ఎసిఎల్ గాయం: కారణాలు, లక్షణాలు మరియు చికిత్స - Anterior Cruciate Ligament: Causes, Symptoms andTreatment

ఎసిఎల్ (ACL) గాయం అనేది యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ (ACL) యొక్క చీలిక లేదా బెణుకు. ఈ లిగమెంట్ తొడ ఎముక (ఫెమర్) ను, షిన్‌బోన్ (టిబియా) కు అనుసంధానించడానికి సహాయపడే బలమైన కణజాల బ్యాండ్‌లలో ఒకటి. యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయాలు సాధారణంగా క్రీడల సమయంలో సంభవిస్తాయి. వీటిలో అకస్మాత్తుగా ఆగిపోవడం లేదా దిశలో మార్పులు, జంపింగ్ మరియు ల్యాండింగ్ వంటివి ఉంటాయి. ఉదాహరణకు సాకర్, బాస్కెట్‌బాల్, ఫుట్‌బాల్ మరియు డౌన్‌హిల్ స్కీయింగ్ వంటి క్రీడలు ఆడేవారిలో ఎక్కువగా సంభవిస్తుంటాయి.

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం సంభవించినప్పుడు చాలా మంది వ్యక్తులు మోకాలిలో పాప్ శబ్దం వింటారు లేదా “పాపింగ్” అనుభూతి చెందుతారు. మీ మోకాలి ఉబ్బిపోవచ్చు, అస్థిరంగా అనిపించవచ్చు మరియు బరువును మోయలేనంత బాధాకరంగా మారవచ్చు. మీ యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం యొక్క తీవ్రతను బట్టి, చికిత్సలో బలం మరియు స్థిరత్వాన్ని తిరిగి పొందడంలో సహాయపడటానికి విశ్రాంతి మరియు పునరావాస వ్యాయామాలు సిఫార్సు చేస్తారు. తీవ్రమైన గాయం సంభవించినప్పుడు దెబ్బతిన్న స్నాయువును భర్తీ చేయడానికి శస్త్రచికిత్స చేస్తారు. దీని తర్వాత పునరావాసం ఉండవచ్చు. సరైన శిక్షణా కార్యక్రమం యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ లక్షణాలు   ACL Symptoms

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం సంకేతాలు మరియు లక్షణాలు సాధారణంగా ఇవి ఉంటాయి:

• మోకాలిలో బిగ్గరగా పాప్ లేదా “పాపింగ్” సంచలనం
• తీవ్రమైన నొప్పి మరియు కార్యాచరణను కొనసాగించలేకపోవడం
• వేగంగా వాపు
• చలన పరిధి కోల్పోవడం
• బరువు మోస్తున్నప్పుడు అస్థిరత లేదా “దారి తప్పడం” అనే భావన

ఎసిఎల్ గాయానికి కారణాలు   ACL Causes

లిగమెంట్లు ఒక ఎముకను మరొక ఎముకకు అనుసంధానించే బలమైన కణజాల బ్యాండ్లు. యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్, మోకాలి మధ్యలో దాటే రెండు స్నాయువులలో ఒకటి, మీ తొడ ఎముకను మీ షిన్‌బోన్‌కు కలుపుతుంది మరియు మీ మోకాలి కీలును స్థిరీకరించడంలో సహాయపడుతుంది.

క్రీడలు మరియు ఫిట్‌నెస్ కార్యకలాపాల సమయంలో తరచుగా యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయాలు సంభవిస్తాయి, ఇవి మోకాలిపై ఒత్తిడిని కలిగిస్తాయి:

• అకస్మాత్తుగా వేగాన్ని తగ్గించడం మరియు దిశను మార్చడం (కటింగ్)
• మీ పాదాన్ని గట్టిగా ఉంచి తిప్పడం
• జంప్ నుండి ఇబ్బందికరంగా ల్యాండింగ్
• అకస్మాత్తుగా ఆగడం
• మోకాలికి నేరుగా దెబ్బ తగలడం లేదా ఫుట్‌బాల్ టాకిల్ వంటి ఢీకొనడం

స్నాయువు దెబ్బతిన్నప్పుడు, సాధారణంగా కణజాలం పాక్షికంగా లేదా పూర్తిగా చిరిగిపోతుంది. తేలికపాటి గాయం స్నాయువును సాగదీయవచ్చు కానీ దానిని అలాగే ఉంచవచ్చు.

