గర్భధారణ సమయంలో Rh సెన్సిటైజేషన్: చికిత్స - Rh Sensitization During Pregnancy: How to Treat?

రీసస్ ఫ్యాక్టర్ లేదా Rh ఫ్యాక్టర్ అనేది ఎర్ర రక్త కణాల వెలుపల కనిపించే ఒక నిర్దిష్ట రకం ప్రోటీన్. ప్రజలు Rh-పాజిటివ్ (వాటిలో ప్రోటీన్ ఉంటుంది) లేదా Rh-నెగటివ్ (వాటిలో ప్రోటీన్ ఉండదు). మీరు Rh-నెగటివ్‌గా ఉన్నప్పుడు మరియు Rh-పాజిటివ్ ఉన్న పిండంతో గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు ఈ రీసస్ ఫ్యాక్టర్ అనేది పరిగణించాల్సిన అతి ముఖ్యమైన అంశం.

Rh ఫ్యాక్టర్ అంటే ఏమిటి?         What is Rh factor?

Rh ఫ్యాక్టర్ (లేదా రీసస్ ఫ్యాక్టర్) అనేది మీ ఎర్ర రక్త కణాల వెలుపల లేదా ఉపరితలంపై ఉన్న ఒక రకమైన ప్రోటీన్. మీరు ప్రోటీన్‌ను వారసత్వంగా పొందుతారు, అంటే మీరు మీ జీవసంబంధమైన తల్లిదండ్రుల నుండి మీ Rh కారకాన్ని పొందుతారు. మీకు ప్రోటీన్ ఉంటే, మీరు Rh-పాజిటివ్. మీకు ప్రోటీన్ లేకపోతే, మీరు Rh-నెగటివ్. దాదాపు 85 శాతం మంది Rh-పాజిటివ్‌గా ఉంటారు. గర్భధారణ సమయంలో, మీరు Rh-నెగటివ్‌గా ఉంటే మరియు పిండం Rh-పాజిటివ్‌గా ఉంటే సమస్యలు సంభవించవచ్చు. దీనిని Rh ఫ్యార్టర్ అననుకూలత అంటారు. Rh అననుకూలత యొక్క సమస్యలను నివారించడానికి చికిత్సలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

సాధారణ రక్త రకాలు                Common blood types

మీ ఎర్ర రక్త కణాల ఉపరితలంపై ఉన్న ప్రోటీన్ మీ రక్త వర్గాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. ప్రతి రక్త వర్గానికి కూడా పాజిటివ్ లేదా నెగటివ్ ఫ్యాక్టర్ ఉంటుంది. రక్త వర్గం పక్కన ఉన్న పాజిటివ్ లేదా నెగటివ్ మీ Rh ఫ్యాక్టర్. మీ Rh ఫ్యాక్టర్ సమస్యలను కలిగించదు లేదా మీ ఆరోగ్యానికి ఏ విధంగానూ హాని కలిగించదు. గర్భధారణ మరియు ప్రసవ సమయంలో వంటి రక్త రకాలు కలిసిపోయినప్పుడు మాత్రమే ఇది ముఖ్యమైనది అవుతుంది.

అత్యంత సాధారణ రక్త రకాలు:

• A పాజిటివ్.
• A నెగటివ్.
• B పాజిటివ్.
• B నెగటివ్.
• O పాజిటివ్.
• O నెగటివ్.

Rh ఫ్యాక్టర్ ఎందుకు ముఖ్యం?    Why is Rh factor important?

మీ Rh ఫ్యాక్టర్ మీ మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేయదు, కానీ మీరు గర్భవతిగా ఉంటే మీ Rh స్థితిని తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.

Rh అననుకూలతకు కారణమేమిటి?           What causes Rh incompatibility?

