పాలీఫెనాల్స్ అనేది మొక్కలలో సహజంగా లభించే రసాయనం. మొక్కలలో సహజంగా లభించే సమ్మేళనాల విభిన్న సమూహం అయిన పాలీఫెనాల్స్, వాటి శక్తివంతమైన యాంటీఆక్సిడెంట్ మరియు యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ లక్షణాల కారణంగా ఆరోగ్య ప్రయోజనాల సంపదను అందిస్తాయి. ఈ సమ్మేళనాలు శరీరంలో స్కావెంజర్లుగా పనిచేస్తాయి, సెల్యులార్ నష్టం మరియు దీర్ఘకాలిక వ్యాధులకు దోహదపడే హానికరమైన ఫ్రీ రాడికల్స్ను తటస్థీకరిస్తాయి. ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని తగ్గించడం ద్వారా, పాలీఫెనాల్స్ గుండె జబ్బులు, క్యాన్సర్ మరియు న్యూరోడిజెనరేటివ్ డిజార్డర్స్ వంటి పరిస్థితుల నుండి రక్షించడంలో సహాయపడతాయి.
ఇవి రక్తనాళాల పనితీరును మెరుగుపరచడంలో, రక్తపోటును తగ్గించడంలో మరియు ఇన్సులిన్ సున్నితత్వాన్ని పెంచడంలో పాత్ర పోషిస్తాయి, ఇవన్నీ హృదయ సంబంధ ఆరోగ్యం, మధుమేహ నివారణకు దోహదం చేస్తాయి. బెర్రీలు, డార్క్ చాక్లెట్ మరియు గ్రీన్ టీ వంటి ఆహార పదార్ధాలలో పాలీఫెనాల్స్ అధికంగా ఉంటాయి. ఈ ఆహారాలను క్రమం తప్పకుండా తీసుకోవడం వల్ల శరీరం యొక్క రక్షణ విధానాలను గణనీయంగా బలోపేతం చేయవచ్చు మరియు మొత్తం శ్రేయస్సును ప్రోత్సహించవచ్చు. మొత్తంగా 500 కంటే ఎక్కువ ప్రత్యేకమైన పాలీఫెనాల్స్ ఉన్నాయి. అవి వాపును తగ్గించడం, టైప్ 2 డయాబెటిస్ ప్రమాదాన్ని తగ్గించడం వంటి వివిధ ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను కలిగి ఉన్నాయి.
పాలీఫెనాల్స్ను ఈ క్రింది సమూహాలుగా వర్గీకరించవచ్చు:
- ఫ్లేవనాయిడ్లు
- ఫినోలిక్ ఆమ్లాలు
- స్టిల్బెన్స్
- లిగ్నన్స్
సమిష్టిగా, ఈ రసాయనాలను ఫైటోకెమికల్స్ అని పిలుస్తారు. కాగా, పాలీఫెనాల్స్లో ఏ ఆహారాలు అధికంగా లభిస్తుంది, అలాగే వాటిని తీసుకోవడం వల్ల కలిగే ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు గురించి మరింత ఈ ఆర్టికల్ లో తెలుసుకుందాం.
అధిక పాలీఫెనాల్స్ ఆహారాలు High-polyphenol foods
కూరగాయలు మరియు పండ్లు వంటి మొక్కల ఆధారిత ఆహారాలలో పాలీఫెనాల్స్ ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఆహారంలో పాలీఫెనాల్స్ సంఖ్య ఆహారాన్ని ఎక్కడ పండిస్తారు, ఎలా పండిస్తారు మరియు రవాణా చేస్తారు, ఎంత పక్వానికి వస్తుంది మరియు ఎలా వండుతారు లేదా తయారు చేస్తారు అనే దానిపై ఆధారపడి మారవచ్చు. ఆహార పాలీఫెనాల్స్ యొక్క కొన్ని సాధారణ వనరుల గురించి తెలుసుకుందాం.
