మొటిమలు అనేవి మీ జుట్టు కుదుళ్లలో నూనె మరియు చనిపోయిన చర్మ కణాలు నిండిపోయినప్పుడు సంభవించే చర్మ వ్యాధి. ఇది వైట్ హెడ్స్, బ్లాక్ హెడ్స్ లేదా మొటిమలను కలిగిస్తుంది. మొటిమలు టీనేజర్లలో సర్వసాధారణం, అయినప్పటికీ ఇది అన్ని వయసుల వారిని ప్రభావితం చేస్తుంది. ప్రభావవంతమైన మొటిమల చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నాయి, కానీ మొటిమలు నిరంతరంగా ఉంటాయి. మొటిమలు మరియు గడ్డలు నెమ్మదిగా నయం అవుతాయి మరియు ఒకటి తగ్గడం ప్రారంభించినప్పుడు, మరికొన్ని కనిపిస్తాయి. దాని తీవ్రతను బట్టి, మొటిమలు మానసిక బాధను కలిగిస్తాయి మరియు చర్మాన్ని మచ్చలుగా చేస్తాయి. మీరు చికిత్సను ఎంత త్వరగా ప్రారంభిస్తే, అటువంటి సమస్యల ప్రమాదం తక్కువగా ఉంటుంది.
లక్షణాలు Symptoms
మొటిమల సంకేతాలు మీ పరిస్థితి యొక్క తీవ్రతను బట్టి మారుతూ ఉంటాయి:
- వైట్ హెడ్స్ (క్లోజ్డ్ ప్లగ్డ్ పోర్స్)
- బ్లాక్ హెడ్స్ (ఓపెన్ ప్లగ్డ్ పోర్స్)
- చిన్న ఎరుపు, లేత గడ్డలు (పాపుల్స్)
- మొటిమలు (స్ఫోటములు), ఇవి వాటి చివరల వద్ద చీముతో కూడిన పాపుల్స్
- చర్మం కింద పెద్ద, దృఢమైన, బాధాకరమైన గడ్డలు (నోడ్యూల్స్)
- చర్మం కింద బాధాకరమైన, చీముతో నిండిన గడ్డలు (సిస్టిక్ గాయాలు)
మొటిమలు సాధారణంగా ముఖం, నుదురు, ఛాతీ, పై వీపు మరియు భుజాలపై కనిపిస్తాయి.
వైద్యుడిని ఎప్పుడు చూడాలి When to see a doctor
స్వీయ సంరక్షణ నివారణలు మీ మొటిమలను తొలగించకపోతే, వైద్యుడిని సంప్రదించండి. మొటిమల తీవ్రతను బట్టి వైద్యులు బలమైన మందులను సూచించవచ్చు. మొటిమలు కొనసాగితే లేదా తీవ్రంగా ఉంటే, డెర్మటాలజిస్ట్ లేదా చర్మ వైద్య నిపుణులను సంప్రదించి వైద్య చికిత్సను కోరుకోవచ్చు. చాలా మంది మహిళలకు, మొటిమలు దశాబ్దాలుగా కొనసాగవచ్చు, ఋతుస్రావం ముందు వారం ముందు మంటలు సాధారణంగా ఉంటాయి. గర్భనిరోధకాలను ఉపయోగించే మహిళల్లో ఈ రకమైన మొటిమలు చికిత్స లేకుండానే తొలగిపోతాయి. వృద్ధులలో, తీవ్రమైన మొటిమల ఆకస్మిక ఆగమనం వైద్య సహాయం అవసరమయ్యే అంతర్లీన వ్యాధిని సూచిస్తుంది.
ఇదిలా ఉండగా, ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (FDA) కొన్ని ప్రసిద్ధ ప్రిస్క్రిప్షన్ లేని మొటిమల లోషన్లు, క్లెన్సర్లు మరియు ఇతర చర్మ ఉత్పత్తులు తీవ్రమైన ప్రతిచర్యకు కారణమవుతాయని హెచ్చరిస్తుంది. ఈ రకమైన ప్రతిచర్య చాలా అరుదు, కాబట్టి మీరు మందులు లేదా ఉత్పత్తులను అప్లై చేసిన ప్రాంతాల్లో సంభవించే ఏదైనా ఎరుపు, చికాకు లేదా దురదతో దీనిని కంగారు పెట్టవద్దు. చర్మ ఉత్పత్తిని ఉపయోగించిన తర్వాత మీకు ఈ క్రింది పరిస్థితులు ఎదురైతే అత్యవసర వైద్య సహాయం తీసుకోండి.
