపించే చర్మం యొక్క నిరంతర, కఠినమైన పాచ్‌ను మీరు గమనించినట్లయితే, మీ చర్మం ఆరోగ్యంగా మరియు స్పష్టంగా ఉండేలా చూసుకోవడానికి వెంటనే ప్రొఫెషనల్ చర్మ పరీక్షను షెడ్యూల్ చేయండి.