గుండె సంబంధ వ్యాధులు: కారకాలు, లక్షణాలు, నివారణ - Cardiovascular Disease: Causes, Symptoms, and Prevention

హృదయ సంబంధిత వ్యాధులు (CVD) అనేది గుండె, ధమనులు, సిరలు మరియు కేశనాళికలతో సహా ప్రసరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేసే అనేక ఆరోగ్య పరిస్థితులను సూచిస్తుంది. గుండె సంబంధ వ్యాధులలో భాగమైన పరిస్థితుల చికిత్స, లక్షణాలు మరియు నివారణ తరచుగా అతివ్యాప్తి చెందుతాయి. కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధులు ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరణానికి అత్యంత సాధారణ కారణం. అయితే, ఈ పరిస్థితులు అభివృద్ధి చెందే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి అనేక మార్గాలు ఉన్నాయి. ఈ రుగ్మతలు సంభవించినట్లయితే అనేక చికిత్సా ఎంపికలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈ ఆర్టికల్ లో, వివిధ రకాల కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధులు, వాటి లక్షణాలు మరియు కారణాలతో పాటు ఈ వ్యాధులను ఎలా నివారించాలి మరియు చికిత్స చేయాలి అనే అంశాలను పరిశీలిద్దామా.!

కార్డియో వాస్కులర్ రకాలు:    Types of cardiovascular disease

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి అనేక రకాల పరిస్థితులను కలిగి ఉంటుంది. వీటిలో కొన్ని ఒకే సమయంలో అభివృద్ధి చెందవచ్చు లేదా సమూహంలోని ఇతర పరిస్థితులు లేదా వ్యాధులకు దారితీయవచ్చు. గుండెను ప్రభావితం చేసే వ్యాధులు మరియు పరిస్థితులు:

ఆంజినా angina:

గుండెలోకి రక్త ప్రవాహం తగ్గడం వల్ల సంభవించే ఛాతీ నొప్పి రకం

అరిథ్మియా arrhythmia:

అరిథ్మియా లేదా క్రమరహిత హృదయ స్పందన లేదా గుండె లయ

పుట్టుకతోనే సంక్రమించే గుండెవ్యాధి congenital heart disease:

గుండె పనితీరు లేదా నిర్మాణంలో సమస్య ఉన్న పుట్టుకతో వచ్చే గుండె వ్యాధి

కొరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధి coronary artery disease:

గుండె కండరాలకు ఆహారం ఇచ్చే ధమనులను ప్రభావితం చేసే కొరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధి

గుండెపోటు heart attack:

గుండెపోటు లేదా గుండె రక్త ప్రవాహం మరియు ఆక్సిజన్ సరఫరాలో అకస్మాత్తుగా అడ్డంకి

గుండె వైఫల్యం heart failure:

గుండె వైఫల్యం అనే ఈ పరిస్థితిలో గుండె సంకోచించదు లేదా విశ్రాంతి తీసుకోవడం సాధారణంగా ఉండదు.

డైలేటెడ్ కార్డియోమయోపతి dilated cardiomyopathy:

డైలేటెడ్ కార్డియోమయోపతి ఒక రకమైన గుండె వైఫల్యం, దీనిలో గుండె పెద్దదిగా మారి రక్తాన్ని సమర్ధవంతంగా పంప్ చేయలేకపోతుంది

హైపర్ట్రోఫిక్ కార్డియోమయోపతి hypertrophic cardiomyopathy:

హైపర్ట్రోఫిక్ కార్డియోమయోపతి దీనిలో గుండె కండరాల గోడలు చిక్కగా అవుతాయి మరియు కండరాల సడలింపు, రక్త ప్రవాహం మరియు విద్యుత్ అస్థిరతతో సమస్యలు అభివృద్ధి చెందుతాయి

మిట్రల్ రెగర్జిటేషన్ mitral regurgitation:

మిట్రల్ రెగర్జిటేషన్దీనిలో రక్తం సంకోచాల సమయంలో గుండె యొక్క మిట్రల్ వాల్వ్ ద్వారా తిరిగి లీక్ అవుతుంది

మిట్రల్ వాల్వ్ ప్రోలాప్స్ mitral valve prolapse:

మిట్రల్ వాల్వ్ ప్రోలాప్స్ దీనిలో మిట్రల్ వాల్వ్ యొక్క భాగం సంకోచించేటప్పుడు గుండె యొక్క ఎడమ కర్ణికలోకి ఉబ్బి, మిట్రల్ రెగర్జిటేషన్‌కు కారణమవుతుంది

పల్మనరీ స్టెనోసిస్ pulmonary stenosis:

దీనిలో పల్మనరీ ఆర్టరీ సంకుచితం తగ్గుతుంది కుడి జఠరిక (ఊపిరితిత్తులకు పంపింగ్ చాంబర్) నుండి పుపుస ధమని (ఊపిరితిత్తులకు ఆక్సిజన్ లేని రక్తాన్ని తీసుకువెళ్ళే రక్తనాళం) వరకు రక్త ప్రవాహం

బృహద్ధమని స్టెనోసిస్ aortic stenosis:

గుండె నుండి బయటకు వెళ్ళే రక్త ప్రవాహానికి అడ్డుపడే గుండె కవాటం ఇరుకుగా మారడం

కర్ణిక దడ atrial fibrillation:

కర్ణిక దడ, స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని పెంచే క్రమరహిత లయ

రుమాటిక్ గుండె వ్యాధి rheumatic heart disease:

రుమాటిక్ గుండె వ్యాధి గుండెలో వాపుకు కారణమయ్యే స్ట్రెప్ థ్రోట్ సమస్య మరియు ఇది గుండె కవాటాల పనితీరును ప్రభావితం చేస్తుంది

రేడియేషన్ గుండె వ్యాధి radiation heart disease:

దీనిలో ఛాతీకి రేడియేషన్ గుండె కవాటాలు మరియు రక్త నాళాలకు నష్టం కలిగిస్తుంది.

వాస్కులర్ వ్యాధులు శరీరం అంతటా మరియు గుండె చుట్టూ ఉన్న ధమనులు, సిరలు లేదా కేశనాళికలను ప్రభావితం చేస్తాయి. వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

పరిధీయ ధమని వ్యాధి peripheral artery disease:

ఇది ధమనులను ఇరుకుగా చేస్తుంది మరియు అవయవాలకు రక్త ప్రవాహాన్ని తగ్గిస్తుంది.

అనూరిజం aneurysm:

ధమనిలో ఉబ్బరం లేదా విస్తరణ, ఇది చీలిపోయి రక్తస్రావం కావచ్చు.

అథెరోస్క్లెరోసిస్ atherosclerosis:

దీనిలో రక్త నాళాల గోడల వెంట ఫలకం ఏర్పడుతుంది, వాటిని ఇరుకుగా చేస్తుంది మరియు ఆక్సిజన్ అధికంగా ఉన్న రక్త ప్రవాహాన్ని పరిమితం చేస్తుంది.

మూత్రపిండ ధమని వ్యాధి renal artery disease:

ఇది మూత్రపిండాలకు మరియు నుండి రక్త ప్రవాహాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది మరియు అధిక రక్తపోటుకు దారితీస్తుంది

రేనాడ్స్ వ్యాధి Raynaud’s disease:

ఇది ధమనులు స్పామ్ చేయడానికి మరియు తాత్కాలికంగా రక్త ప్రవాహాన్ని పరిమితం చేస్తుంది

పరిధీయ సిరల వ్యాధి peripheral venous disease: లేదా పాదాలు మరియు చేతుల నుండి గుండెకు రక్తాన్ని తిరిగి రవాణా చేసే సిరల్లో సాధారణ నష్టం, ఇది కాళ్ళ వాపు మరియు వెరికోస్ సిరలకు కారణమవుతుంది

ఇస్కీమిక్ స్ట్రోక్ ischemic stroke:

దీనిలో రక్తం గడ్డకట్టడం మెదడుకు వెళ్లి నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది

సిరల రక్తం గడ్డకట్టడం venous blood clots:

అవి పల్మనరీ ఆర్టరీకి ప్రయాణిస్తే వదులుగా మరియు ప్రమాదకరంగా మారవచ్చు

రక్తం గడ్డకట్టే రుగ్మతలు blood clotting disorders:

దీనిలో రక్తం గడ్డకట్టడం చాలా త్వరగా లేదా త్వరగా ఏర్పడదు మరియు అధిక రక్తస్రావం లేదా గడ్డకట్టడానికి దారితీస్తుంది

బుర్గర్స్ వ్యాధి Buerger’s disease:

బుర్గర్స్ వ్యాధి ఇది తరచుగా కాళ్ళలో రక్తం గడ్డకట్టడం మరియు వాపుకు దారితీస్తుంది మరియు ఇది గ్యాంగ్రీన్‌కు దారితీస్తుంది.