క్రింది పట్టిక చూడండి:
| ఆహార సమూహం | పాలీఫెనాల్స్ కొన్ని ప్రధాన వనరులు |
| పండ్లు | నారింజ, ఆపిల్, ద్రాక్ష, పీచెస్, ద్రాక్షపండు రసం, చెర్రీస్, బ్లూబెర్రీస్, దానిమ్మ రసం, రాస్ప్బెర్రీస్, క్రాన్బెర్రీస్, బ్లాక్ ఎల్డర్బెర్రీస్, బ్లాక్ ఎండుద్రాక్ష, ప్లమ్స్, బ్లాక్బెర్రీస్, స్ట్రాబెర్రీలు, ఆప్రికాట్లు |
| కూరగాయలు | పాలకూర, ఉల్లిపాయలు, షాలోట్స్, బంగాళాదుంపలు, నలుపు మరియు ఆకుపచ్చ ఆలివ్లు, గ్లోబ్ ఆర్టిచోక్ హెడ్స్, బ్రోకలీ, ఆస్పరాగస్, క్యారెట్లు |
| తృణధాన్యాలు | గోధుమ, రై మరియు వోట్ పిండి |
| గింజలు, చిక్కుళ్ళు | కాల్చిన సోయాబీన్స్, బ్లాక్ బీన్స్, తెల్ల బీన్స్, చెస్ట్నట్, హాజెల్ నట్స్, పెకాన్స్, బాదం, వాల్నట్స్, అవిసె గింజలు |
| పానీయాలు | కాఫీ, టీ, రెడ్ వైన్ |
| కొవ్వులు | డార్క్ చాక్లెట్, వర్జిన్ ఆలివ్ ఆయిల్, నువ్వుల గింజల నూనె |
| సుగంధ ద్రవ్యాలు,
మసాలా దినుసులు |
కోకో పౌడర్, కేపర్స్, కుంకుమపువ్వు, ఎండిన ఒరేగానో, ఎండిన రోజ్మేరీ, సోయా సాస్, లవంగాలు, ఎండిన పిప్పరమెంటు, స్టార్ సోంపు, సెలెరీ సీడ్, ఎండిన సేజ్, ఎండిన స్పియర్ మింట్, ఎండిన థైమ్, ఎండిన తులసి, కరివేపాకు పొడి, ఎండిన అల్లం, జీలకర్ర, దాల్చిన చెక్క |
పాలీఫెనాల్స్ అరోగ్య ప్రయోజనాలు Polyphenols-Health Benefits
పాలీఫెనాల్స్తో సంబంధం ఉన్న అనేక ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు యాంటీఆక్సిడెంట్లుగా వాటి పాత్రకు సంబంధించినవి కావచ్చు. యాంటీఆక్సిడెంట్లు కణ నష్టాన్ని ఎదుర్కోవడానికి వాటి సామర్థ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి. పాలీఫెనాల్స్ జన్యువులు మరియు జన్యు వ్యక్తీకరణను కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి. ఒక వ్యక్తి యొక్క నిర్దిష్ట జన్యువులు కొన్ని రకాల పాలీఫెనాల్స్కు వారి శరీరం ఎలా స్పందిస్తుందో కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి. పాలీఫెనాల్స్ గట్ బాక్టీరియాను కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి.
టైప్ 2 డయాబెటిస్ Type 2 diabetes
పాలీఫెనాల్స్ టైప్ 2 డయాబెటిస్ ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయని కొంతమంది పరిశోధకులు నివేదించారు. పాలీఫెనాల్స్ ఇన్సులిన్ సున్నితత్వాన్ని పెంచుతాయి, అలాగే శరీరం చక్కెరను జీర్ణం చేసే మరియు గ్రహించే రేటును నెమ్మదిస్తాయి. ఒక సమీక్ష ప్రకారం, ఫ్లేవన్-3-ఓల్స్ అని పిలువబడే ఒక రకమైన ఫ్లేవనాయిడ్ ఇన్సులిన్ నిరోధకతను తగ్గించడానికి ముఖ్యంగా ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు. అదే సమీక్షలో ఫ్లేవనాయిడ్లు టైప్ 2 డయాబెటిస్కు తక్కువ ప్రమాదంతో తరచుగా సంబంధం ఉన్న పాలీఫెనాల్ రకం అని కూడా కనుగొనబడింది.