అవి:
- మూర్ఛ
- శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
- కళ్ళు, ముఖం, పెదవులు లేదా నాలుక వాపు
- గొంతు బిగుతుగా ఉండటం
కారణాలు Causes
మొటిమలకు నాలుగు ప్రధాన కారణాలు:
- అధిక నూనె (సీబమ్) ఉత్పత్తి
- జుట్టు కుదుళ్లు నూనె మరియు చనిపోయిన చర్మ కణాలతో మూసుకుపోతాయి
- బాక్టీరియా
- వాపు
చర్మం యొక్క ముఖం, నుదురు, ఛాతీ, పై వీపు మరియు భుజాల ప్రాంతాలలో ఎక్కువగా నూనె (సీబాషియస్) గ్రంథులు ఉంటాయి. కాబట్టి మొటిమలు సాధారణంగా ఈ ప్రాంతాలలోనే కనిపిస్తాయి. జుట్టు కుదుళ్లు నూనె గ్రంథులకు అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. ఫోలికల్ గోడ ఉబ్బి తెల్లటి తలని ఉత్పత్తి చేస్తుంది. లేదా ప్లగ్ ఉపరితలానికి తెరిచి నల్లగా మారవచ్చు, దీనివల్ల బ్లాక్ హెడ్ వస్తుంది. బ్లాక్ హెడ్ రంధ్రాలలో చిక్కుకున్న ధూళిలా కనిపించవచ్చు. కానీ వాస్తవానికి రంధ్రం బ్యాక్టీరియా మరియు నూనెతో నిండి ఉంటుంది, ఇది గాలికి గురైనప్పుడు గోధుమ రంగులోకి మారుతుంది.
మొటిమల తెల్లటి చివర్ల మధ్యలో ఉన్న ఎర్రటి మచ్చలు, అవి నిరోధించబడిన వెంట్రుకల కుదుళ్లు ఎర్రబడినప్పుడు లేదా బ్యాక్టీరియాతో సోకినప్పుడు అభివృద్ధి చెందుతాయి. వెంట్రుకల కుదుళ్ల లోపల లోతైన అడ్డంకులు, వాపు మీ చర్మం ఉపరితలం క్రింద తిత్తి లాంటి గడ్డలను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. మీ చర్మంలోని ఇతర రంధ్రాలు, స్వేద గ్రంథుల ఓపెనింగ్లుగా పనిచేస్తాయి. ఇవి సాధారణంగా మొటిమలకు కారణం కావు. మొటిమలను కొన్ని విషయాలు ప్రేరేపించవచ్చు లేదా తీవ్రతరం చేయవచ్చు. అవి:
- హార్మోన్ల మార్పులు Hormonal changes: ఆండ్రోజెన్లు అనేవి యుక్తవయస్సు సమయంలో అబ్బాయిలు, అమ్మాయిలలో పెరిగే హార్మోన్లు. సేబాషియస్ గ్రంథులు పెద్దవిగా మారడానికి మరియు ఎక్కువ సెబమ్ను ఉత్పత్తి చేయడానికి కారణమవుతాయి. మధ్య జీవితంలో, ముఖ్యంగా మహిళల్లో హార్మోన్ మార్పులు కూడా మొటిమలకు దారితీయవచ్చు.
- కొన్ని మందులు Certain medications: ఉదాహరణలలో కార్టికోస్టెరాయిడ్స్, టెస్టోస్టెరాన్ లేదా లిథియం కలిగిన మందులు ఉన్నాయి.
- ఆహారం Diet: బ్రెడ్, బేగెల్స్ మరియు చిప్స్ వంటి కార్బోహైడ్రేట్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలతో సహా కొన్ని ఆహారాలను తీసుకోవడం మొటిమలను మరింత తీవ్రతరం చేస్తుందని అధ్యయనాలు సూచిస్తున్నాయి. మొటిమలు ఉన్నవారు నిర్దిష్ట ఆహార పరిమితులను పాటించడం వల్ల ప్రయోజనం పొందుతారో లేదో పరిశీలించడానికి మరింత అధ్యయనం అవసరం.
- ఒత్తిడి Stress: ఒత్తిడి మొటిమలకు కారణం కాదు, కానీ మీకు ఇప్పటికే మొటిమలు ఉంటే, ఒత్తిడి దానిని మరింత దిగజార్చవచ్చు.
మొటిమల అపోహలు Acne myths
ఈ కారకాలు మొటిమలపై తక్కువ ప్రభావాన్ని చూపుతాయి:
- చాక్లెట్ మరియు జిడ్డుగల ఆహారాలు Chocolate and greasy foods: చాక్లెట్ లేదా జిడ్డుగల ఆహారం తినడం మొటిమలపై తక్కువ లేదా ఎటువంటి ప్రభావం చూపదు.
- పరిశుభ్రత Hygiene: మురికి చర్మం వల్ల మొటిమలు రావు. నిజానికి, చర్మాన్ని చాలా గట్టిగా రుద్దడం లేదా కఠినమైన సబ్బులు లేదా రసాయనాలతో శుభ్రపరచడం వల్ల చర్మానికి చికాకు కలుగుతుంది మరియు మొటిమలు మరింత తీవ్రమవుతాయి.