కొన్ని ఆరోగ్య పరిస్థితులను నిర్వహించడం సాధ్యమవుతుంది జీవనశైలిలో మార్పులు చేయడం ద్వారా కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధిని తగ్గించవచ్చు, కానీ కొన్ని పరిస్థితులు ప్రాణాంతకం కావచ్చు మరియు అత్యవసర శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు.

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి లక్షణాలు:             Symptoms of cardio vascular disease

నిర్దిష్ట పరిస్థితిని బట్టి లక్షణాలు మారుతూ ఉంటాయి. టైప్ 2 డయాబెటిస్ లేదా రక్తపోటు వంటి కొన్ని పరిస్థితులు ప్రారంభంలో ఎటువంటి లక్షణాలను కలిగించకపోవచ్చు. అయితే, అంతర్లీన హృదయ సంబంధ సమస్య యొక్క సాధారణ లక్షణాలు:

• ఛాతీలో నొప్పి లేదా ఒత్తిడి, ఇది ఆంజినాను సూచిస్తుంది
• చేతులు, ఎడమ భుజం, మోచేతులు, దవడ లేదా వీపులో నొప్పి లేదా అసౌకర్యం
• శ్వాస ఆడకపోవడం
• వికారం మరియు అలసట
• తల తిరగడం లేదా తల తిరగడం
• చలితో చెమటలు

ఇవి సర్వసాధారణమైనప్పటికీ, కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి శరీరంలో ఎక్కడైనా లక్షణాలను కలిగిస్తుంది.

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధికి జీవనశైలి చిట్కాలు     Lifestyle tips for cardiovascular disease

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధిలోని కొన్ని పరిస్థితులను నివారించడానికి ప్రజలు ఈ క్రింది చర్యలు తీసుకోవచ్చు:

శరీర బరువును నిర్వహించండి:                        Manage body weight:

ఒక వ్యక్తి తమ శరీర బరువులో 5–10% తగ్గితే, వారు కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి అభివృద్ధి చెందే ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చని నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ డయాబెటిస్ అండ్ డైజెస్టివ్ అండ్ కిడ్నీ డిజార్డర్స్ సలహా ఇస్తున్నాయి.

క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయండి:             Get regular exercise:

అమెరికన్ హార్ట్ అసోసియేషన్ (AHA) ప్రతి వారం 150 నిమిషాల మితమైన నుండి తీవ్రమైన శారీరక శ్రమ చేయాలని సిఫార్సు చేస్తుంది.

గుండెకు ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని అనుసరించండి:   Follow a heart-healthy diet

పండ్లు మరియు కూరగాయలతో పాటు పాలీఅన్‌శాచురేటెడ్ కొవ్వులు మరియు ఒమేగా-3 కలిగిన ఆహారాలు, జిడ్డుగల చేపలు వంటివి తినడం వల్ల గుండె ఆరోగ్యానికి తోడ్పడుతుంది మరియు కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తుంది. ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారం, ఉప్పు, సంతృప్త కొవ్వు మరియు జోడించిన చక్కెర తీసుకోవడం తగ్గించడం కూడా ఇలాంటి ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.

ధూమపానం మానేయండి:                             Quit smoking:

ధూమపానం దాదాపు అన్ని రకాల కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధిలకు కీలకమైన ప్రమాద కారకం. ధూమపానం మానేయడం కష్టంగా ఉన్నప్పటికీ, అలా చేయడానికి చర్యలు తీసుకోవడం వల్ల గుండెపై దాని హానికరమైన ప్రభావాలను బాగా తగ్గించవచ్చు.