ఎసిఎల్ ప్రమాద కారకాలు       ACL Risk factors

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం ప్రమాదాన్ని పెంచే అనేక అంశాలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

• మహిళ కావడం – శరీర నిర్మాణ శాస్త్రం, కండరాల బలం మరియు హార్మోన్ల ప్రభావాలలో తేడాల వల్ల కావచ్చు
• సాకర్, ఫుట్‌బాల్, బాస్కెట్‌బాల్, జిమ్నాస్టిక్స్ మరియు డౌన్‌హిల్ స్కీయింగ్ వంటి కొన్ని క్రీడలలో పాల్గొనడం
• పేలవమైన కండిషనింగ్
• స్క్వాట్ సమయంలో మోకాళ్లను లోపలికి కదిలించడం వంటి తప్పు కదలిక నమూనాలను ఉపయోగించడం
• సరిగ్గా సరిపోని పాదరక్షలను ధరించడం
• సరిగ్గా సర్దుబాటు చేయని స్కీ బైండింగ్‌ల వంటి పేలవంగా నిర్వహించబడిన క్రీడా పరికరాలను ఉపయోగించడం
• కృత్రిమ టర్ఫ్‌పై ఆడటం

ఎసిఎల్ సమస్యలు     ACL Complications

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం అనుభవించే వ్యక్తులు మోకాలిలో ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. మీరు స్నాయువును పునర్నిర్మించడానికి శస్త్రచికిత్స చేయించుకున్నప్పటికీ ఆర్థరైటిస్ సంభవించవచ్చు. ఆర్థరైటిస్ ప్రమాదాన్ని బహుళ అంశాలు ప్రభావితం చేస్తాయి, ఉదాహరణకు అసలు గాయం యొక్క తీవ్రత, మోకాలి కీలులో సంబంధిత గాయాలు ఉండటం లేదా చికిత్స తర్వాత కార్యాచరణ స్థాయి.

ఎసిఎల్ నివారణ         ACL Prevention

సరైన శిక్షణ మరియు వ్యాయామం యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. స్పోర్ట్స్ మెడిసిన్ వైద్యుడు, ఫిజికల్ థెరపిస్ట్, అథ్లెటిక్ శిక్షకుడు లేదా స్పోర్ట్స్ మెడిసిన్‌లో ఇతర నిపుణుడు మీకు ప్రమాదాలను తగ్గించడంలో సహాయపడే అంచనా, సూచన మరియు అభిప్రాయాన్ని అందించగలరు.

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయాన్ని తగ్గించే కార్యక్రమాలలో ఇవి ఉన్నాయి:

• తుంటి, కటి మరియు పొత్తికడుపు దిగువ భాగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి వ్యాయామాలు – స్క్వాట్ సమయంలో మోకాలిని లోపలికి కదలకుండా ఉండటానికి అథ్లెట్లకు శిక్షణ ఇవ్వడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు
• కాళ్ళ కండరాలను బలోపేతం చేసే వ్యాయామాలు, ముఖ్యంగా స్నాయువు వ్యాయామాలు, కాళ్ళ కండరాల బలంలో మొత్తం సమతుల్యతను నిర్ధారించడానికి
• జంపింగ్ మరియు ల్యాండింగ్ చేసేటప్పుడు సరైన టెక్నిక్, మోకాలి స్థానాన్ని నొక్కి చెప్పే శిక్షణ మరియు వ్యాయామం
• పివోటింగ్ మరియు కటింగ్ కదలికలను చేసేటప్పుడు టెక్నిక్‌ను మెరుగుపరచడానికి శిక్షణ
• కాళ్ళు, తుంటి మరియు కోర్ యొక్క కండరాలను బలోపేతం చేయడానికి శిక్షణ
• జంపింగ్ మరియు ల్యాండింగ్ పద్ధతులను మెరుగుపరచడానికి, మోకాలి లోపలికి కదలికను నివారించడానికి శిక్షణ వంటివి మహిళా అథ్లెట్లలో అధిక యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం ప్రమాదాన్ని తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.