- సౌందర్య సాధనాలు Cosmetics: సౌందర్య సాధనాలు తప్పనిసరిగా మొటిమలను మరింత తీవ్రతరం చేయవు, ప్రత్యేకించి మీరు రంధ్రాలను మూసుకుపోని (నాన్కోమెడోజెనిక్స్) మరియు మేకప్ను క్రమం తప్పకుండా తొలగించని నూనె లేని మేకప్ను ఉపయోగిస్తే : మొటిమల మందుల ప్రభావంతో నోనోయిలీ కాస్మెటిక్స్ జోక్యం చేసుకోవు.
సమస్యలు Complications
తేలికపాటి చర్మం ఉన్నవారి కంటే ముదురు రంగు చర్మం ఉన్నవారు ఈ మొటిమల సమస్యలను అధికంగా ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది:
- మచ్చలు Scars: గుంటలు ఉన్న చర్మం (మొటిమల మచ్చలు) మరియు మందపాటి మచ్చలు (కెలాయిడ్లు) మొటిమలు నయమైన తర్వాత చాలా కాలం పాటు ఉంటాయి.
- చర్మంలో మార్పులు Skin changes: మొటిమలు తొలగిపోయిన తర్వాత, ప్రభావిత చర్మం పరిస్థితి రావడానికి ముందు కంటే ముదురు (హైపర్పిగ్మెంటెడ్) లేదా తేలికగా (హైపోపిగ్మెంటెడ్) మారవచ్చు.
ప్రమాద కారకాలు Risk factors
మొటిమలకు ప్రమాద కారకాలు:
- వయస్సు Age: అన్ని వయసుల వారికి మొటిమలు రావచ్చు, కానీ ఇది యుక్తవయస్కు వారిలో సర్వసాధారణం.
- హార్మోన్ల మార్పులు Hormonal changes: యుక్తవయస్సు లేదా గర్భధారణ సమయంలో ఇటువంటి మార్పులు సాధారణం.
- కుటుంబ చరిత్ర Family history: మొటిమలకు జన్యుపరమైన కారణాలు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. మీ తల్లిదండ్రులిద్దరికీ మొటిమలు ఉంటే, మీకు కూడా మొటిమలు వంశపారంపర్యంగా వచ్చే అవకాశం ఉంది.
- జిడ్డు లేదా జిడ్డుగల పదార్థాలు Greasy or oily substances: మీ చర్మం నూనె లేదా జిడ్డుగల లోషన్లు మరియు క్రీములతో సంబంధంలోకి వచ్చే చోట మొటిమలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.
- మీ చర్మంపై ఘర్షణ లేదా ఒత్తిడి Friction or pressure on your skin: ఇది టెలిఫోన్లు, సెల్ఫోన్లు, హెల్మెట్లు, టైట్ కాలర్లు మరియు బ్యాక్ప్యాక్లు వంటి వస్తువుల వల్ల సంభవించవచ్చు.
చికిత్స Treatment
మీరు చాలా వారాలుగా ఓవర్-ది-కౌంటర్ (ప్రిస్క్రిప్షన్ లేని) మొటిమల ఉత్పత్తులను ప్రయత్నించి, అవి సహాయం చేయకపోతే, ప్రిస్క్రిప్షన్-బలం మందుల గురించి మీ వైద్యుడిని అడగండి. చర్మవ్యాధి నిపుణుడు మీకు సహాయం చేయగలరు:
- మీ మొటిమలను నియంత్రించండి
- మీ చర్మానికి మచ్చలు లేదా ఇతర నష్టాన్ని నివారించడం
- మచ్చలను తక్కువగా గుర్తించేలా చేయడం
మొటిమల మందులు చమురు ఉత్పత్తి మరియు వాపును తగ్గించడం ద్వారా లేదా బాక్టీరియల్ ఇన్ఫెక్షన్కు చికిత్స చేయడం ద్వారా పనిచేస్తాయి. చాలా ప్రిస్క్రిప్షన్ మొటిమల మందులతో, నాలుగు నుండి ఎనిమిది వారాల వరకు ఫలితాలను చూడకపోవచ్చు. మీ మొటిమలు పూర్తిగా తొలగిపోవడానికి చాలా నెలలు లేదా సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. మీ వైద్యుడు సిఫార్సు చేసే చికిత్సా విధానం మీ వయస్సు, మీ మొటిమల రకం మరియు తీవ్రత మరియు మీరు దేనికి కట్టుబడి ఉండటానికి సిద్ధంగా ఉన్నారనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఉదాహరణకు, మీరు ప్రభావిత చర్మాన్ని రోజుకు రెండుసార్లు అనేక వారాల పాటు కడిగి, పూయవలసి రావచ్చు. మీరు ప్రభావిత ప్రాంతంలో వర్తింపజేసే సమయోచిత మందులు మరియు నోటి ద్వారా తీసుకునే మందులు (ఓరల్ మందులు అంటే మాత్రలు) తరచుగా కలిపి ఉపయోగించబడతాయి. దుష్ప్రభావాల ప్రమాదం కారణంగా గర్భిణీ స్త్రీలకు చికిత్స ఎంపికలు పరిమితం. మీరు పరిశీలిస్తున్న మందులు, ఇతర చికిత్సల ప్రమాదాలు, ప్రయోజనాల గురించి మీ వైద్యుడితో మాట్లాడండి. మీ చర్మం మెరుగుపడే వరకు ప్రతి మూడు నుండి ఆరు నెలల వరకు మీ వైద్యుడి అపాయింట్మెంట్లు తీసుకోండి.
