వయస్సు పెరుగుతున్న కొద్దీ సంక్రమించే అర్థరైటిస్ నొప్పులు, వావుల బాధ వర్ణణాతీతం. కాలు లేదా కీళ్లు కదపాలంటే కూడా చాలా బాధపడుతుంటారు. వీరితో పాటు అర్థరైటిస్ బాధను అనుభవించే బాధితులు కూడా తాను అనుభవిస్తున్న నొప్పిని చెప్పలేకపోతారు. ఇంతటి బాధను కలిగించే అర్థరైటిస్ నొప్పి తగ్గించడం సాధ్యపడదు కానీ కొన్ని రకాలా ఆహారాలను తీసుకోవడం వల్ల వాటిని నిర్వహించే అవకాశాలు మాత్రం లేకపోలేదు. అందుకు మెడిటేరియన్ లేదా యాంటీ ఇన్ప్లమేటరీ డైట్ అచరిస్తే చాలు. మరి ఇలాంటి యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డైట్ అర్థరైటిస్ లక్షణాలను ఎలా తగ్గిస్తుంది?. కీళ్ల ఆరోగ్యాన్ని ఎలా మెరుగుపరుస్తుంది? మరియు ఆహారంలో మార్పులు చేయడం ద్వారా జీవన నాణ్యతను ఎలా పెంచుతుంది? అన్న వివరాలను మనం ఈ ఆర్టికల్ లో తెలుసుకుందామా.
ఆర్థరైటిస్తో బాధపడే బాధితలు, పెద్దలు ప్రతి కదలికలో నొప్పిని అధిగమించాల్సిన సవాలు ఏర్పడుతుంది. అర్థరైటిస్ బాధను అధిగమించాలంటే వారు వైద్యులు రాసిన ఔషధాలతో పాటు ఆహారం విధానాలు పదార్థాల మార్పలు, చేర్పులతో పాటు జీవన శైలి విధానాలను కూడా మార్చాల్సి ఉంటుంది. ముఖ్యంగా, ఆర్థరైటిస్ నొప్పిని నిర్వహించడానికి సహాయపడుతుంది. ఆర్థరైటిస్ పరిశోధన మరియు థెరపీలో ప్రచురించబడిన ఒక అధ్యయనంలో ఆరోగ్యకరమైన, యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డైట్ను గురించిన వివరాలు ఉన్నాయి. అనారోగ్యకరమైన ఆహారాలు తినే వారితో పోలిస్తే యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డైట్ను అనుసరించే బాధితులు తినే యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ ఆహారాల వల్ల చనిపోయే ప్రమాదం చాలా తక్కువగా ఉందని కనుగొన్నారు.
ఆర్థరైటిస్లో ఆహారాల ఎంపిక ముఖ్యమైనది? How important is diet in arthritis?
ఆర్థరైటిస్ తరచుగా దీర్ఘకాలిక మంటను కలిగిస్తుంది. ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్తో సంబంధం ఉన్న అరుగుదల లేదా రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్లో కీళ్లపై రోగనిరోధక వ్యవస్థ దాడి కారణంగా ఇది సంభవించవచ్చు. చాలా మందికి తాము తినే ఆహారం వారి శరీరం మంటకు ఎలా స్పందిస్తుందో తెలియదు. కొన్ని ఆహారాలు ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని పెంచుతాయి మరియు ప్రేగు ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీస్తాయి. ఇది వారి అర్థరైటిస్ పరిస్థితిని మరింత దిగజార్చే అవకాశం ఉంది. హార్వర్డ్ హెల్త్ వెలువరించిన ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, కేవలం ఒక పౌండ్ కోల్పోవడం వల్ల మీ మోకాలి కీళ్లపై భారం నాలుగు పౌండ్లు తగ్గుతుంది. ఆరోగ్యకరమైన బరువును నిర్వహించడం అందంగా కనిపించడానికి మాత్రమే కాకుండా, ఇప్పటికే ఒత్తిడిలో ఉన్న కీళ్లపై ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి కూడా ముఖ్యం.
సరైన ఆహారాన్ని తినడం వల్ల మంటను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది మరియు కీళ్ల ఆరోగ్యానికి మద్దతు ఇస్తుంది. చేపలు, అవిసె గింజలు మరియు వాల్నట్లలో లభించే ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లాలు దీనికి సరైనవి. మరోవైపు, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు మరియు ఎర్ర మాంసంలో ట్రాన్స్ మరియు సంతృప్త కొవ్వులు మంటను తీవ్రతరం చేస్తాయి అని ఆర్థోపెడిక్ సర్జన్లు, వైద్యులు చెప్పారు. మీ ఆహారాన్ని జాగ్రత్తగా ఎంచుకోవడం ద్వారా, మీరు మీ కీళ్ల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచుకోవచ్చు మరియు మీ లక్షణాలను తగ్గించుకోవచ్చు.