గేర్                         Gear

గాయాన్ని నివారించడానికి మీ క్రీడకు తగిన పాదరక్షలు మరియు ప్యాడింగ్ ధరించండి. మీరు డౌన్‌హిల్ స్కీయింగ్ చేస్తే, మీరు పడిపోతే మీ స్కిస్ తగిన విధంగా విడుదలయ్యేలా శిక్షణ పొందిన ప్రొఫెషనల్ మీ స్కీ బైండింగ్‌లను సరిగ్గా సర్దుబాటు చేశారని నిర్ధారించుకోండి. మోకాలి బ్రేస్ ధరించడం వల్ల యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయాన్ని నివారించడం లేదా శస్త్రచికిత్స తర్వాత పునరావృతమయ్యే గాయం ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం సాధ్యం కాదు.

రోగ నిర్ధారణ             Diagnosis

శారీరక పరీక్ష సమయంలో, మీ వైద్యుడు మీ మోకాలికి వాపు మరియు సున్నితత్వం కోసం తనిఖీ చేస్తారు – మీ గాయపడిన మోకాలికి గాయపడని మోకాలికి పోల్చి చూస్తారు. కదలిక పరిధి మరియు కీలు యొక్క మొత్తం పనితీరును అంచనా వేయడానికి అతను లేదా ఆమె మీ మోకాలిని వివిధ స్థానాల్లోకి తరలించవచ్చు. తరచుగా శారీరక పరీక్ష ఆధారంగానే రోగ నిర్ధారణ చేయవచ్చు, కానీ ఇతర కారణాలను తోసిపుచ్చడానికి మరియు గాయం యొక్క తీవ్రతను నిర్ణయించడానికి మీకు పరీక్షలు అవసరం కావచ్చు.

ఈ పరీక్షలలో ఇవి ఉండవచ్చు:

ఎక్స్-రేలు X-rays : ఎముక పగులును తోసిపుచ్చడానికి ఎక్స్-కిరణాలు అవసరం కావచ్చు. అయితే, ఎక్స్-కిరణాలు లిగమెంట్లు మరియు స్నాయువులు వంటి మృదు కణజాలాలను చూపించవు.

మాగ్నెటిక్ రెసొనెన్స్ ఇమేజింగ్ Magnetic resonance imaging (MRI) : మీ శరీరంలోని కఠినమైన మరియు మృదు కణజాలాల చిత్రాలను రూపొందించడానికి MRI రేడియో తరంగాలను మరియు బలమైన అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. ఎమ్మారై యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం యొక్క పరిధిని మరియు మృదులాస్థితో సహా మోకాలిలోని ఇతర కణజాలాలకు నష్టం యొక్క సంకేతాలను చూపుతుంది.

అల్ట్రాసౌండ్ Ultrasound : అంతర్గత నిర్మాణాలను దృశ్యమానం చేయడానికి ధ్వని తరంగాలను ఉపయోగించి, స్నాయువులు, స్నాయువులు మరియు మోకాలి కండరాలలో గాయాలను తనిఖీ చేయడానికి అల్ట్రాసౌండ్‌ను ఉపయోగించవచ్చు.

ఎసిఎల్ గాయం చికిత్స      Treatment

ప్రాంప్ట్ ప్రథమ చికిత్స సంరక్షణ మీ మోకాలికి గాయం అయిన వెంటనే నొప్పి మరియు వాపును తగ్గిస్తుంది. ఇంట్లో స్వీయ సంరక్షణ యొక్క ఆర్.ఐ.సి.ఇ (R.I.C.E.) నమూనాను అనుసరించండి:

విశ్రాంతి Rest : వైద్యం కోసం సాధారణ విశ్రాంతి అవసరం మరియు మీ మోకాలిపై బరువు మోయడాన్ని పరిమితం చేస్తుంది.

ఐస్ Ice : మీరు మేల్కొని ఉన్నప్పుడు, కనీసం ప్రతి రెండు గంటలకు ఒకసారి 20 నిమిషాల పాటు మీ మోకాలికి ఐస్ కట్టడానికి ప్రయత్నించండి.

కంప్రెషన్ Compression : మీ మోకాలి చుట్టూ ఎలాస్టిక్ బ్యాండేజ్ లేదా కంప్రెషన్ ర్యాప్ కట్టుకోండి.

ఎత్తులో ఉండటం Elevation : మీ మోకాలిని దిండులపై ఆసరాగా చేసుకుని పడుకోండి.