సమయోచిత మందులు Topical medications
మొటిమలకు అత్యంత సాధారణ సమయోచిత ప్రిస్క్రిప్షన్ మందులు:
- రెటినోయిడ్స్ మరియు రెటినోయిడ్ లాంటి మందులు Retinoids and retinoid-like drugs: రెటినోయిక్ ఆమ్లాలు లేదా ట్రెటినోయిన్ కలిగిన మందులు తరచుగా మితమైన మొటిమలకు ఉపయోగపడతాయి. ఇవి క్రీములు, జెల్లు మరియు లోషన్లుగా వస్తాయి. ఉదాహరణలలో ట్రెటినోయిన్ (అవిటా, రెటిన్-ఎ, ఇతరాలు), అడాపలీన్ (డిఫెరిన్) మరియు టాజరోటిన్ (టాజోరాక్, అవేజ్, ఇతరాలు) ఉన్నాయి. ఈ మందును వారానికి మూడు సార్లు, సాయంత్రం వర్తింపజేయాలి. మీ చర్మం ఈ మందులకు అలవాటు పడిన తర్వాత ప్రతిరోజూ వాడండి. ఇది వెంట్రుకల కుదుళ్లు మూసుకుపోకుండా నిరోధిస్తుంది. బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్ వర్తింపజేసిన తరువాత వెంటనే ట్రెటినోయిన్ను పూయవద్దు. సమయోచిత రెటినాయిడ్లు మీ చర్మం యొక్క సూర్య సున్నితత్వాన్ని పెంచుతాయి. అవి పొడి చర్మం మరియు ఎరుపును కూడా కలిగిస్తాయి, ముఖ్యంగా గోధుమ లేదా నల్లటి చర్మం ఉన్నవారిలో. అడాపలీన్ను బాగా తట్టుకోవచ్చు.
- యాంటీబయాటిక్స్ Antibiotics: ఇవి చర్మపు అదనపు బ్యాక్టీరియాను చంపడం, ఎరుపు మరియు వాపును తగ్గించడం ద్వారా పనిచేస్తాయి. చికిత్స యొక్క మొదటి కొన్ని నెలలు, రెటినాయిడ్ మరియు యాంటీబయాటిక్ రెండింటినీ ఉపయోగించవచ్చు. ఉదయం యాంటీబయాటిక్ మరియు సాయంత్రం రెటినాయిడ్ను పూయవచ్చు. యాంటీబయాటిక్ నిరోధకత అభివృద్ధి చెందే అవకాశాన్ని తగ్గించడానికి యాంటీబయాటిక్లను తరచుగా బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్తో కలుపుతారు. ఉదాహరణలలో బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్తో క్లిండామైసిన్ (బెంజాయిక్లిన్, డుయాక్, ఇతరులు) మరియు బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్తో ఎరిథ్రోమైసిన్ (బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్) ఉన్నాయి. యాంటీబయాటిక్ లేపనాలు మాత్రమే సిఫార్సు చేయబడవు.
- అజెలైక్ ఆమ్లం Azelaic acid: అజెలైక్ ఆమ్లం అనేది ఈస్ట్ ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడిన సహజంగా లభించే ఆమ్లం. ఇది యాంటీ బాక్టీరియల్ లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది. 20 శాతం అజెలైక్ యాసిడ్ క్రీమ్ లేదా జెల్ రోజుకు రెండుసార్లు ఉపయోగించినప్పుడు అనేక సాంప్రదాయ మొటిమల చికిత్సల వలె ప్రభావవంతంగా కనిపిస్తుంది. ప్రిస్క్రిప్షన్ అజెలైక్ యాసిడ్ (అజెలెక్స్, ఫినాసియా) గర్భధారణ సమయంలో మరియు పాలిచ్చే తల్లులకు ఒక ఎంపిక. కొన్ని రకాల మొటిమలతో సంభవించే రంగు పాలిపోవడాన్ని నిర్వహించడానికి కూడా దీనిని ఉపయోగించవచ్చు. దుష్ప్రభావాలు: చర్మం ఎరుపు మరియు స్వల్ప చర్మపు చికాకు.
