శీతాకాలం.. గుండె జబ్బుల సమస్యలకు ప్రధాన కారణం. అంతేకాదు ఈ కాలంలో హృద్రోగ మరణాల సంభవించడం కూడా అధికం. చలికాలంలో వేకువ జామునే లేచి పనులు చేసుకుంటూ చాలామంది వయోజనులు ఆకస్మిక గుండెపోటుతో మరణిస్తారు. ముఖ్యంగా నవంబర్ మరియు ఫిబ్రవరి మధ్య దేశవ్యాప్తంగా గుండెపోటు సమస్యలు పెరుగుతుంటాయని వైద్యులతో పాటు కార్డియాలజిస్టులు నివేదిస్తున్నారు. మన దేశంలో శీతాకాలాలు పాశ్చాత్య దేశాలలో వలె తీవ్రంగా ఉండకపోవచ్చు, ఉష్ణోగ్రతలో స్వల్ప తగ్గుదల కూడా గుండె ఆరోగ్యాన్ని గణనీయంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఎందుకంటే సాధారణంగా మనుషులు తమ శరీర ఉష్ణోగ్రత కాలాలకు అతీతంగా ఒకే విధంగా ఉంటుంది. అదే 98.4°ఫారెన్ హీట్ ఇది 37° సెల్సియస్ తో సమానం. దీనికి అటు ఇటుగా వాతావరణంలోని ఉష్ణోగ్రతలు మారితే మనిషిపై అవి ప్రభావం చూపుతాయి.
మన దేశంలో శీతాకాలంలో బయట వాతావరణ ఉష్ణోగ్రతలు ముఖ్యంగా ఉత్తర, ఈశాన్య ప్రాంతాల్లో 10 డిగ్రీల కిందకు కూడా పడిపోతుంటాయి. అదే మధ్య, దక్షిణ ప్రాంతాల్లో 10 నుండి 18 వరకు ఉష్ణోగ్రతలు నమోదు అవుతాయి. ఈ మార్పులను శరీరం అన్వయించుకుని తదనుగూణంగా పనిచేయాలంటే పనిఒత్తిడి పెరుగుతుంది. దీని కారణంగా గుండె లయ వేగాన్ని అందుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఈ కారణంగా గుండెపై ఒత్తిడి ఏర్పడుతుంది. ఇది గుండె జబ్బులకు, గుండె పోటుకు కారణం అవుతుంది. శీతాకాలంలో ఇక్కడి ప్రజలు చలిలో బయటకు వచ్చేందుకు కూడా జంకుతారు. దీనికి తోడు పొగమంచు కూడా విపరీతంగా ఉంటుంది. ఈ సమయంలో వయోజనులు బయటకు వస్తే తగు జాగ్రత్తలు పాటించాలి, లేకపోతే వారి రక్తనాళాలు సంకోంచించుకుపోయి, గుండెపై ప్రభావం చూపుతుంది.
చలికాలం గుండెకు ఎందుకు ప్రమాదకరం Why winter is risky for Heart
1. కనిష్ట ఉష్ణోగ్రతల రక్తపోటు పట్ల సున్నితత్వం: Sensitive to Cold-Related Blood Pressure
దక్షిణ ఆసియావాసులు స్థూలకాయం, మధుమేహం మరియు రక్తపోటుకు ఎక్కువగా గురవుతారని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. దీని వలన వారు చలి-ప్రేరిత రక్తనాళాల సంకోచానికి అధికంగా గురవుతారు. ఉత్తర మరియు మధ్య దేశంలో సాధారణమైన 10–15°C ఉష్ణోగ్రతలు కూడా ఈ క్రింది పరిణామాలకు కారణం అవుతుంది.
అవి:
- రక్త నాళాలు సంకోచించడం
- అధిక రక్తపోటు
- గుండెపై ఒత్తిడికి కారణం
- తీవ్రమైన చలి లేని ప్రాంతాలలో కూడా గుండెపోటులు నివేదించబడటానికి గుండెపై ఒత్తిడి ఒక కారణం.
2. శీతాకాలంలో అధిక రక్తపోటు సర్వసాధారణం Winter Spike in Blood Pressure Is Common
చలికాలంలో అధిక రక్తపోటు కేసులు అధికంగా నమోదవుతుంటాయి. అందుకు మారిన ఉష్ణోగ్రతలే కారణం. దీంతో ఈ కాలంలో గుండె సంబంధిత రుగ్మతలు కలిగిన బాధితులు తప్పనిసరిగా మందులు తీసుకోవాలని, వైద్యులు మనవి చేస్తుంటారు. వీరితో పాటు అధిక రక్తపోటు, లేదా ఇతర హృద్రోగులు కూడా మందులు క్రమం తప్పకుండా వేసుకోవాలని వారి కుటుంబ సభ్యులకు సూచిస్తారు.