ఫ్లేవనాయిడ్ తీసుకోవడం మరియు టైప్ 2 డయాబెటిస్ పై జరిపిన అధ్యయనాల విశ్లేషణ ప్రకారం, ఫ్లేవనాయిడ్లను ఎక్కువగా తీసుకునే వ్యక్తులకు టైప్ 2 డయాబెటిస్ వచ్చే ప్రమాదం తక్కువగా ఉంటుందని తేలింది. వీరిలో డయాబెటిస్ న్న వారి కంటే తక్కువగా ఉందని తేలింది. ఫ్లేవనాయిడ్లను ఎక్కువగా తీసుకోవడం కూడా వ్యాధి ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించే మార్గంగా కనిపించింది. ప్రాసెస్ చేయని కోకో ఫ్లేవనాయిడ్ల యొక్క గొప్ప మూలం. కోకో వినియోగం ఇన్సులిన్ నిరోధకత యొక్క మార్కర్ను గణనీయంగా తగ్గించిందని ఒక సమీక్షలో తేలింది. ప్రాసెస్ చేయని కోకో క్యాండీ బార్లు లేదా సాంప్రదాయ డెజర్ట్లలోని చాక్లెట్ నుండి చాలా భిన్నంగా ఉంటుందని గమనించాలి. ప్రాసెస్ చేయని కోకో చక్కెర జోడించకుండా నేరుగా కోకో మొక్క నుండి వస్తుంది.
వాపు Inflammation
జంతువులలో జరిపిన ఒక అధ్యయనం వ్యాయామం తర్వాత వాపు కొలతలపై గ్రీన్ టీ పాలీఫెనాల్స్ ప్రభావాన్ని పరిశీలించింది. టీ పాలీఫెనాల్స్ అందుకున్న ఎలుకలు పాలీఫెనాల్స్ అందుకోని ఎలుకల కంటే ఎక్కువ కాలం తమ కార్యకలాపాలను కొనసాగించగలిగాయి. వాటి రక్తంలో వాపు మరియు కండరాల నష్టాన్ని సూచించే రసాయనాల స్థాయిలు కూడా గణనీయంగా తక్కువగా ఉన్నాయి.
లిగ్నన్లు అనేవి వర్జిన్ ఆలివ్ ఆయిల్, అవిసె గింజలు మరియు తృణధాన్యాల రై పిండిలో అత్యధిక స్థాయిలో లభించే పాలీఫెనాల్స్ తరగతికి చెందినవి. లిగ్నన్ తీసుకోవడం గురించి అధ్యయనం చేయడానికి ఒక మార్గం మూత్రంలో లిగ్నన్ల స్థాయిలను పరిశీలించడం.
అమెరికాలోని పెద్దలపై సాగిన అధ్యయనంలో, మూత్రంలో అధిక స్థాయి లిగ్నన్లు వాపు యొక్క తక్కువ స్థాయిలతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాయని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. దీర్ఘకాలిక వాపు గుండె జబ్బులు మరియు క్యాన్సర్ వంటి కొన్ని వ్యాధులతో ముడిపడి ఉన్నందున ఇది ముఖ్యమైనది కావచ్చు.
గుండె జబ్బులు Heart disease
గుండె జబ్బులకు ప్రమాద కారకాలపై కోకో పాలీఫెనాల్స్ ప్రభావాన్ని అధ్యయనాల సమీక్ష పరిశీలించింది. కనీసం 2 వారాల పాటు కోకో తీసుకోవడం వల్ల రక్తపోటు గణనీయంగా తగ్గుతుందని శాస్త్రవేత్తలు కనుగొన్నారు. కోకో LDL లేదా “చెడు” కొలెస్ట్రాల్ను గణనీయంగా తగ్గిస్తుందని మరియు HDL లేదా “మంచి” కొలెస్ట్రాల్ను పెంచుతుందని కూడా వారు కనుగొన్నారు.