- సాలిసిలిక్ యాసిడ్ salicylic acid: సాలిసిలిక్ యాసిడ్ ప్లగ్డ్ హెయిర్ ఫోలికల్స్ను నివారించడంలో సహాయపడుతుంది. ఇది వాష్-ఆఫ్ మరియు లీవ్-ఆన్ ఉత్పత్తులు రెండింటిలోనూ లభిస్తుంది. దీని ప్రభావాన్ని చూపించే అధ్యయనాలు పరిమితం. దుష్ప్రభావాలు చర్మం రంగు మారడం మరియు స్వల్ప చర్మపు చికాకును కలిగి ఉంటాయి.
- డాప్సోన్ Dapsone: డాప్సోన్ (అక్జోన్) 5 శాతం జెల్ రోజుకు రెండుసార్లు ఇన్ఫ్లమేటరీ మొటిమలకు ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా మొటిమలు ఉన్న మహిళలకు సిఫార్సు చేయబడింది. దుష్ప్రభావాలు ఎరుపు మరియు పొడిబారడం.
మొటిమలకు సమయోచిత చికిత్సలలో జింక్, సల్ఫర్, నికోటినామైడ్, రెసోర్సినోల్, సల్ఫాసెటమైడ్ సోడియం లేదా అల్యూమినియం క్లోరైడ్ను ఉపయోగించడాన్ని సమర్థించడానికి ఆధారాలు బలంగా లేవు.
నోటి మందులు Oral medications
యాంటీబయాటిక్స్ Antibiotics: మితమైన నుండి తీవ్రమైన మొటిమల కోసం, బ్యాక్టీరియాను తగ్గించడానికి నోటి యాంటీబయాటిక్స్ అవసరం కావచ్చు. సాధారణంగా మొటిమల చికిత్సకు మొదటి ఎంపిక టెట్రాసైక్లిన్ (మినోసైక్లిన్, డాక్సీసైక్లిన్) లేదా మాక్రోలైడ్ (ఎరిత్రోమైసిన్, అజిత్రోమైసిన్). గర్భిణీ స్త్రీలు మరియు 8 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న పిల్లలు సహా టెట్రాసైక్లిన్లను తీసుకోలేని వ్యక్తులకు మాక్రోలైడ్ ఒక ఎంపిక కావచ్చు.
యాంటీబయాటిక్ నిరోధకతను నివారించడానికి నోటి ద్వారా తీసుకునే యాంటీబయాటిక్లను సాధ్యమైనంత తక్కువ సమయం మాత్రమే వాడాలి. యాంటీబయాటిక్ నిరోధకత అభివృద్ధి చెందే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి వాటిని బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్ వంటి ఇతర మందులతో కలిపి వాడాలి. మొటిమలకు చికిత్స చేయడానికి యాంటీబయాటిక్స్ వాడకం వల్ల కలిగే తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలు అసాధారణం. ఈ మందులు చర్మం యొక్క సూర్య సున్నితత్వాన్ని పెంచుతాయి.
- కంబైన్డ్ ఓరల్ కాంట్రాసెప్టివ్స్ Combined oral contraceptives: గర్భనిరోధకంతో పాటు మొటిమల చికిత్సకు కూడా మాత్రలను ఉపయోగించాలనుకునే మహిళలకు నాలుగు కంబైన్డ్ ఓరల్ కాంట్రాసెప్టివ్లను అమెరికా ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ ఆమోదించింది. అవి ప్రొజెస్టిన్ మరియు ఈస్ట్రోజెన్ (ఆర్థో ట్రై-సైక్లెన్ 21, యాజ్, ఇతరాలు) కలిపిన ఉత్పత్తులు. కొన్ని నెలల పాటు ఈ చికిత్స యొక్క ప్రయోజనం కనబడకపోవచ్చు. కాబట్టి మొదటి కొన్ని వారాలు దానితో పాటు ఇతర మొటిమల మందులను వాడటం సహాయపడవచ్చు. నోటి గర్భనిరోధకాల యొక్క సాధారణ దుష్ప్రభావాలు బరువు పెరగడం, రొమ్ము సున్నితత్వం మరియు వికారం. ఈ మందులు హృదయ సంబంధ సమస్యలు, రొమ్ము క్యాన్సర్ మరియు గర్భాశయ క్యాన్సర్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి.
- యాంటీ-ఆండ్రోజెన్ ఏజెంట్లు Anti-androgen agents: నోటి యాంటీబయాటిక్స్ సహాయం చేయకపోతే, స్పిరోనోలక్టోన్ (ఆల్డాక్టోన్) అనే ఔషధాన్ని మహిళలు, యువతలు పరిగణించవచ్చు. ఇది నూనె ఉత్పత్తి చేసే గ్రంథులపై ఆండ్రోజెన్ హార్మోన్ల ప్రభావాన్ని నిరోధించడం ద్వారా పనిచేస్తుంది. సాధ్యమయ్యే దుష్ప్రభావాలలో రొమ్ము సున్నితత్వం మరియు బాధాకరమైన రుతుక్రమాలు ఉంటాయి.