Rh- నెగటివ్ ఉన్న స్త్రీ Rh- పాజిటివ్ రక్తం ఉన్న పిండంతో గర్భవతి అయినప్పుడు Rh అననుకూలత ఏర్పడుతుంది. Rh అననుకూలతతో, మీ రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఈ వ్యత్యాసానికి (అననుకూలత అని పిలుస్తారు) ప్రతిస్పందిస్తుంది మరియు ప్రతిరోధకాలను సృష్టిస్తుంది. ఈ ప్రతిరోధకాలు పిండం యొక్క ఎర్ర రక్త కణాలపై రోగనిరోధక వ్యవస్థ దాడిని ప్రేరేపిస్తాయి, వీటిని మీ శరీరం విదేశీ వస్తువులుగా భావిస్తుంది. దీనిని Rh సెన్సిటైజేషన్ అంటారు. మీ గర్భధారణ సంరక్షణ ప్రదాత మీకు రోగనిరోధక గ్లోబులిన్ ఇంజెక్షన్ (ఇంజెక్షన్) ఇవ్వడం ద్వారా దీనిని నిరోధించవచ్చు. గర్భధారణ సమయంలో, మీరు మోస్తున్న పిండంతో రక్తాన్ని పంచుకోరు. అయితే, పిండం నుండి కొద్ది మొత్తంలో రక్తం ప్రసవ సమయంలో మరియు ప్రసవ సమయంలో (యోని లేదా సిజేరియన్) మీ రక్తంతో కలవవచ్చు. ఇది ఈ సమయంలో కూడా జరగవచ్చు:

• అమ్నియోసెంటెసిస్ మరియు కోరియోనిక్ విల్లస్ శాంప్లింగ్ (CVS) వంటి పరీక్షలు.
• గర్భధారణ సమయంలో ఏదైనా రకమైన యోని రక్తస్రావం.
• మీ పొత్తికడుపుకు గాయం లేదా గాయం.
• గర్భస్రావం లేదా ఎక్టోపిక్ గర్భం వంటి ప్రారంభ గర్భధారణ సమస్యలు.
• బాహ్య సెఫాలిక్ వెర్షన్ (ECV) తర్వాత, బ్రీచ్ బేబీగా మార్చడానికి ఒక యుక్తి.

Rh వ్యాధి పిండానికి ప్రాణాంతకమా?     When is the fetus at risk?

సాధారణంగా గర్భిణి మొదటి గర్భధారణ సమయంలో సమస్యలు జరగవు. ఎందుకంటే మీ రక్తం ప్రసవం వరకు పిండం రక్తంతో కలిసే అవకాశం లేదు. అంటే పిండం జన్మించిన తర్వాత వరకు యాంటీబాడీలు ఏర్పడవు. అయినప్పటికీ, ఇది మీ మొదటి గర్భం అయినప్పటికీ మీ ప్రొవైడర్ ఇప్పటికీ మీ Rh కారకాన్ని పరీక్షిస్తాడు. మీరు రెండవసారి గర్భవతి అయి మరొక Rh-పాజిటివ్ పిండం కలిగి ఉంటే Rh అననుకూలత సమస్యగా మారుతుంది. ఈ సందర్భంలో, మీ శరీరం ప్రతిరోధకాలను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఈ ప్రతిరోధకాలు రెండవ పిండానికి సమస్యల ప్రమాదం కలిగిస్తాయి. మీ శరీరం పిండం Rh-పాజిటివ్ అని గ్రహించిన తర్వాత, ప్రతిరోధకాలు పిండం రక్తంలోకి ప్రవేశించి దాని ఎర్ర రక్త కణాలపై దాడి చేస్తాయి. దీనిని Rh వ్యాధి అంటారు. Rh వ్యాధి పిండానికి ప్రాణాంతకం కావచ్చు.

Rh అననుకూలత ప్రమాదంలో ఎవరున్నారు?   Who is at risk for Rh incompatibility?

Rh-నెగటివ్ స్త్రీ Rh-పాజిటివ్ ఉన్న పిండంతో గర్భవతి అయితే Rh-నెగటివ్‌కు ప్రమాదం ఉంది. ఈ చార్ట్ పిండం యొక్క Rh అననుకూలతకు ప్రమాదాన్ని నిర్ణయించడంలో సహాయపడుతుంది:

Rh ఫ్యాక్టర్ పరీక్ష అంటే ఏమిటి?       What is the Rh factor test?