పునరావాసం             Rehabilitation

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయానికి వైద్య చికిత్స అనేక వారాల పునరావాస చికిత్సతో ప్రారంభమవుతుంది. మీరు నిరంతర పర్యవేక్షణతో లేదా ఇంట్లో చేసే వ్యాయామాలను ఫిజికల్ థెరపిస్ట్ మీకు నేర్పుతారు. మీ మోకాలిని స్థిరీకరించడానికి మీరు బ్రేస్ ధరించవచ్చు మరియు మీ మోకాలిపై బరువు పెరగకుండా ఉండటానికి కొంతకాలం క్రచెస్ ఉపయోగించవచ్చు.

పునరావాసం యొక్క లక్ష్యం నొప్పి మరియు వాపును తగ్గించడం, మీ మోకాలి యొక్క పూర్తి స్థాయి కదలికను పునరుద్ధరించడం మరియు కండరాలను బలోపేతం చేయడం. ఈ ఫిజికల్ థెరపీ కోర్సు సాపేక్షంగా నిష్క్రియాత్మకంగా ఉన్న, మితమైన వ్యాయామం మరియు వినోద కార్యకలాపాలలో పాల్గొనే లేదా మోకాళ్లపై తక్కువ ఒత్తిడిని కలిగించే క్రీడలు ఆడే వ్యక్తులకు యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయాన్ని విజయవంతంగా చికిత్స చేయవచ్చు.

శస్త్రచికిత్స                   Surgery

మీ వైద్యుడు ఈ క్రింది సందర్భాలలో శస్త్రచికిత్సను సిఫార్సు చేయవచ్చు:

• మీరు ఒక అథ్లెట్ అయితే మరియు మీ క్రీడలో కొనసాగాలనుకుంటే, ముఖ్యంగా క్రీడలో దూకడం, కత్తిరించడం లేదా పివోటింగ్ ఉంటే
• మీ మోకాలిలోని ఒకటి కంటే ఎక్కువ లిగమెంట్ లేదా ఫైబరస్ కార్టిలేజ్ కూడా గాయపడితే
• ఈ గాయం మీ మోకాలిని రోజువారీ కార్యకలాపాల సమయంలో వంగేలా చేస్తోంది

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ పునర్నిర్మాణం సమయంలో, సర్జన్ దెబ్బతిన్న లిగమెంట్‌ను తీసివేసి, దానిని స్నాయువు యొక్క ఒక భాగంతో భర్తీ చేస్తాడు. ఇది కండరాలను ఎముకకు అనుసంధానించే లిగమెంట్ లాంటి కణజాలం. ఈ భర్తీ కణజాలాన్ని గ్రాఫ్ట్ అంటారు. మీ సర్జన్ మీ మోకాలిలోని మరొక భాగం నుండి స్నాయువు ముక్కను లేదా మరణించిన దాత నుండి స్నాయువును ఉపయోగిస్తారు.

శస్త్రచికిత్స తర్వాత మీరు మరొక పునరావాస చికిత్సను తిరిగి ప్రారంభిస్తారు. కఠినమైన పునరావాసంతో జతచేయబడిన విజయవంతమైన యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ పునర్నిర్మాణం సాధారణంగా మీ మోకాలికి స్థిరత్వం మరియు పనితీరును పునరుద్ధరించగలదు.

అథ్లెట్లు తిరిగి ఆటలోకి రావడానికి ఎటువంటి నిర్దిష్ట సమయ వ్యవధి లేదు. ఇటీవలి పరిశోధన ప్రకారం, మూడింట ఒక వంతు మంది అథ్లెట్లు రెండు సంవత్సరాలలోపు అదే లేదా వ్యతిరేక మోకాలిలో మరొక చీలికను ఎదుర్కొంటారు. కోలుకునే కాలంలో అధిక సమయం తీసుకుంటే తిరిగి గాయపడే ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చు.

సాధారణంగా, అథ్లెట్లు సురక్షితంగా తిరిగి ఆటకు తిరిగి రావడానికి ఒక సంవత్సరం లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. మీ పునరావాస సమయంలో వివిధ విరామాలలో మీ మోకాలి స్థిరత్వం, బలం, పనితీరు మరియు క్రీడా కార్యకలాపాలకు తిరిగి రావడానికి సంసిద్ధతను అంచనా వేయడానికి వైద్యులు మరియు ఫిజికల్ థెరపిస్టులు పరీక్షలు నిర్వహిస్తారు. యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం ప్రమాదం ఉన్న కార్యాచరణకు తిరిగి వచ్చే ముందు బలం, స్థిరత్వం మరియు కదలికల నమూనాలు ఆప్టిమైజ్ చేయబడిందని నిర్ధారించుకోవడం ముఖ్యం.