- ఐసోట్రిటినోయిన్ Isotretinoin: ఐసోట్రిటినోయిన్ (అమ్నెస్టీమ్, క్లారావిస్, ఇతరులు) అనేది విటమిన్ ఎ యొక్క ఉత్పన్నం. ఇతర చికిత్సలకు మోస్తరు లేదా తీవ్రమైన మొటిమలు స్పందించని వ్యక్తులకు ఇది సూచించబడవచ్చు. నోటి ఐసోట్రిటినోయిన్ యొక్క సంభావ్య దుష్ప్రభావాలలో తాపజనక ప్రేగు వ్యాధి, నిరాశ మరియు తీవ్రమైన జనన లోపాలు ఉన్నాయి. ఐసోట్రిటినోయిన్ పొందే వారందరూ తప్పనిసరిగా ఎఫ్.డి.ఏ (FDA) ఆమోదించబడిన రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ ప్రోగ్రామ్లో పాల్గొనాలి. దుష్ప్రభావాల కోసం పర్యవేక్షించడానికి వైద్యులను క్రమం తప్పకుండా చూడవలసి ఉంటుంది.
థెరపీలు Therapies
కొంతమందికి, ఈ క్రింది చికిత్సలు ఒంటరిగా లేదా మందులతో కలిపి సహాయపడతాయి.
- లైట్ థెరపీ Light therapy: వివిధ రకాల కాంతి ఆధారిత చికిత్సలు ప్రయత్నించబడ్డాయి మరియు కొంత విజయం సాధించాయి. చాలా వరకు మీ డాక్టర్ కార్యాలయానికి బహుళ సందర్శనలు అవసరం. ఆదర్శ పద్ధతి, కాంతి మూలం మరియు మోతాదును నిర్ణయించడానికి మరింత అధ్యయనం అవసరం.
- కెమికల్ పీల్ Chemical peel: ఈ ప్రక్రియ సాలిసిలిక్ యాసిడ్, గ్లైకోలిక్ యాసిడ్ లేదా రెటినోయిక్ యాసిడ్ వంటి రసాయన ద్రావణాన్ని పదేపదే ఉపయోగిస్తుంది. ఈ చికిత్స తేలికపాటి మొటిమల కోసం. ఇది చర్మ రూపాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది, అయితే మార్పు ఎక్కువ కాలం ఉండదు మరియు పునరావృత చికిత్సలు సాధారణంగా అవసరం.
- డ్రైనేజీ మరియు వెలికితీత Drainage and extraction: మీ వైద్యుడు వైట్ హెడ్స్ మరియు బ్లాక్హెడ్స్ (కామెడోస్) లేదా సమయోచిత మందులతో నయం కాని తిత్తులను సున్నితంగా తొలగించడానికి ప్రత్యేక సాధనాలను ఉపయోగించవచ్చు. ఈ సాంకేతికత మీ చర్మం యొక్క రూపాన్ని తాత్కాలికంగా మెరుగుపరుస్తుంది. కానీ ఇది మచ్చలను కూడా కలిగిస్తుంది.
- స్టెరాయిడ్ ఇంజెక్షన్ Steroid injection: వాటిలో స్టెరాయిడ్ ఔషధాన్ని ఇంజెక్ట్ చేయడం ద్వారా నోడ్యులర్ మరియు సిస్టిక్ గాయాలకు చికిత్స చేయవచ్చు. ఈ చికిత్స ఫలితంగా వేగవంతమైన మెరుగుదల మరియు నొప్పి తగ్గింది. దుష్ప్రభావాలు చర్మం పల్చబడటం మరియు చికిత్స చేయబడిన ప్రదేశంలో రంగు మారడం వంటివి ఉండవచ్చు.
పిల్లలకు చికిత్స చేయడం Treating children
మొటిమల మందులపై చాలా అధ్యయనాలు 12 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్నవారిని ప్రభావితం చేశాయి. చిన్న పిల్లలలో కూడా మొటిమలు పెరుగుతున్నాయి. పిల్లలలో ఉపయోగించడానికి ఆమోదించబడిన సమయోచిత ఉత్పత్తుల సంఖ్యను FDA విస్తరించింది. అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ డెర్మటాలజీ మార్గదర్శకాలు ప్రకారం బాలబాలికలకు బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్, అడాపలీన్ మరియు ట్రెటినోయిన్ వంటి లేపనాలు ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయని, ఇవి దుష్ప్రభావాల ప్రమాదాన్ని పెంచవని సూచిస్తున్నాయి. మీ బిడ్డకు మొటిమలు ఉంటే, పిల్లల చర్మవ్యాధి నిపుణుడిని సంప్రదించడాన్ని పరిగణించండి. పిల్లలలో నివారించాల్సిన మందులు, తగిన మోతాదులు, ఔషధ పరస్పర చర్యలు, దుష్ప్రభావాలు మరియు చికిత్స పిల్లల పెరుగుదల మరియు అభివృద్ధిని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో అడగండి.