ప్రతి గర్భిణీ స్త్రీ గర్భం యొక్క మొదటి త్రైమాసికంలో (సాధారణంగా మీ మొదటి ప్రినేటల్ అపాయింట్‌మెంట్‌లో) తీసుకునే ఒక సాధారణ రక్త పరీక్షలో Rh ఫ్యాక్టర్ పరీక్ష నిర్వహిస్తారు. (రకం మరియు స్క్రీన్ అని పిలుస్తారు). Rh ఫ్యాక్టర్ పరీక్ష మీ Rh కారకాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. గర్భధారణ సమయంలో ఇది చాలా ముఖ్యం ఎందుకంటే మీరు Rh-నెగటివ్‌గా ఉండి, పిండం Rh-పాజిటివ్‌గా ఉంటే, మీకు Rh ఫ్యాక్టర్ అననుకూలత అనే పరిస్థితి ఉంటుంది.

Rh అననుకూలతను ఎలా నిర్ధారిస్తారు?        How is Rh Factor diagnosed?

రక్త పరీక్ష Rh అననుకూలతను నిర్ధారిస్తుంది. మీరు గర్భవతి అయితే, మీరు Rh-నెగటివ్‌గా ఉన్నారో లేదో తెలుసుకోవడానికి మీ ప్రసూతి వైద్యుడు మిమ్మల్ని పరీక్షిస్తారు. మీరు Rh-పాజిటివ్ అయితే, మరేమీ జరగదు. మీరు Rh-నెగటివ్‌గా ఉండి, మీ యాంటీబాడీ స్క్రీన్ ప్రతికూలంగా ఉంటే, యాంటీబాడీ ఏర్పడకుండా నిరోధించడానికి మీ ప్రొవైడర్ మీకు Rh ఇమ్యునో గ్లోబులిన్ ఇస్తారు. మీరు సాధారణంగా గర్భం దాల్చిన 28 వారాల తర్వాత దీనిని పొందుతారు మరియు పిండం Rh-పాజిటివ్‌గా ఉంటే ప్రసవించిన 72 గంటలలోపు తిరిగి వస్తారు. మీ రక్తం పిండం రక్తంతో కలిసిపోయిందని మీ ప్రొవైడర్ విశ్వసిస్తే మీరు గర్భధారణ ప్రారంభంలోనే మోతాదు తీసుకోవచ్చు.

Rh ఫ్యాక్టర్ చికిత్స ఎలా?     How is Rh Factor treated?

మీ శరీరం Rh యాంటీబాడీలను తయారు చేయకుండా ఆపే ఔషధమే Rh ఇమ్యునో గ్లోబులిన్ (RhIg లేదా RhoGAM). మీ శరీరం ఇప్పటికే Rh యాంటీబాడీలను తయారు చేయకపోతే మాత్రమే ఇది సహాయపడుతుంది. మీరు దీనిని షాట్ (ఇంజెక్షన్)గా స్వీకరిస్తారు. గర్భధారణ సమయంలో Rh-అననుకూలతకు చికిత్స చేయడంలో Rh ఇమ్యునోగ్లోబులిన్ షాట్లు సాధారణంగా చాలా విజయవంతమవుతాయి. గర్భధారణ ప్రారంభంలో Rh అననుకూలతను గుర్తించడం తీవ్రమైన సమస్యలను నివారించడానికి ఉత్తమ మార్గం. మీ శరీరంలో ఇప్పటికే Rh ప్రతిరోధకాలు ఉంటే, పిండం Rh వ్యాధికి గురయ్యే ప్రమాదం ఉంది. Rh ఇమ్యూన్ గ్లోబులిన్ సహాయపడదు కాబట్టి, మీ గర్భధారణ మిగిలిన కాలాన్ని నిశితంగా పర్యవేక్షించడం ఉత్తమ చికిత్స. మీ ప్రొవైడర్ ముందుగానే ప్రసవించాలనుకునే అవకాశం చాలా తక్కువ, కానీ ఇది పిండం యొక్క Rh వ్యాధి ఎంత తీవ్రంగా ఉందో దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

Rh అనుకూలతతో సమస్యలు?   Complications with Rh Factor?

