5-HTP: ప్రయోజనాలు, మోతాదు, దుష్ప్రభావాలు - 5-HTP: 5 Science-Based Benefits, Dosage and Side Effects

5-HTP అనేది శరీరంలో సెరోటోనిన్ స్థాయిలను పెంచడంలో సహాయపడుతుందని నమ్మే ఒక సమ్మేళనం. ఇది మైగ్రేన్, డిప్రెషన్, నిద్రలేమి మరియు బరువు నిర్వహణ వంటి మరిన్నింటితో సహా అనేక ఆరోగ్య సమస్యలకు ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు. 5-హైడ్రాక్సీట్రిప్టోఫాన్ (5-HTP) అనేది మీ శరీరం సహజంగా ఉత్పత్తి చేసే ఒక అమైనో ఆమ్లం. మీ నాడీ కణాల మధ్య సంకేతాలను పంపే ఒక రసాయన దూత అయిన సెరోటోనిన్‌ను ఉత్పత్తి చేయడానికి మీ శరీరం దీనిని ఉపయోగిస్తుంది. తక్కువ సెరోటోనిన్ స్థాయిలు డిప్రెషన్, ఆందోళన మరియు నిద్రలేమి వంటి ఆరోగ్య సమస్యలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల, మీ శరీరంలో సెరోటోనిన్ ఉత్పత్తిని పెంచడం వల్ల వివిధ ప్రయోజనాలు ఉండవచ్చు. ఈ కారణంగా, సెరోటోనిన్‌ను ఉత్పత్తి చేసే 5-HTP సప్లిమెంట్లు విపరీతంగా ప్రాచుర్యం పొందాయి. శాస్త్రీయ ఆధారంగా 5-HTP యొక్క 5 సంభావ్య ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.

5-HTP ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు               5-HTP benefits

1. సంతృప్తి భావన పెంచి బరువు నిర్వహణ   May aid weight loss by increasing feelings of fullness

5-HTP కడుపు నిండిన భావనను పెంచుతుంది, ఇది మీ ఆకలిని తగ్గించి, మీ బరువును నియంత్రించడంలో సహాయపడుతుంది. బరువు తగ్గడం వల్ల మీకు ఆకలి కలిగించే హార్మోన్ల ఉత్పత్తి పెరగవచ్చు. నిరంతర ఆకలి యొక్క ఈ భావనలు దీర్ఘకాలంలో బరువు తగ్గడాన్ని నిలకడగా ఉంచకుండా చేయగలవు. 2006 అధ్యయనం ప్రకారం, 5-HTP ఈ ఆకలిని కలిగించే హార్మోన్లను ఎదుర్కోవచ్చు, ఆకలిని అణచివేయడానికి మరియు మీరు బరువు తగ్గడానికి సహాయపడుతుంది.

మరొక పాత అధ్యయనంలో, మధుమేహం ఉన్న 20 మందికి యాదృచ్ఛికంగా 2 వారాల పాటు 5-HTP లేదా ప్లేసిబో ఇవ్వబడింది. 5-HTP తీసుకున్న వారు ప్లేసిబో సమూహంతో పోలిస్తే రోజుకు సుమారు 421 తక్కువ కేలరీలు తీసుకున్నారని ఫలితాలు చూపించాయి. 2023 అధ్యయనం కూడా, మొత్తం రోజువారీ కేలరీలు మారనప్పటికీ, 8 వారాల పాటు ప్రతిరోజూ 100 మిల్లీగ్రాముల (mg) 5-HTP తీసుకోవడం కొవ్వు ద్రవ్యరాశిని తగ్గించడంలో సహాయపడిందని కనుగొంది.