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధికి చికిత్స  Treatment for cardiovascular disease

ఒక వ్యక్తికి ఉత్తమమైన చికిత్సా ఎంపిక వారి నిర్దిష్ట కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి రకంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

అయితే, కొన్ని ఎంపికలు:

• తక్కువ సాంద్రత కలిగిన లిపోప్రొటీన్ కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గించడం, రక్త ప్రవాహాన్ని మెరుగుపరచడం లేదా గుండె లయను నియంత్రించడం వంటి మందులు
• కరోనరీ ఆర్టరీ బైపాస్ గ్రాఫ్టింగ్ లేదా వాల్వ్ రిపేర్ లేదా రీప్లేస్‌మెంట్ సర్జరీ వంటి శస్త్రచికిత్స
• వ్యాయామ ప్రిస్క్రిప్షన్లు మరియు జీవనశైలి కౌన్సెలింగ్‌తో సహా గుండె పునరావాసం

చికిత్స లక్ష్యం:  Treatment aims to:

• లక్షణాల నుండి ఉపశమనం
• పరిస్థితి లేదా వ్యాధి పునరావృతమయ్యే లేదా అధ్వాన్నంగా మారే ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం
• ఆసుపత్రిలో చేరడం, గుండె వైఫల్యం, స్ట్రోక్, గుండెపోటు లేదా మరణం వంటి సమస్యలను నివారించడం

పరిస్థితిని బట్టి, ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత గుండె లయలను స్థిరీకరించడానికి, అడ్డంకులను తగ్గించడానికి మరియు రక్త ప్రసరణను మెరుగుపరచడానికి ధమనులను సడలించడానికి కూడా ప్రయత్నించవచ్చు.

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధికి ప్రమాదకారకాలు:        Risk factors for cardiovascular disease

పురుషులు మరియు మహిళలు ఇద్దరికీ కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి జీవితకాల ప్రమాదం 50 శాతం కంటే ఎక్కువగా ఉందని పరిశోధకులు JAMA జర్నల్‌లో నివేదించారు. హృదయ సంబంధ ప్రమాద కారకాలు తక్కువగా ఉన్నవారిలో కూడా, ప్రమాదం ఇప్పటికీ 30 శాతం కంటే ఎక్కువగా ఉందని వారి అధ్యయన పత్రం పేర్కొంది.

• అధిక రక్తపోటు, లేదా రక్తపోటు
• ధమనులలో అథెరోస్క్లెరోసిస్ లేదా అడ్డంకులు
• రేడియేషన్ థెరపీ
• ధూమపానం
• నిద్రలేమి పరిశుభ్రత సరిగా లేకపోవడం
• అధిక రక్త కొలెస్ట్రాల్, లేదా హైపర్లిపిడెమియా
• మధుమేహం
• అధిక కొవ్వు, అధిక కార్బోహైడ్రేట్ ఆహారం
• శారీరక నిష్క్రియాత్మకత
• ఊబకాయం
• స్లీప్ అప్నియా
• అధిక మద్యం వినియోగం
• ఒత్తిడి
• వాయు కాలుష్యం
• దీర్ఘకాలిక అబ్స్ట్రక్టివ్ పల్మనరీ డిజార్డర్ లేదా తగ్గిన ఊపిరితిత్తుల పనితీరు యొక్క ఇతర రూపాలు

ఒక హృదయనాళ ప్రమాద కారకం ఉన్న వ్యక్తులు తరచుగా ఎక్కువగా ఉంటారు. ఉదాహరణకు, అధిక రక్తపోటు, అధిక రక్త కొలెస్ట్రాల్ మరియు టైప్ 2 డయాబెటిస్‌కు స్థూలకాయం ఒక ప్రమాద కారకం. ఒక వ్యక్తికి ఒకేసారి నాలుగు పరిస్థితులు ఉండవచ్చు.

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధికి కారణాలు: Causes for cardiovascular disease

అనేక రకాల కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి అథెరోస్క్లెరోసిస్ యొక్క సమస్యగా సంభవిస్తుంది. రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థకు నష్టం మధుమేహం మరియు వైరస్, మయోకార్డిటిస్ వంటి శోథ ప్రక్రియ లేదా పుట్టుక నుండి వచ్చే నిర్మాణ సమస్య (పుట్టుకతో వచ్చే గుండె జబ్బు) వంటి ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితుల వల్ల కూడా సంభవించవచ్చు. కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి తరచుగా అధిక రక్తపోటు వల్ల వస్తుంది, ఇది ఎటువంటి లక్షణాలను ఉత్పత్తి చేయదు. అందువల్ల ప్రజలు అధిక రక్తపోటు కోసం క్రమం తప్పకుండా పరీక్షలు చేయించుకోవడం చాలా ముఖ్యం.