ఆరోగ్యకరమైన కీళ్లకు ఉత్తమమైన ఆహారం ఏమిటి? What is the best diet for healthy joints?
యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ డైట్లో ఏమి ఉంటుంది? ఆర్థరైటిస్ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ పనిచేసే ఒకే ఒక్క ఆహారం లేదు, కానీ కొన్ని ఆహారాలను చేర్చుకోవడం వల్ల లక్షణాలను నిర్వహించడంలో సహాయపడుతుంది.
1. ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లాలు Omega-3 fatty acids
ఆర్థరైటిస్ బాధితుల భోజనంలో కొవ్వు చేపలను చేర్చుకోవడం ముఖ్యం. వారానికి కనీసం మూడుసార్లు సాల్మన్, మాకేరెల్, సార్డిన్స్ లేదా ట్యూనా తినడానికి ప్రయత్నించండి. చేపలు నచ్చకపోతే, మీరు అధిక-నాణ్యత గల చేప నూనె సప్లిమెంట్లను ఉపయోగించవచ్చు అని ఆర్థోపెడిక్ సర్జన్ చెప్పారు. ఒమేగా-3 కొవ్వు ఆమ్లాలు మంటను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. కాలక్రమేణా కీళ్ల దృఢత్వం మరియు నొప్పిని తగ్గిస్తాయి.
2. రంగురంగుల కూరగాయలను జోడించండి Add more colourful veggies
మీ భోజనాన్ని మొత్తం ఆహారాల చుట్టూ, ముఖ్యంగా మొక్కల చుట్టూ నిర్మించుకోండి. పాలకూర, కాలే మరియు బ్రోకలీ వంటి ఆకుకూరలు విటమిన్లు A, C మరియు K లతో నిండి ఉంటాయి, ఇవి మీ మృదులాస్థిని ఆరోగ్యంగా ఉంచడంలో మరియు ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. రంగురంగుల బెర్రీలను తినడం వల్ల మీకు యాంటీఆక్సిడెంట్లు లభిస్తాయి, అయితే వాల్నట్స్, బాదం, అవిసె గింజలు మరియు చియా వంటి గింజలు మరియు విత్తనాలు ఫైబర్ మరియు ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులను అందిస్తాయి, ఇవి మంటను తగ్గించడానికి ముఖ్యమైనవి.
3. సరైన నూనెలను ఎంచుకోండి Choose the right oils
మీరు వంట చేసేటప్పుడు, మీ సాధారణ రిఫైన్డ్ నూనెకు బదులుగా అదనపు వర్జిన్ ఆలివ్ నూనెను ఉపయోగించడానికి ప్రయత్నించండి. ఇందులో ఒలియోకాంతల్ ఉంటుంది, ఇది ఇబుప్రోఫెన్ చేసే విధంగానే మంటను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది. మీ భోజనంలో పసుపు, అల్లం వంటి మూలికలు మరియు సుగంధ ద్రవ్యాలను జోడించడం కూడా సహాయపడుతుంది అని వైద్యులు చెప్పారు. ఈ సహజ పదార్ధాలలో నొప్పి మరియు వాపును తగ్గించడంలో సహాయపడే కర్కుమిన్ మరియు జింజెరోల్స్ వంటి సమ్మేళనాలు ఉంటాయి.
4. కాంప్లెక్స్ కార్బోహైడ్రేట్లు Complex carbohydrates
ఫైబర్ యొక్క అదనపు పెరుగుదల కోసం మీ భోజనంలో బీన్స్ మరియు తృణధాన్యాలు జోడించండి. ఇవి మీ ఆహారాలలో వాపును తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. బరువు నియంత్రణకు మద్దతు ఇస్తాయని ఆర్థోపెడిక్ వైద్యలు చెప్పారు. మీ కీళ్లపై ఒత్తిడిని తగ్గించడానికి ఇది చాలా ముఖ్యమని కూడా వారు సూచించారు
5. శుద్ది చేసిన ఆహారాలకు నో Say no to processed foods
అల్ట్రా-ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు, జోడించిన చక్కెరలు, అధిక ఉప్పు మరియు ఎరుపు లేదా ప్రాసెస్ చేసిన మాంసం యొక్క పెద్ద భాగాలను నివారించడం నొప్పుల నిర్వహణకు చాలా మంచిది. ఎందుకంటే ఇవి వాపుకు దోహదం చేయడంతో పాటు నొప్పులకు కూడా కారణం అవుతాయి. ఈ ఆహారాలకు బదులుగా, పోషకాలు అధికంగా ఉండే ఆహారాలతో శుభ్రమైన భోజనంపై దృష్టి పెట్టండి.