2. సెరోటోనిన్ స్థాయిలు పెంచి నిరాశను అధిగమించవచ్చు              May help with depression by increasing serotonin levels

డిప్రెషన్‌కు ఖచ్చితమైన కారణం చాలా వరకు తెలియదు, కానీ కొంతమంది పరిశోధకులు సెరోటోనిన్ అసమతుల్యత మీ మానసిక స్థితిని ప్రభావితం చేసి డిప్రెషన్‌కు దారితీయవచ్చని నమ్ముతారు. అయితే, తక్కువ సెరోటోనిన్ స్థాయిలు మరియు డిప్రెషన్ మధ్య సంబంధంపై ఇతర అధ్యయనాలు విరుద్ధమైన ఫలితాలను వెల్లడించాయని గుర్తుంచుకోండి. అయినప్పటికీ, 5-HTP సప్లిమెంట్లు సెరోటోనిన్ స్థాయిలను పెంచడం ద్వారా డిప్రెషన్‌ను నిర్వహించడంలో సహాయపడతాయని భావిస్తున్నారు. ఉదాహరణకు, 15 మంది స్త్రీలపై 2017లో జరిపిన ఒక అధ్యయనంలో 5-HTPని క్రియేటిన్‌తో కలపడం వల్ల 8 వారాల తర్వాత డిప్రెషన్ లక్షణాలు మెరుగుపడతాయని తేలింది.

పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి ఉన్నవారిపై 2020లో జరిగిన మరో చిన్న అధ్యయనం, ప్లేసిబోతో పోలిస్తే 5-HTP డిప్రెషన్ లక్షణాలను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుందని తేల్చింది. అయితే, 5-HTP యొక్క యాంటీడిప్రెసివ్ ప్రభావాలు ఇతర పదార్థాలు లేదా యాంటిడిప్రెసెంట్ మందులతో కలిపి ఉన్నప్పుడు, వాటిని ఒంటరిగా ఉపయోగించినప్పుడు పోలిస్తే బలంగా ఉండే అవకాశం ఉంది. ఇంకా, 2020 సమీక్షలో డిప్రెషన్ చికిత్సకు 5-HTP వాడకానికి మద్దతు ఇచ్చే పరిమిత ఆధారాలు కనుగొనబడ్డాయి. మరింత అధిక నాణ్యత గల, ప్లేసిబో-నియంత్రిత అధ్యయనాలు అవసరం.

3. ఫైబ్రోమైయాల్జియా లక్షణాలను మెరుగుపరచవచ్చు Could improve symptoms of fibromyalgia

5-HTPతో సప్లిమెంట్ చేయడం వల్ల ఫైబ్రోమైయాల్జియా లక్షణాలు మెరుగుపడవచ్చు, ఈ పరిస్థితి కండరాలు మరియు కీళ్ల నొప్పి, అలాగే తీవ్రమైన అలసట మరియు మెదడు పొగమంచు, దీనిని “ఫైబ్రో ఫాగ్” అని కూడా పిలుస్తారు. ఫైబ్రోమైయాల్జియాకు ప్రస్తుతం ఎటువంటి కారణం తెలియదు, కానీ తక్కువ సెరోటోనిన్ స్థాయిలు ఈ పరిస్థితితో ముడిపడి ఉన్నాయి. దీని వలన సెరోటోనిన్ స్థాయిలు పెరగడం వల్ల ఫైబ్రోమైయాల్జియా ఉన్నవారికి ప్రయోజనం చేకూరుతుందని పరిశోధకులు నమ్ముతున్నారు. నిజానికి, 5-HTP కండరాల నొప్పి, నిద్ర సమస్యలు, ఆందోళన మరియు అలసట వంటి ఫైబ్రోమైయాల్జియా లక్షణాలను మెరుగుపరుస్తుందని ప్రారంభ ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. అయితే, ఫైబ్రోమైయాల్జియా లక్షణాలను మెరుగుపరచడంలో 5-HTP యొక్క ప్రభావం గురించి స్పష్టమైన నిర్ధారణలు తీసుకోవడానికి తగినంత పరిశోధనలు నిర్వహించబడలేదు.