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి నివారణ Prevention for cardiovascular disease

అనేక రకాల కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధిలను నివారించవచ్చు. ఈ క్రింది చర్యలు తీసుకోవడం ద్వారా ప్రమాద కారకాలను పరిష్కరించడం చాలా ముఖ్యం:

• మద్యం మరియు పొగాకు వాడకాన్ని తగ్గించడం
• తాజా పండ్లు మరియు కూరగాయలు తినడం
• ఉప్పు, చక్కెర మరియు సంతృప్త కొవ్వు తీసుకోవడం తగ్గించడం
• నిశ్చల జీవనశైలిని నివారించడం, ముఖ్యంగా పిల్లలకు

అధిక చక్కెర ఆహారం తినడం మరియు ఎక్కువ శారీరక శ్రమ చేయకపోవడం వంటి హానికరమైన జీవనశైలి అలవాట్లను స్వీకరించడం వలన ఒక వ్యక్తి ఇంకా చిన్నతనంలో కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి రాకపోవచ్చు, ఎందుకంటే ఈ పరిస్థితి యొక్క ప్రభావాలు సంచితంగా ఉంటాయి. అయితే, ఈ ప్రమాద కారకాలకు నిరంతరం గురికావడం వలన జీవితంలో తరువాతి కాలంలో కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి అభివృద్ధికి దోహదం చేస్తుంది.

కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి నుండి ఆస్ప్రిన్ రక్షిస్తుందా?   Does aspirin protect from CVD?

చాలా మంది కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి నుండి రక్షించడానికి ఒక సాధారణ చర్యగా రోజుకు ఆస్ప్రిన్ తీసుకుంటారు. అయితే, ప్రస్తుత మార్గదర్శకాలు ఇకపై చాలా మందికి దీన్ని సిఫార్సు చేయడం లేదు, ఎందుకంటే ఇది రక్తస్రావంకు దారితీస్తుంది. ఈ ప్రమాదం దాని వల్ల కలిగే ఏదైనా ప్రయోజనాన్ని అధిగమిస్తుంది. అయితే, ఒక వ్యక్తికి గుండెపోటు లేదా స్ట్రోక్ వంటి హృదయ సంబంధ సంఘటనలు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉండి, రక్తస్రావం అయ్యే ప్రమాదం తక్కువగా ఉంటే వైద్యుడు ఆస్ప్రిన్‌ను సూచించవచ్చు. ఇప్పటికే గుండెపోటు లేదా స్ట్రోక్ వచ్చిన వారికి కూడా వైద్యులు దీనిని సిఫార్సు చేయవచ్చు. కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి రోజువారీ మోతాదు ఆస్పిరిన్ తీసుకునే ఎవరైనా దానిని కొనసాగించాలా వద్దా అని వారి వైద్యుడిని అడగాలి.

గణాంకాలు ఏం చెబుతున్నాయి.?  What do WHO Statistics say?

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) ప్రకారం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరణానికి కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి ప్రధాన కారణం. 2016లో, దాదాపు 17.9 మిలియన్ల మంది కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధితో మరణించారు, ఇది నమోదైన అన్ని అకాల మరణాలలో 31 శాతం. వీరిలో 85శాతం మంది గుండెపోటు లేదా స్ట్రోక్ కారణంగానే సంభవించారు. ఈ పరిస్థితులు పురుషులు మరియు స్త్రీలను సమాన సంఖ్యలో ప్రభావితం చేస్తాయి. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ అంచనా ప్రకారం 2030 నాటికి, ఏటా 23.6 మిలియన్ల మంది కార్డియో వాస్కులర్ వ్యాధి పరిస్థితులతో మరణిస్తారు – ఎక్కువగా స్ట్రోక్ మరియు గుండె జబ్బుల కారణంగా. ఈ పరిస్థితులు ప్రపంచ మరణాల రేటులో ప్రబలంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రజలు వాటిని నివారించడానికి చర్యలు తీసుకోవడం ప్రారంభించవచ్చు.