ఎందుకంటే వీరిలో ఈ లక్షణాలు కనిపించే అవకాశం ఉంది:
- చెమట తగ్గడం
- తక్కువ శారీరక శ్రమ
- ఉప్పు తీసుకోవడం పెరగడం (ఊరగాయలు, పాపడ్లు, నిల్వ చేసిన ఆహారాలు)
- అనియంత్రిత రక్తపోటు కారణంగా గుండెపోటు కూడా సంభవించవచ్చు.
3. శీతాకాలంలో అధిక శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్లు High Winter Burden of Respiratory Infections
దేశంలో కాలానుగుణ పెరుగుదల కనిపిస్తుంది:
- ఇన్ఫ్లుఎంజా
- న్యుమోనియా
- దీర్ఘకాలిక బ్రోన్కైటిస్ తీవ్రతరం
ఈ ఇన్ఫెక్షన్లు దైహిక వాపును పెంచుతాయి. ఇది ధమనులలో కొలెస్ట్రాల్ ఫలకాలను అస్థిరపరుస్తుంది. శీతాకాలంలో చాలా గుండెపోటులు శ్వాసకోశ ఇన్ఫెక్షన్ తర్వాత వెంటనే సంభవిస్తాయి. ముఖ్యంగా వృద్ధులలో ఈ తరహా ఇన్ఫెక్షన్లు అధికం.
4. శీతాకాలపు జీవనశైలిలో మార్పులు Lifestyle Changes During Winters
దేశంలో శీతాకాలం తరచుగా వీటిని తెస్తుంది:
- గొప్ప ఆహారాలు (నెయ్యితో నిండిన స్వీట్లు, వేయించిన చిరుతిళ్లు, పండుగ విందులు)
- పండుగల సమయంలో తీపి పదార్థాల వినియోగం పెరుగుతుంది
- పొగమంచు, కాలుష్యం మరియు చల్లని ఉదయం కారణంగా తక్కువ బహిరంగ వ్యాయామం
ఉత్తర భారత నగరాల్లో, శీతాకాలంలో వాయు కాలుష్యం వాపు మరియు రక్తం గడ్డకట్టడాన్ని ప్రేరేపించడం ద్వారా హృదయ సంబంధ ప్రమాదాన్ని మరింత పెంచుతుంది.
5. తెల్లవారుజామున చలికి గురికావడం Early Morning Exposure to Cold
దేశంలో, తెల్లవారుజామున చాలా గుండెపోటులు సంభవిస్తాయి, అందుకు సాధారణ కారణాలు ఇవే:
- ఉష్ణోగ్రతలు అత్యల్పంగా ఉండటం
- రక్తపోటు సహజంగా పెరుగడం
- ప్రజలు నడక, ఆలయ సందర్శనలు లేదా పని కోసం బయటకు వెళ్లడం
- తెల్లవారుజామున ఆకస్మిక చలికి గురికావడం వల్ల గుండె సంబంధిత సమస్యలు తలెత్తే అకాశాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా వృద్ధులలో ఈ తరహా సమస్యలు అధికం. కాబట్టి కాస్తా వేడిగా సూర్యరశ్మి తగిలిన తరువాతే వయోజనులు నడక, లేదా వ్యాయామాలకు వెళ్లడం ఉత్తమం.
6. పేలవమైన వేడి ఉత్పత్తి, సరిపోని శీతాకాల రక్షణ
Poor Heating and Inadequate Winter Protection
చల్లని దేశాలలో అక్కడి ఇళ్ల నిర్మాణంలోనే వేడిని కలిగించేలా ఏర్పాట్లు చేయబడి ఉంటుంది. అయితే భారతదేశంలో మూడు కాలాలకు ధీటుగా భారతీయ ఇళ్ళు నిర్మించబడ్డాయి. ఫలితంగా
- సరైన ఇండోర్ హీటింగ్ పరికాలు, ఏర్పాట్లు లేకపోవడం
- పలుచని గోడలు మరియు తక్కువ ఇన్సులేషన్ కలిగి ఉండటం
- తగినంత పరుపు లేకుండా చల్లని గదులలో నిద్రపోవడం వల్ల చలికి ఎక్కువసేపు గురికావడం, ఫలితంగా రాత్రిపూట గుండె ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.