4. మైగ్రేన్ ఫ్రీక్వెన్సీని తగ్గించడంలో సహాయపడవచ్చు Could help reduce migraine frequency

5-HTP మైగ్రేన్ తలనొప్పులను నిర్వహించడంలో సహాయపడుతుంది, ఇవి తరచుగా వికారం లేదా చెదిరిన దృష్టితో కూడి ఉంటాయి. వాటి ఖచ్చితమైన కారణం చర్చనీయాంశంగా ఉన్నప్పటికీ, కొంతమంది నిపుణులు తక్కువ సెరోటోనిన్ స్థాయిలు పాత్ర పోషిస్తాయని సూచిస్తున్నారు. 124 మందిలో జరిగిన ఒక పాత అధ్యయనం 5-HTP మరియు సాధారణ మైగ్రేన్ మందు అయిన మెథైసెర్గైడ్ మైగ్రేన్‌ను నివారించే సామర్థ్యాన్ని పోల్చింది. 6 నెలల పాటు ప్రతిరోజూ 5-HTP తో సప్లిమెంట్ చేయడం వల్ల 71% మంది పాల్గొనేవారిలో మైగ్రేన్ దాడుల సంఖ్యను నివారించవచ్చని లేదా గణనీయంగా తగ్గించవచ్చని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. అయితే, మైగ్రేన్‌పై 5-HTP యొక్క ప్రభావాలపై పరిమితమైన ఇటీవలి పరిశోధనలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

5. మెలటోనిన్ ఉత్పత్తిని పెంచి నిద్రను ప్రోత్సహిస్తుంది:              Promotes sleep by increasing melatonin production

5-HTP సెరోటోనిన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది, దీనిని మెలటోనిన్ అనే హార్మోన్‌గా మార్చవచ్చు. నిద్రను నియంత్రించడంలో మెలటోనిన్ ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. నిద్రను ప్రోత్సహించడానికి సాయంత్రం దాని స్థాయిలు పెరగడం ప్రారంభిస్తాయి మరియు ఉదయం తగ్గడం వలన మీరు మేల్కొలపడానికి సహాయపడుతుంది. అందువల్ల, 5-HTP తో సప్లిమెంట్ తీసుకోవడం వల్ల మీ శరీరంలో మెలటోనిన్ ఉత్పత్తి పెరుగుతుంది. కొన్ని అధ్యయనాలు 5-HTP సప్లిమెంట్లు నిద్రకు ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చని సూచిస్తున్నాయి.

ఉదాహరణకు:

• 2024 అధ్యయనంలో 5-HTP సప్లిమెంట్ 12 వారాల పాటు నిద్ర సమస్యలు ఉన్న వృద్ధులలో నిద్ర మరియు గట్ మైక్రోబయోటాను మెరుగుపరచడంలో సహాయపడిందని కనుగొంది.
• 2020 సమీక్షలో 5-HTP వేగవంతమైన కంటి కదలిక (REM) నిద్రను పెంచడంలో సహాయపడుతుందని కనుగొంది, అయితే మరిన్ని పరిశోధనలు అవసరం.
• 2021లో జరిపిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, 5-HTP సప్లిమెంట్లు తీసుకోవడం వల్ల నిద్ర పట్టడానికి పట్టే సమయం మెరుగుపడవచ్చు.

ఈ ఫలితాలు ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, మానవులపై జరిపిన అధ్యయనాలు తక్కువగా ఉండటం వల్ల, ముఖ్యంగా దీనిని ఒంటరిగా ఉపయోగించినప్పుడు, నిద్ర నాణ్యతను మెరుగుపరచడానికి 5-HTPని సిఫార్సు చేయడం కష్టం.

5-HTP దుష్ప్రభావాలు       Side effects of 5-HTP

5-HTP సప్లిమెంట్లు తీసుకున్నప్పుడు కొన్ని దుష్ప్రభావాలు కలిగే అవకాశం ఉంది, వాటిలో:

• వికారం
• విరేచనాలు
• వాంతులు
• కడుపు నొప్పి
• ఆందోళన

ఈ దుష్ప్రభావాలు మోతాదుపై ఆధారపడి ఉంటాయి, అంటే మీరు మోతాదును పెంచినప్పుడు అవి మరింత తీవ్రమవుతాయి.

5-HTP ఎవరు తీసుకోకూడదు?    Who should not take 5-HTP?

