ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ అనేది భంగిమలో మార్పు ఫలితంగా రక్తపోటులో అకస్మాత్తుగా తగ్గుదలగా నిర్వచించబడింది, ఉదాహరణకు ఒక వ్యక్తి వేగంగా లేచినప్పుడు ఇది సంభవిస్తుంది. సాధారణంగా, ఒక వ్యక్తి నిలబడి ఉన్నప్పుడు, వారి శరీరం వారి హృదయ స్పందన రేటును పెంచడం ద్వారా మరియు మెదడుకు రక్త ప్రవాహాన్ని నిర్వహించడానికి రక్త నాళాలను సంకోచించడం ద్వారా స్థితిలో మార్పుకు అనుగుణంగా ఉంటుంది. అయితే, ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ ఉన్నవారిలో, ఈ విధానం విఫలమవుతుంది, దీని వలన రక్తపోటు అకస్మాత్తుగా తగ్గుతుంది.
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ అనేది ఒక వ్యక్తి కూర్చున్న లేదా పడుకున్న స్థానం నుండి లేచినప్పుడు వారి రక్తపోటు గణనీయంగా పడిపోయే పరిస్థితి. ఒక వ్యక్తి కూర్చున్న, లేదా పడుకున్నా ఆ స్థానం నుంచి తర్వాగా లేచినప్పుడు, గురుత్వాకర్షణ కారణంగా రక్తం సాధారణంగా కాళ్ళలో పేరుకుపోతుంది. దీంతో వేగంగా లేచిన వ్యక్తి శరీరం మెదడుకు ఆక్సిజన్ సరఫరా చేయడానికి రక్తాన్ని పైకి నెట్టడానికి పనిచేస్తుంది. అయితే వ్యక్తి లేచినంత వేగంగా శరీరం రక్తాన్ని పైకి నెట్టలేకపోవడంతో రక్తపోటు తగ్గుతుంది, ఇది తలతిరగడం, అస్పష్టమైన దృష్టి లేదా మూర్ఛ వంటివి సంభివించే ప్రమాదాలు ఉంటాయి.
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ ప్రమాదకరం కావచ్చు ఎందుకంటే రక్తపోటు గణనీయంగా పడిపోయే పరిస్థితుల్లో బాధితులు వేగంగా లేని తమ పనుల్లో నిమగ్నమయ్యే నేపథ్యంలో తలతిరగడం, అస్పష్టమైన దృష్టి, మూర్ఛపోవడం మరియు పడిపోవడం కూడా కలిగిస్తుంది. ఈ లక్షణాలు ఒక వ్యక్తి జీవన నాణ్యతను గణనీయంగా ప్రభావితం చేస్తాయి మరియు గాయాల ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. తీవ్రమైన సందర్భాల్లో, ఇది గుండె సమస్యలు, స్ట్రోక్ మరియు మరణం వంటి మరింత తీవ్రమైన సమస్యలకు కూడా దారితీస్తుంది.
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ అంటే ఏమిటి? What is orthostatic hypotension?
ధమనులలో రక్తపోటు సాధారణ స్థాయిల కంటే తక్కువగా ఉన్నప్పుడు హైపోటెన్షన్ లేదా తక్కువ రక్తపోటు సంభవిస్తుంది. గుండె రక్త నాళాల ద్వారా శరీరం చుట్టూ రక్తాన్ని పంపుతుంది. ఈ గొట్టపు నిర్మాణాలలో ధమనులు, సిరలు మరియు కేశనాళికలు ఉంటాయి. రక్తపోటు అనేది ధమనుల గోడలపై రక్తం పంపుతున్నప్పుడు దాని శక్తి యొక్క కొలత.
రక్తపోటును మిల్లీమీటర్ల పాదరసం (mmHg)లో కొలుస్తారు మరియు రెండు అంకెలు ఉంటాయి:
సిస్టోలిక్ పీడనం Systolic pressure: గుండె యొక్క జఠరికలు సంకోచించి ధమనులలోకి రక్తాన్ని నెట్టివేసినప్పుడు వచ్చే ఒత్తిడి.