వైద్యుడిని ఎప్పుడు సంప్రదించాలి.?      When to see a doctor

మీ మోకాలికి ఏదైనా గాయం, యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం యొక్క సంకేతాలు లేదా లక్షణాలను కలిగిస్తే తక్షణ సంరక్షణ తీసుకోండి. మోకాలి కీలు అంటే ఎముకలు, టెండన్లు, స్నాయువులు మరియు కలిసి పనిచేసే ఇతర కణజాలాల సంక్లిష్ట నిర్మాణం. గాయం యొక్క తీవ్రతను గుర్తించడానికి మరియు సరైన చికిత్స పొందడానికి సత్వర మరియు ఖచ్చితమైన రోగ నిర్ధారణ పొందడం ముఖ్యం.

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయంతో సంబంధం ఉన్న నొప్పి మరియు వైకల్యం చాలా మందిని తక్షణ వైద్య సహాయం కోరేలా చేస్తుంది. మీ గాయం యొక్క తీవ్రతను బట్టి, మీ గాయాన్ని మీ ఫ్యామిలీ డాక్టర్, లేదా ఫిజిషియన్ వైద్యులు చికిత్స చేయవచ్చు. అదే గాయం తీవ్రత అధికంగా ఉన్న పక్షంలో ఎముక మరియు కీళ్ల శస్త్రచికిత్సలో నిపుణుడు (ఆర్థోపెడిక్ సర్జన్) వైద్యుడి అపాయింట్‌మెంట్ తీసుకోవలసి ఉంటుంది.

ఆర్థోపెడిక్ సర్జన్ అపాయింట్‌మెంట్‌కు ముందు, ఈ క్రింది ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇవ్వడానికి మీరు సిద్ధంగా ఉండండి:

• గాయం ఎప్పుడు జరిగింది?
• ఆ సమయంలో మీరు ఏమి చేస్తున్నారు?
• మీరు బిగ్గరగా పాప్ విన్నారా లేదా “పాపింగ్” అనుభూతిని అనుభవించారా?
• తర్వాత చాలా వాపు ఉందా?
• మీరు మీ మోకాలికి ఇంతకు ముందు గాయపడ్డారా?
• మీకు లక్షణాలు నిరంతరంగా ఉన్నాయా? లేదా అప్పుడప్పుడు ఉన్నాయా?
• ఏదైనా నిర్దిష్ట కదలికలు మీ లక్షణాలను మెరుగుపరుస్తున్నట్లు లేదా తీవ్రతరం చేస్తున్నట్లు అనిపిస్తుందా?
• మోకాలిని కదిలించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు అది “లాక్” చేసినట్లు లేదా నిరోధించినట్లు అనిపిస్తుందా?
• మీ మోకాలి అస్థిరంగా ఉందని లేదా మీ బరువును భరించలేకపోతున్నట్లు మీరు ఎప్పుడైనా భావిస్తున్నారా?

చివరిగా.!

యాంటీరియర్ క్రూసియేట్ లిగమెంట్ గాయం అనేది నిస్సందేహంగా ఒక ప్రధాన అడ్డంకి, కానీ అది ఒకప్పుడు ఉన్నంత కెరీర్-ముగింపు సంఘటన కాదు. మినిమల్లీ ఇన్వాసివ్ సర్జరీ మరియు డేటా-ఆధారిత పునరావాస ప్రోటోకాల్‌లలో పురోగతి మధ్య, చాలా మంది వ్యక్తులు వారి మునుపటి కార్యకలాపాల స్థాయిలకు త్వరగా తిరిగి రావచ్చు. ముందస్తు, ఖచ్చితమైన రోగ నిర్ధారణ మరియు నిర్మాణాత్మక రికవరీ ప్రణాళికను నిబద్ధతతో పాటించడం వల్ల విజయవంతమైన ఫలితాన్ని అందుకోవచ్చు. మీరు సర్జికల్ గ్రాఫ్ట్ ఎంచుకున్నా లేదా సాంప్రదాయిక ఫిజికల్ థెరపీ మార్గాన్ని ఎంచుకున్నా, మీ చలనశీలతను తిరిగి పొందడంలో ఓర్పు మరియు స్థిరత్వం మీ ఉత్తమ మిత్రులు.