ప్రత్యామ్నాయ వైద్యం Alternative medicine
కొన్ని ప్రత్యామ్నాయ మరియు సమగ్ర వైద్య విధానాలు మొటిమలను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి:
- టీ ట్రీ ఆయిల్ Tea tree oil: కనీసం 5 శాతం టీ ట్రీ ఆయిల్ కలిగిన జెల్లు 5 శాతం బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్ కలిగిన లోషన్ల వలె ప్రభావవంతంగా ఉండవచ్చు, అయితే టీ ట్రీ ఆయిల్ మరింత నెమ్మదిగా పని చేయవచ్చు. సాధ్యమయ్యే దుష్ప్రభావాలు స్వల్ప దురద, మంట, ఎరుపు మరియు పొడిబారడం. రోసేసియా పరిస్థితి ఉన్నవారు దీనికి దూరంగా ఉండటం ఉత్తమం.
- బ్రూవర్స్ ఈస్ట్ Brewer’s yeast: హాన్సెన్ సిబిఎస్ (CBS) అని పిలువబడే బ్రూవర్స్ ఈస్ట్ ను నోటి ద్వారా తీసుకున్నప్పుడు మొటిమలను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది. ఇది గ్యాస్ (వాయువు) సమస్యకు కారణం కావచ్చు.
వీటి యొక్క సంభావ్య ప్రభావం మరియు దీర్ఘకాలిక భద్రతను స్థాపించడానికి మరిన్ని పరిశోధనలు అవసరం. బయోఫీడ్బ్యాక్, ఆయుర్వేద సమ్మేళనాలు వంటి వాటిని ప్రయత్నించే ముందు నిర్దిష్ట చికిత్సల యొక్క లాభాలు మరియు నష్టాల గురించి మీ వైద్యుడితో మాట్లాడండి.
జీవనశైలి, గృహ చిట్కాలు Lifestyle and home remedies
మీరు ప్రిస్క్రిప్షన్ లేని ఉత్పత్తులు, మంచి ప్రాథమిక చర్మ సంరక్షణ మరియు ఇతర స్వీయ-సంరక్షణ పద్ధతులతో తేలికపాటి లేదా మితమైన మొటిమలను నివారణకు లేదా నియంత్రణకు ప్రయత్నించవచ్చు:
- సమస్య ఉన్న ప్రాంతాలను సున్నితమైన క్లెన్సర్తో కడగాలి Wash problem areas with a gentle cleanser: రోజుకు రెండుసార్లు, తేలికపాటి సబ్బు లేదా సున్నితమైన క్లెన్సర్ (సెటాఫిల్, వానిక్రీమ్, ఇతరాలు) మరియు వెచ్చని నీటితో మీ ముఖాన్ని కడగడానికి మీ చేతులను ఉపయోగించండి. ప్రభావిత చర్మాన్ని షేవ్ చేస్తుంటే సున్నితంగా ఉండండి. ఫేషియల్ స్క్రబ్లు, ఆస్ట్రింజెంట్లు మరియు మాస్క్లు వంటి కొన్ని ఉత్పత్తులను నివారించండి. అవి చర్మాన్ని చికాకుపెడతాయి, ఇది మొటిమలను మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది. ఎక్కువగా కడగడం, స్క్రబ్బింగ్ చేయడం కూడా చర్మాన్ని చికాకుపెడుతుంది.
- అదనపు నూనెను ఆరికట్టే ఓవర్-ది-కౌంటర్ ఉత్పత్తులను ప్రయత్నించండి Try over-the-counter acne products to dry excess oil and promote peeling: బెంజాయిల్ పెరాక్సైడ్ మరియు అడాపలీన్ క్రియాశీల పదార్థాలుగా ఉన్న ఉత్పత్తుల కోసం చూడండి. మీరు సాలిసిలిక్ ఆమ్లం, గ్లైకోలిక్ ఆమ్లం లేదా ఆల్ఫా హైడ్రాక్సీ ఆమ్లాలు కలిగిన ఉత్పత్తులను కూడా ప్రయత్నించవచ్చు. ఏదైనా మెరుగుదల కనిపించడానికి ముందు ఉత్పత్తిని ఉపయోగించడం వల్ల కొన్ని వారాలు పట్టవచ్చు. జెల్లు లేదా ఆయింట్మెంట్ల కంటే క్రీమ్లు తక్కువ చికాకు కలిగిస్తాయి. ప్రిస్క్రిప్షన్ లేని మొటిమల మందులు ఎరుపు, పొడి మరియు పొలుసుల వంటి ప్రారంభ దుష్ప్రభావాలను కలిగిస్తాయి. వీటిని ఉపయోగించిన మొదటి నెల తర్వాత తరచుగా మెరుగుపడతాయి.