డయాస్టొలిక్ పీడనం Diastolic pressure: జఠరికలు విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పుడు హృదయ స్పందనల మధ్య కొలవబడే ఒత్తిడి. ఇది గుండె ఆక్సిజన్తో కూడిన రక్తాన్ని పొందే సమయం.
సిస్టోలిక్ రక్తపోటు రీడింగ్ 120 mmHg మరియు డయాస్టొలిక్ రక్తపోటు 80mmHg లేదా 120/80 సాధారణమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది. 90/60 mmHg లేదా అంతకంటే తక్కువ రక్తపోటు నమోదైన వ్యక్తులలో హైపోటెన్షన్ లేదా తక్కువ రక్తపోటు ఉన్నట్లుగా పరిగణిస్తారు. ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ ఉన్న వ్యక్తులు తరచుగా నిలబడి ఉన్న 3 నిమిషాల్లోపు 20/10 mmHg రక్తపోటు తగ్గుదలని అనుభవిస్తారు. తక్కువ రక్తపోటుకు సాధారణంగా చికిత్స అవసరం లేదు. అయితే, ఒక వ్యక్తి ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ యొక్క సాధారణ లక్షణాలను అనుభవిస్తే, వారు మాత్రం తప్పక వైద్యుడిని సంప్రదించి తగు చికిత్స అందుకోవాల్సి ఉంటుంది.
ఎవరిలో ఎక్కువగా అర్థోస్థాటిక్ హైపోటెన్షన్? Who is more likely to orthostatic hypotension?
అర్థోస్థాటిక్ హైపోటెన్షన్ కూడా ఎక్కువగా వయస్సు పైబడిన వయోవృద్దులనే టార్గెట్ చేస్తుంది. ముఖ్యంగా 65 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్నవారిలో ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ సర్వసాధారణం. ఇందుకు కారణం ఏమిటంటే ఒక వ్యక్తి వయస్సు పెరిగే కొద్దీ రక్తపోటు తగ్గుదలకు శరీర సామర్థ్యం నెమ్మదిస్తుంది. నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ బయోటెక్నాలజీ ఇన్ఫర్మేషన్ పరిశోధనలో ఉదహరించిన గణాంకాల ప్రకారం, అమెరికాలో 65 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న పురుషులు మరియు స్త్రీలలో ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ దాదాపు 18 శాతం మందిలో ప్రబలంగా ఉంది. అర్థోస్థాటిక్ హైపోటెన్షన్ బారిన పడి ఆసుపత్రులలో చేరేవారిలో వృద్ధుల కేసులు 35 శాతం ఉన్నాయని అమెరికాలోని అదే అధ్యయన విభాగం పేర్కొంది.
అర్థోస్థాటిక్ హైపోటెన్షన్ కారణాలు: Causes of orthostatic hypotension:
రక్త నాళాలలో ద్రవం కోల్పోవడం అనేది ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్కు సంబంధించిన లక్షణాలకు అత్యంత సాధారణ కారణం. ఇది విరేచనాలు, వాంతులు మరియు మూత్రవిసర్జన లేదా శరీరం నుండి నీటిని బయటకు పంపే మాత్రలు వంటి మందుల వాడకం వల్ల కలిగే నిర్జలీకరణం వల్ల కావచ్చు. ఈ ఔషధాలతో శరీరం నుంచి అదనపు నీరు మరియు ఉప్పును మూత్రం ద్వారా వదిలించుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. రక్తం కోల్పోవడం, రక్తహీనత మరియు తక్కువ ఎర్ర రక్త గణనకు దారితీసే ఇతర పరిస్థితులు కూడా కారణాలు కావచ్చు.
రక్తప్రవాహంలో ఆక్సిజన్ను తీసుకెళ్లడానికి ఎర్ర రక్త కణాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు, మైకము కమ్మినట్లు ఉండటం, నీరసం, ఆలసట మరియు తలతిరగడం సంభవించవచ్చు. బీటా బ్లాకర్స్ మరియు యాంటిడిప్రెసెంట్స్ వంటి కొన్ని మందులు కూడా ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్కు సంబంధించిన లక్షణాలను ప్రేరేపిస్తాయి. వేడి వాతావరణంలో పని చేయడం లేదా వ్యాయామం చేయడం లేదా ఎక్కువసేపు మంచం పట్టడం కూడా ఈ లక్షణాలకు దారితీయవచ్చు. పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి, గర్భం, మరియు క్రమరహిత గుండె లయలు మరియు వాల్వ్ వ్యాధి వంటి గుండె జబ్బులు కూడా ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్కు సంబంధించిన లక్షణాలను కలిగిస్తాయని తెలుసు.