గర్భిణీ మహిళలను Rh అననుకూలత ప్రభావితం చేయదు. పిండంలో, ఇది హిమోలిటిక్ రక్తహీనతకు కారణమవుతుంది. హిమోలిటిక్ రక్తహీనత పిండం యొక్క ఎర్ర రక్త కణాలను వాటిని భర్తీ చేయగలిగే దానికంటే వేగంగా నాశనం చేస్తుంది.

Rh ఫ్యాక్టర్ యొక్క ప్రభావాలు తేలికపాటి నుండి తీవ్రమైన వరకు ఉంటాయి. ఈ ప్రభావాలలో ఇవి కూడా ఉండవచ్చు:

• కామెర్లు.
• కాలేయ వైఫల్యం.
• గుండె వైఫల్యం.
• మృదు జననం.

తేలికపాటి దుష్ప్రభావాలకు, పిండానికి ఎటువంటి చికిత్స అవసరం ఉండకపోవచ్చు. చాలా పిండాలకు తేలికపాటి Rh వ్యాధి ఉంటే పూర్తిగా కోలుకుంటుంది. తీవ్రమైన కేసులకు, పిండానికి రక్త మార్పిడి చేయవచ్చు. ఈ ప్రక్రియ దాని ఎర్ర రక్త కణాలను భర్తీ చేయడంలో సహాయపడుతుంది. కామెర్లు ఉన్న పిండాలలో బిలిరుబిన్ స్థాయిలను తగ్గించడంలో సహాయపడటానికి ప్రొవైడర్లు ప్రత్యేక లైట్లను ఉపయోగించవచ్చు. రక్తహీనత యొక్క తీవ్రమైన సమస్యలను నివారించడానికి మీరు ముందుగానే ప్రసవించాల్సి రావచ్చు. Rh ఇమ్యూన్ గ్లోబులిన్ ఇంజెక్షన్లు అభివృద్ధి చెందినప్పటి నుండి, Rh వ్యాధి చాలా అరుదుగా సంభవిస్తుంది.

యాంటీబాడీస్ అభివృద్ధి చెందితే జరిగేదేమిటీ?     What happens if antibodies develop?

Rh-నెగటివ్ స్త్రీ ఇప్పటికే యాంటీబాడీలను తయారు చేసి ఉంటే Rh ఇమ్యూన్ గ్లోబులిన్‌తో చికిత్స సహాయపడదు. అందుకే మీ Rh కారకాన్ని తెలుసుకోవడం మరియు వీలైనంత త్వరగా చికిత్స పొందడం చాలా ముఖ్యం.

Rh-నెగటివ్ గర్భిణీ స్త్రీలకు ప్రమాదమా?    Risk for pregnant woman with Rh-negative?

మీరు Rh-నెగటివ్ అయితే, మీకు మరియు పిండానికి మధ్య Rh-పాజిటివ్ రక్తంతో ప్రతి సాధ్యమైన పరిచయం తర్వాత RhIg ఇంజెక్షన్లు తీసుకోవడం వల్ల వారికి Rh వ్యాధి వచ్చే ప్రమాదం తగ్గుతుంది. Rh అననుకూలత మీ ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేయదు, పిండం ఆరోగ్యాన్ని మాత్రమే ప్రభావితం చేస్తుంది. మీకు Rh ఫ్యాక్టర్ అననుకూలత ముందుగానే ఉందో లేదో తెలుసుకోవడం వలన మీ ప్రొవైడర్ మీకు Rhlg ఇంజెక్షన్లు ఇవ్వగలరు. పిండం ఆరోగ్యంగా ఉండేలా చూసుకోవడానికి ఇది ఉత్తమ మార్గం.

Rh అననుకూలతను నివారించవచ్చా?      Can Rh incompatibility be prevented?

Rh ఫ్యాక్టర్ జన్యుపరమైనది కాబట్టి, పిండంలో ఏ Rh రకం ఉందో ఎంచుకోవడం సాధ్యం కాదు. మీ Rh ఫ్యాక్టర్ ను కనుగొనడం ఉత్తమ నివారణ.