- చికాకు కలిగించే పదార్థాలను నివారించండి Avoid irritants: జిడ్డుగల లేదా జిడ్డుగల సౌందర్య సాధనాలు, సన్స్క్రీన్లు, హెయిర్స్టైలింగ్ ఉత్పత్తులు లేదా మొటిమల కన్సీలర్లు మొటిమలను మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి. బదులుగా, నీటి ఆధారిత లేదా నాన్కామెడోజెనిక్ అని లేబుల్ చేయబడిన ఉత్పత్తులను ఉపయోగించండి. వీటితో మొటిమలకు కారణమయ్యే అవకాశం తక్కువ.
- చర్మాన్ని ఎండ నుండి రక్షించండి Protect your skin from the sun: మొటిమలు తగ్గిన తర్వాత కొన్నిసార్లు, ఎండ తీవ్రత రంగు పాలిపోవడాన్నికి కారణం అవుతుంది. కొన్ని మొటిమల మందులు మిమ్మల్ని వడదెబ్బకు గురి చేస్తాయి. మీరు తీసుకునే మందులు వీటిలో ఒకటేనా అని చూడటానికి మీ వైద్యుడిని సంప్రదించండి. అలా అయితే, వీలైనంత వరకు ఎండకు దూరంగా ఉండండి. సన్స్క్రీన్ను కలిగి ఉన్న నాన్నోయిలీ (నాన్కామెడోజెనిక్) మాయిశ్చరైజర్ను క్రమం తప్పకుండా ఉపయోగించండి.
- మీ చర్మంపై ఘర్షణ లేదా ఒత్తిడిని నివారించండి Avoid friction or pressure on your skin: ఫోన్లు, హెల్మెట్లు, టైట్ కాలర్లు లేదా పట్టీలు మరియు బ్యాక్ప్యాక్లు వంటి వస్తువులతో మీ మొటిమల బారిన పడే చర్మాన్ని రక్షించండి.
- మొటిమల బారిన పడే ప్రాంతాలను తాకడం లేదా తీయడం మానుకోండి Avoid touching or picking acne-prone areas: అలా చేయడం వల్ల మొటిమలు ఎక్కువగా వస్తాయి లేదా ఇన్ఫెక్షన్ లేదా మచ్చలు ఏర్పడతాయి.
- కఠినమైన కార్యకలాపాల తర్వాత స్నానం చేయండి Shower after strenuous activities: కఠినమైన కార్యకలాపాల తర్వాత స్నానం చేయడం వల్ల మీ చర్మంపై నూనె, చెమట పగుళ్లకు కారణం అవుతుంది.
మద్దతు ఇవ్వడం Coping and support
మొటిమలు మరియు మొటిమల మచ్చలు ఆందోళనకు కారణమవుతాయి. మీ సామాజిక సంబంధాలు మరియు స్వీయ-ఇమేజ్ను ప్రభావితం చేయవచ్చు. కొన్నిసార్లు మీ కుటుంబం, సహాయక బృందం లేదా కౌన్సెలర్తో మాట్లాడటం సహాయపడుతుంది. ఒత్తిడి మొటిమలను మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది. తగినంత నిద్ర పొందడం మరియు విశ్రాంతి పద్ధతులను అభ్యసించడం ద్వారా ఒత్తిడిని నిర్వహించడానికి ప్రయత్నించండి.
చివరిగా.!
మొటిమలను అర్థం చేసుకోవడం అనేది మీ ఆత్మవిశ్వాసాన్ని తిరిగి పొందడానికి మొదటి అడుగు. జన్యుపరమైన కారణాలు నుండి రోజువారీ జీవనశైలి అలవాట్ల వరకు మొటిమలు ఏర్పడటానికి కారణం ఉండవచ్చు. కాగా, ఓవర్-ది-కౌంటర్ మరియు ప్రిస్క్రిప్షన్ రెండూ కూడా దాదాపు ప్రతి ఒక్కరికీ క్లియర్ స్కిన్ సాధించగల లక్ష్యాన్ని నిర్ధేశించినవే. మీ నిర్దిష్ట మొటిమల రకాన్ని గుర్తించడం ద్వారా, లక్ష్యంగా చేసుకున్న చర్మ సంరక్షణ నియమావళికి అనుగుణంగా ఉంటుంది. తద్వారా, మీరు మంటలను నిర్వహించవచ్చు, దీర్ఘకాలిక మచ్చలను నివారించవచ్చు. చర్మ వైద్యంలో భాగంగా స్పష్టమైన రంగును పొందే మార్గంలో సహనం మరియు వృత్తిపరమైన మార్గదర్శకత్వం మీ ఉత్తమ మిత్రులని గుర్తుంచుకొండి.