అర్థోస్థాటిక్ హైపోటెన్షన్ లక్షణాలు Symptoms of orthostatic hypotension:
మైకము, అస్పష్టమైన దృష్టి మరియు మూర్ఛపోవడం ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ లక్షణాలు కావచ్చు.
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ లక్షణాలు:
- తల తిరగడం
- తలనొప్పి
- మసక దృష్టి
- మూర్ఛపోవడం
- పడిపోవడం
- వికారం
- అలసట
శరీరం నెమ్మదిగా నిటారుగా ఉన్న స్థితికి సర్దుబాటు చేసుకున్నప్పుడు లేదా చాలా నిమిషాలు కూర్చున్న తర్వాత లేదా పడుకున్న తర్వాత ఈ లక్షణాలు సాధారణంగా పోతాయి. ఈ పరిస్థితులలో దేనినైనా క్రమం తప్పకుండా అనుభవించే ఎవరైనా వెంటనే వైద్య సలహా తీసుకోవాలి.
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ సమస్యలు Complications of orthostatic hypotension:
- ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ యొక్క సాధారణ సమస్య స్పృహ కోల్పోవడం ఫలితంగా పడిపోవడం, ఇది తీవ్రమైన గాయాలకు కారణం అవుతాయి.
- లక్షణాలు మరింత తీవ్రమైన పరిస్థితులను కూడా కప్పివేస్తాయి. వీటిలో గుండె వైఫల్యం మరియు గుండె లయ సమస్యలు వంటి హృదయ సంబంధ వ్యాధులు ఉన్నాయి.
- ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ వల్ల కలిగే రక్తపోటులో అకస్మాత్తుగా తగ్గుదల మెదడుకు రక్త సరఫరా తగ్గడం వల్ల స్ట్రోక్లకు ప్రమాద కారకం.
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ రోగ నిర్ధారణ Diagnosis of orthostatic hypotension:
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ రోగ నిర్ధారణ కోసం వైద్య పరీక్షలు అవసరం ఏర్పడవచ్చు. ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ లక్షణాలను ఎదుర్కోనే వ్యక్తులు వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. బాధితుల వైద్య చరిత్రను పరిశీలించే సమయంలోనే వంశపారంపర్యంగా ఎవరికైనా ఈ రుగ్మత ఉందా అన్న విషయాలతో పాటు బాధితులు ఎలాంటి లక్షణాలను కనబరుస్తున్న విషయాలను వైద్యుడు తెలుసుకుంటారు. దీంతో పాటు బాధితుడి కనబరిచే లక్షణాలకు అంతర్లీన పరిస్థితి లేదా అనారోగ్యం కారణమని భావిస్తే.. దానిని నిర్ధారించే వివరాలను తెలుసుకోవడానికి పరీక్షలు నిర్వహిస్తాడు. ఉదాహరణకు, ఒక నిర్దిష్ట ఔషధం రక్తపోటు తగ్గడానికి కారణమైతే, వైద్యుడు మోతాదును సర్దుబాటు చేయవచ్చు లేదా మరొక ఔషధానికి మారమని సిఫారసు చేయవచ్చు.
వైద్యులు సిఫార్సు చేసే పరీక్షలలో ఇవి ఉంటాయి:
హెడ్-అప్ టిల్ట్ టేబుల్ టెస్ట్ head-up tilt table test:
ఒక వ్యక్తి శరీర స్థితిలో మార్పులకు అతని రక్తపోటు ఎలా స్పందిస్తుందో పరిశీలించేందుకు హెడ్-అప్ టిల్ట్ టేబుల్ టెస్ట్ పరీక్షను వైద్యులు సిఫార్సు చేస్తారు. ఈ పరీక్ష సమయంలో, ఒక వ్యక్తి నెమ్మదిగా పైకి వంగి ఉన్న టేబుల్పై పడుకుంటాడు. ఈ క్రమంలో అతని రక్తపోటులో మార్పులను వైద్యులు పరిశీలిస్తారు.