7. ఆసుపత్రికి చేరుకోవడం ఆలస్యం Delayed Hospital Arrival
శీతాకాలంలో కనిష్ట ఉష్ణోగ్రతలకు తోడు పోగమంచు ఎదురుగా వచ్చే వ్యక్తులను, వాహనాలను గుర్తించడంలో చాలా సమస్యలు సృష్టిస్తుంది. ఫలితంగా అనేక ప్రమాదాలకు కూడా పొగమంచ్చు కారణమవుతోంది. ఇక ఈ సమయంలో గుండెపోటు బాధితులను అత్యంత వేగంగా అసుపత్రికి తరలించే సౌకర్యాలు లేవు. పొగమంచుకు తోడు సరైన రవాణా లేకపోవడం, ఉన్నా మార్గం సరిగ్గా కనబడకపోవడం కారణంగా సరైన సమయంలో వైద్యం అందక మరణాలు సంభవిస్తున్నాయి. దీనికి తోడు గుండెపోటు లేదా గుండె సంబంధిత సమస్యల లక్షణాలను తక్కువగా అంచనా వేయడం వల్ల చాలా మంది భారతీయులు ఆలస్యంగా ఆసుపత్రులకు చేరుకుంటారు. దీనివల్ల యాంజియోప్లాస్టీ వంటి ప్రాణాలను రక్షించే జోక్యాల అవకాశాలు తగ్గుతాయి.
అధిక-ప్రమాదకర సమూహాలు High-Risk Groups in India
- 50 ఏళ్లు పైబడిన వ్యక్తులు
- మధుమేహంతో బాధపడే వ్యక్తులు
- రక్తపోటు లేదా అధిక కొలెస్ట్రాల్ ఉన్నవారు
- ధూమపానం చేసేవారు మరియు పొగాకు వినియోగదారులు
- గతంలో గుండె జబ్బులు ఉన్నవారు
- బహిరంగ కార్మికులు మరియు రోజువారీ వేతన కార్మికులు
లక్షణాలు ఎప్పుడు విస్మరించరాదు: Symptoms Indians Often Ignore
చాలా మంది గుండెపోటు ప్రారంభ లక్షణాలను గ్యాస్, ఆమ్లత్వం లేదా కండరాల నొప్పిగా తోసిపుచ్చారు, ఇది ప్రమాదకరమైన ఆలస్యాలకు దారితీస్తుంది.
- వీటి కోసం చూడండి:
- ఛాతీ బరువు లేదా మంట అనుభూతి
- ఎడమ చేయి, దవడ, మెడ లేదా పై పొత్తికడుపులో నొప్పి
- శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
- అధిక చెమట
- ఆకస్మిక అలసట లేదా తల తిరగడం
- మహిళలు, మధుమేహ వ్యాధిగ్రస్తులు నిశ్శబ్ద లేదా విలక్షణమైన గుండెపోటులను అనుభవించవచ్చు.
గుండెపోటును నివారించే మార్గాలు: Preventing Heart Attacks during winters
1. చలి నుండి రక్షణ పొందడం Protect Yourself From Cold
- ముఖ్యంగా తెల్లవారుజామున పలు పొరలుగా దుస్తులు ధరించండి
- తల, మెడ మరియు ఛాతీని కప్పుకోండి
- రాత్రిపూట చలికి తగినంత దుప్పట్లు వాడండి
- ఉదయాన్నే చల్లటి నీటి స్నానాలు మానుకోండి
2. సురక్షితంగా వ్యాయామం చేయండి Exercise Safely
- సూర్యకాంతి కనిపించే వరకు బయట మార్నింగ్ వాక్ వాయిదా వేయండి
- ఇండోర్ వ్యాయామాలను ఇష్టపడండి: యోగా, సాగదీయడం, మెట్లు ఎక్కడం
- చల్లని గాలిలో కఠినమైన కార్యకలాపాలను నివారించండి
3. గుండె ఆరోగ్య ఆహారం తినండి Follow Heart-Healthy Diet
- నూనెలను తక్కువగా వాడండి. ఆవాలు, వేరుశనగ లేదా బియ్యం ఊక నూనెను ఇష్టపడండి
- నెయ్యి, వెన్న మరియు వేయించిన ఆహారాలను పరిమితం చేయండి
- కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పు, మొలకలు మరియు తృణధాన్యాలు ఎక్కువగా తీసుకోండి
- ఊరగాయలు, ప్యాక్ చేసిన స్నాక్స్లో అధిక ఉప్పు ఉంటుంది. వీటిని తక్కువగా తీసుకోండి
- శీతాకాలంలో వెచ్చని, ఇంట్లో వండిన భోజనం అనువైనది.