మీరు కొన్ని యాంటిడిప్రెసెంట్లు, దగ్గు మందులు లేదా ప్రిస్క్రిప్షన్ నొప్పి నివారణ మందుల వంటి సెరోటోనిన్ ఉత్పత్తిని పెంచే ఇతర మందులను తీసుకుంటున్నట్లయితే, మీరు 5-HTP సప్లిమెంట్లను తీసుకోకూడదు. ఈ మందులను 5-HTPతో కలిపి తీసుకోవడం వల్ల మీ శరీరంలో సెరోటోనిన్ స్థాయిలు ప్రమాదకరంగా పెరగవచ్చు. దీనిని సెరోటోనిన్ సిండ్రోమ్ అంటారు, ఇది ప్రాణాంతక పరిస్థితి కావచ్చు. 5-HTP నిద్రను కూడా ప్రేరేపించగలదు కాబట్టి, క్లోనాజెపామ్ (క్లోనోపిన్), లోరాజెపామ్ (అటివాన్) లేదా జోల్పిడెమ్ టార్ట్రేట్ (ఆంబియన్) వంటి ప్రిస్క్రిప్షన్ మత్తు మందులతో దీనిని తీసుకోవడం వల్ల అధిక నిద్రమత్తు కలగవచ్చు. ఇతర మందులతో ప్రతికూల ప్రతిచర్యలు కలిగే అవకాశం ఉన్నందున, 5-HTP సప్లిమెంట్లను తీసుకునే ముందు ఆరోగ్య నిపుణుడిని లేదా ఫార్మసిస్ట్‌ను సంప్రదించండి.

మోతాదు, సప్లిమెంట్ సూచనలు            Dosage and supplement instructions

ఒక సప్లిమెంట్‌గా, 5-HTP గ్రిఫోనియా సింప్లిసిఫోలియా అనే ఆఫ్రికన్ పొద విత్తనాల నుండి లభిస్తుంది. మీరు ఎంత 5-HTP తీసుకోవాలో అధికారిక సిఫార్సులు ఏవీ లేవు. మరింత అధిక నాణ్యత గల, ఇటీవలి పరిశోధన అవసరం అయినప్పటికీ, వివిధ అధ్యయనాలలో ఉపయోగించిన మోతాదులు ఇక్కడ ఇవ్వబడ్డాయి.

• బరువు నిర్వహణ: ప్రతి భోజనానికి 30 నిమిషాల ముందు 250 నుండి 300 మి.గ్రా, లేదా రోజుకు 750 మి.గ్రా
• మానసిక స్థితి మెరుగుదల: రోజుకు రెండుసార్లు 100 మి.గ్రా
• ఫైబ్రోమైయాల్జియా లక్షణాల ఉపశమనం: కనీసం 2 వారాల పాటు భోజనంతో పాటు రోజుకు 3 నుండి 4 సార్లు 100 మి.గ్రా
• మైగ్రేన్: కనీసం 6 నెలల పాటు రోజుకు 600 మి.గ్రా
• నిద్రకు సహాయం: నిద్రవేళకు ముందు 100 నుండి 300 మి.గ్రా

చివరిగా.!

మీ శరీరం 5-HTPని సెరోటోనిన్‌గా మారుస్తుంది, ఇది ఆకలి, నొప్పి అనుభూతులు మరియు నిద్రను నియంత్రించే ఒక పదార్థం. దీనితో పాటు మీ సెరోటోనిన్ స్థాయిలను పెంచడంలో సహాయపడవచ్చు. అధిక సెరోటోనిన్ స్థాయిలు బరువు తగ్గడాన్ని ప్రోత్సహించడం, నిరాశ మరియు ఫైబ్రోమైయాల్జియా లక్షణాలను మెరుగుపరచడం, మైగ్రేన్ దాడుల ఫ్రీక్వెన్సీని తగ్గించడం మరియు మీరు బాగా నిద్రపోవడానికి సహాయపడటం వంటి అనేక ప్రయోజనాలను అందించవచ్చు. 5-HTP తో చిన్న దుష్ప్రభావాలు ముడిపడి ఉన్నాయి, కానీ చిన్న మోతాదులతో ప్రారంభించి క్రమంగా మోతాదును పెంచడం ద్వారా వాటిని తగ్గించవచ్చు. 5-HTP అనేక మందులతో ప్రతికూలంగా సంకర్షణ చెందవచ్చు కాబట్టి, మీరు దానిని ఉపయోగించడం సురక్షితమని నిర్ధారించుకోవడానికి మీ వైద్యుడితో మాట్లాడండి.