రక్త పరీక్షలు Blood tests:
అర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ లక్షణాలలో మైకము కమ్మం లేదా తల తిరగడం వంటి లక్షణాలు రక్తంలో తక్కువ చక్కెర స్థాయిలు నమోదైన వారిలోనూ సంభవిస్తాయి. అందుకనే బాధితులకు వైద్యులు రక్త పరీక్షలను నిర్వహిస్తారు. ఎవరికైనా తక్కువ రక్త చక్కెర ఉందా లేదా తక్కువ సంఖ్యలో ఎర్ర రక్త కణాలు కారణంగా ఈ లక్షణాలు ఉత్పన్నం అవుతున్నాయా అని నిర్ధారించడానికి రక్త పరీక్షలు దోహదపడతాయి. కాగా, ఇవి రెండూ తక్కువ రక్తపోటుకు సంకేతాలు.
ఎలక్ట్రో కార్డియోగ్రామ్ Electrocardiogram:
గుండె యొక్క విద్యుత్ సంకేతాలను పర్యవేక్షించే ఎలక్ట్రో కార్డియోగ్రామ్ (ECG లేదా EKG), గుండె లయలో అసమానతలు మరియు గుండెకు రక్తం మరియు ఆక్సిజన్ సరఫరాలో సమస్యలను కనుగొనగలదు.
అల్ట్రాసౌండ్ Ultrasound:
గుండె యొక్క అల్ట్రాసౌండ్, లేదా ఎకోకార్డియోగ్రామ్, ధ్వని తరంగాలను ఉపయోగించి గుండె కవాటాలను అంచనా వేస్తుంది మరియు అంతర్లీన రుగ్మతలను కనుగొనగలదు.
ఒత్తిడి Stress:
పరీక్షను నిర్వహించవచ్చు, దీనిలో వైద్యుడు వ్యక్తి వ్యాయామం చేస్తున్నప్పుడు లేదా మందులు ఇచ్చిన తర్వాత గుండెను పర్యవేక్షిస్తాడు.
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ చికిత్స, నివారణ Treatment and prevention of orthostatic hypotension:
ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ను నిర్వహించడానికి లేదా నివారించడానికి అనేక మార్గాలు ఉన్నాయి, వీటిలో చాలా వరకు స్వీయ మార్పులతో, మందుల వాడకం అవసరం లేకుండా నయం చేసుకోవచ్చు.
- పుష్కలంగా ద్రవాలు తాగడం ద్వారా హైడ్రేటెడ్గా ఉండండి. విరేచనాలు లేదా వాంతులు కారణంగా కోల్పోయిన ద్రవాలను వెంటనే భర్తీ చేయాలి.
- మద్యం ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ను మరింత తీవ్రతరం చేస్తుంది. కాబట్టి ఆల్కహాల్ తీసుకోవడం మానుకోండి లేదా పరిమితం చేయండి.
- భోజనంలో ఎక్కువ ఉప్పు వాడండి. అయితే, ఆహారంలో ఎక్కువ ఉప్పు రక్తపోటును పెంచుతుంది కాబట్టి ముందుగా వైద్యుడిని సంప్రదించండి.
- వేడి వాతావరణంలో కఠినమైన కార్యకలాపాలను నివారించాలి.
- మంచం నుండి లేచినప్పుడు, నిలబడటానికి ముందు ఒక నిమిషం పాటు మంచం అంచున కూర్చోండి.
- మీ మంచం తల కొద్దిగా ఎత్తుగా ఉంచి నిద్రించండి.
- అధిమి పట్టుకునేలా ఉండే వస్త్రాలు రక్త ప్రసరణను ప్రోత్సహిస్తాయి మరియు కాళ్ళలో ద్రవం పేరుకుపోకుండా నిరోధించడంలో సహాయపడతాయి.
- ఆర్థోస్టాటిక్ హైపోటెన్షన్ యొక్క తీవ్రమైన కేసులను రక్తపోటును పెంచడానికి ఇచ్చే మందులతో చికిత్స చేయవచ్చు.