4. రక్తపోటు, చక్కెర, కొలెస్ట్రాల్ను నియంత్రణ Control BP, Sugar, Cholesterol
- శీతాకాలంలో బిపిని క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ చేయండి
- రక్తంలో చక్కెరను నిశితంగా పరిశీలించండి
- సూచించిన అన్ని మందులను అంతరాయం లేకుండా కొనసాగించండి
- లక్షణాలు మెరుగుపడ్డాయని మందులను ఆపకండి, వైద్యులు సూచించిన పూర్తి కోర్సును తప్పకుండా వేసుకోవాలి.
5. టీకాలు తీసుకోండి Get Vaccinated
వార్షిక ఫ్లూ టీకా వీరికి గట్టిగా సలహా ఇవ్వబడుతుంది:
- వృద్ధులు
- మధుమేహ వ్యాధిగ్రస్తులు
- గుండె రోగులు
- సిఫార్సు చేయబడిన చోట న్యుమోకాకల్ టీకా
- టీకాలు వేయడం వల్ల ఇన్ఫెక్షన్ సంబంధిత గుండెపోటులు గణనీయంగా తగ్గుతాయి.
6. పొగాకు నివారణ, పరమితంగా మద్యం: Avoid Tobacco and Limit Alcohol
పొగాకు వాడకం అంటే ధూమపానం చేయడం లేదా పొగాకు నమలడం మానుకోవడం చాలా ఉత్తమం. దేశంలో ఒక ప్రధాన ప్రమాద కారకంగా పొగాకు ప్రభావం చాటుకుంటోంది. శీతాకాలంలో తరచుగా పెరిగే ఆల్కహాల్ వినియోగం రక్తపోటును పెంచుతుంది. ఇది గుండె లయకు భంగం కలిగిస్తుంది. కాబట్టి మద్యపాన సేవనాన్ని పరిమితంగా తీసుకోండి.
7. ఒత్తిడి, చక్కని నిద్రను నిర్వహించండి Manage Stress and Sleep
- క్రమం తప్పకుండా నిద్రపోయే సమయాలను నిర్వహించండి
- ధ్యానం, ప్రాణాయామం లేదా లోతైన శ్వాసను సాధన చేయండి
- ఆందోళన లేదా కాలానుగుణ నిరాశకు సహాయం కోరండి
8. అత్యవసర సంరక్షణ ఎప్పుడు తీసుకోవాలి? When to take Emergency?
చలికాలంలో గుండెపోటు ఆకస్మికంగా కూడా రావచ్చు, లేదా లక్షణాలు కనిపిస్తూ కూడా ప్రమాదం సంభవించవచ్చు. అయితే ఆకస్మిక గుండెపోటు వచ్చిన నేపథ్యంలో వెంటనే ఆసుపత్రిలోని ఎమర్జెన్సీ వార్డుకు తరలించి వైద్యం ఇవ్వండి. అంతుకుముందు అవసరమైన నేపథ్యంలో సిపిఆర్ ఇవ్వండి. ఇక చలికి క్రమంగా వణుకుతో పాటు లక్షణాలు కనిపిస్తే వాటిని ఎటువంటి పరిస్థిత్తుల్లో నిర్లక్ష్యం చేయకండి. ఇంట్లోని నివారణ చిట్కాలపై ఆధారపడి అమూల్యమైన సమయాన్ని వృధా చేయకండి. ఇంట్లోని కుటుంబ సభ్యులకు విషయాన్ని చెప్పి వెంటనే సమీపంలోని ఆసుపత్రిని చేరుకోండి.
చివరగా..
శరీర సంబంధమైన మార్పులు, జీవనశైలి కారకాలు మరియు ఆలస్యమైన సంరక్షణ కారణంగా శీతాకాలం గుండెపోటు ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా పెంచుతుంది. అయితే, చాలా శీతాకాల సంబంధిత గుండె సంబంధిత సంఘటనలను నివారించవచ్చు. వెచ్చగా ఉండటం, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని నిర్వహించడం, ఉన్న పరిస్థితులను నిర్వహించడం మరియు సకాలంలో వైద్య సహాయం తీసుకోవడం ద్వారా, వ్యక్తులు అత్యంత శీతల నెలల్లో కూడా వారి గుండె ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు. చలికాలంలో గుండె సంబంధిత సమస్యలు సాధారణం కానీ చాలా వరకు నివారించదగినవి. శీతాకాలంలో హృదయ అత్యవసర పరిస్థితులు చవిచూడటం బదులు దీనినే సౌకర్యవంతమైన కాలంగా మార్చుకోగలగాలి.