ఊబకాయం Obesity
పాలీఫెనాల్స్ తీసుకోవడం శరీర బరువు నియంత్రణలో కూడా పాత్ర పోషిస్తుంది. ఒక అధ్యయనం పాలీఫెనాల్స్ తరగతి అయిన ఫ్లేవనాయిడ్ల తీసుకోవడంను బాడీ మాస్ ఇండెక్స్ (BMI) మరియు నడుము చుట్టుకొలతతో పోల్చింది. అధిక ఫ్లేవనాయిడ్ తీసుకోవడం వల్ల BMI మరియు నడుము చుట్టుకొలత తగ్గుతాయని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు. ఈ ఫలితాలు ముఖ్యమైనవి ఎందుకంటే ఊబకాయం అనేక దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల ప్రమాదంతో ముడిపడి ఉంది
ప్రమాదాలు మరియు దుష్ప్రభావాలు Risks and side effects
పాలీఫెనాల్స్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలను ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో భాగంగా చేర్చడం చాలా మందికి సురక్షితం. అయితే, ఆహార అలెర్జీలు లేదా కొన్ని వైద్య పరిస్థితులు ఉన్నవారు కొన్ని పాలీఫెనాల్స్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలకు దూరంగా ఉండాలి. పాలీఫెనాల్స్ అనేక మొక్కల ఆహారాలలో సహజంగానే లభిస్తాయి, వాటిని కొన్ని ఆహారాలకు జోడించవచ్చు లేదా సంగ్రహించి సప్లిమెంట్లను తయారు చేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు. పాలీఫెనాల్స్ అనేక ప్రయోజనాలను అందిస్తున్నట్లు కనిపించినప్పటికీ, అధిక మొత్తంలో ప్రతికూల ప్రభావాలు ఉండవచ్చు. కొన్ని సప్లిమెంట్లలో ఆరోగ్యకరమైన ఆహారంలో తీసుకునే దానికంటే ఎక్కువ పరిమాణంలో పాలీఫెనాల్స్ ఉంటాయి.
పాలీఫెనాల్స్ యొక్క భద్రతపై ఒక వ్యాసం ఒక నిర్దిష్ట పాలీఫెనాల్స్ యొక్క అధిక మోతాదు ఎలుకలలో మూత్రపిండాలకు హాని కలిగించిందని నివేదించింది. పాలీఫెనాల్స్ కణితి అభివృద్ధికి మరియు థైరాయిడ్ హార్మోన్ ఉత్పత్తిని మార్చడానికి దారితీసిన అనేక ఇతర జంతు అధ్యయనాలను కూడా అదే వ్యాసం వివరించింది. కొన్ని పాలీఫెనాల్స్ అధికంగా ఉండే ఆహారాలు కొన్ని పోషకాల శోషణను కూడా ప్రభావితం చేస్తాయి, ఉదాహరణకు మొక్కల ఆహారాల నుండి టీ మరియు ఇనుముతో. ద్రాక్షపండు రసం బహుళ మందులతో సంకర్షణ చెందుతుందని అంటారు మరియు ఈ పరస్పర చర్యలో కొంత భాగం ద్రాక్షపండు రసంలో కనిపించే ఒక రకమైన పాలీఫెనాల్కు సంబంధించినది కావచ్చు.
చివరిగా.!
మొత్తం మీద, పాలీఫెనాల్స్ అనేక ఆశాజనకమైన ఆరోగ్య ప్రయోజనాలను అందిస్తున్నట్లు కనిపిస్తోంది. అయితే, పాలీఫెనాల్స్ను అనుబంధ మోతాదులలో సిఫార్సు చేయడానికి ముందు మరిన్ని పరిశోధనలు అవసరం. ప్రస్తుతానికి, పాలీఫెనాల్స్ను వాటి సహజ రూపంలోని మొక్కల ఆహారాలలో తీసుకోవడం ఉత్తమం. మధ్యధరా ఆహారం అనేది పాలీఫెనాల్స్ అధికంగా ఉండే అనేక ఆహారాలను కలిగి ఉన్న ఒక తినే విధానం. పక్కన పెడితే, పాలీఫెనాల్స్ అధికంగా ఉండే ఆహారాల యొక్క అనేక అధ్యయనాలను ఆహార సంస్థలు స్పాన్సర్ చేశాయని గమనించడం ముఖ్యం.