6. ఆహార సున్నితత్వాన్ని పరిగణించండి Consider food sensitivities
కొన్ని ఆహారాలు కీళ్లు, ఎముకల నొప్పుల లక్షణాలను మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయని మీరు భావిస్తున్నట్లు అయితే, చిన్న ఎలిమినేషన్ డైట్ను ప్రయత్నించండి. గ్లూటెన్ లేదా నిర్దిష్ట పాల ఉత్పత్తులు వంటివి మీకు ఏయే ఆహారాలు ట్రిగ్గర్లు అని గుర్తించడంలో మీకు సహాయపడుతాయి. మీకు ఏది బాగా పనిచేస్తుందో గుర్తించడానికి మీరు ఎలా భావిస్తున్నారో శ్రద్ధ వహిస్తూ ఒకేసారి ఆహారాలను తిరిగి ప్రవేశపెట్టండి.
యాంటీ-ఇన్ఫ్లమేటరీ ఆహారాలు Anti-Inflammatory Foods
ఆర్థరైటిస్ రోగులకు ఆహారం ప్రధానంగా వాపును తగ్గించడం మరియు కీళ్ళు, ఎముకల ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడంపై దృష్టి పెట్టాలి. వీరికి ఎక్కువగా మధ్యధరా ఆహారం తరహా డైట్ సిఫార్సు చేయబడుతుంది. వీరు ఏయే ఆహారాలను తీసుకోవాలి? ఏయే ఆహారాలను నిషేధించాలి అన్న వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి.
- కొవ్వు చేప (ఒమేగా-3లు) Fatty Fish (Omega-3): వీటిలో బలమైన శోథ నిరోధక లక్షణాలు కలిగిన ఐకోసాపెంటెనోయిక్ ఆమ్లం (EPA) మరియు డోకోసాహెక్సేనోయిక్ ఆమ్లం (DHA) ఉంటాయి. ముఖ్యంగా సాల్మన్, మాకేరెల్, సార్డినెస్, ట్యూనా, హెర్రింగ్ వంటి చేపల రకాలలో ఒమోగా 3 అధికంగా ఉన్నందున వీటిని ఎంచుకోవడం ఉత్తమం. వారానికి రెండు నుండి మూడు పర్యాయాలు 3 నుండి 4 ఔన్సుల సేర్విన్గ్స్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని తీసుకోవాలి లేదా సప్లిమెంట్లను పరిగణించండి. అందుకు ముందు వైద్యునితో చర్చించి అతని సలహాలను పాటించండి.
- పండ్లు మరియు కూరగాయలు Fruits and Vegetables: యాంటీఆక్సిడెంట్లు మరియు ఫైబర్తో నిండి ఉంటుంది, ఇవి వాపుతో పోరాడటానికి సహాయపడతాయి. వివిధ రకాల ప్రకాశవంతమైన రంగులను ఎంచుకోండి. ముఖ్యంగా బెర్రీలు (చెర్రీస్, స్ట్రాబెర్రీలు, బ్లూబెర్రీస్), ముదురు ఆకుకూరలు (పాలకూర, కాలే), బ్రోకలీ మరియు విటమిన్ సి అధికంగా కలిగిన సిట్రస్ పండ్లను ఎంచుకోవాలి.
- కూరగాయల నూనెలు Vegetable Oils: శుద్ది చేసిన నూనెల కన్నా గానుగ (కొల్డ్ ప్రెస్డ్)లో ఆడించిన నూనెలలో ఆరోగ్యకరమైన మోనోఅన్శాచురేటెడ్ మరియు పాలీఅన్శాచురేటెడ్ కొవ్వులు ఉంటాయి. ఇవి అర్థరైటిస్ నొప్పులను నిర్వహిస్తాయి. ఇందుకోసం ముఖ్యంగా ఎక్స్ ట్రా వర్జిన్ ఆలివ్ ఆయిల్ (ఒలియోకాంతల్ కలిగి ఉంటుంది, ఇది NSAID లాంటి లక్షణాలను కలిగి ఉంటుంది), అవకాడో ఆయిల్ మరియు వాల్నట్ ఆయిల్ ఎంచుకోవడం ఉత్తమం.
- గింజలు, విత్తనాలు Nuts and Seeds: అర్థరైటిస్ బాధితులు వాల్నట్లు, బాదం, పైన్ గింజలు, పిస్తాపప్పులు వంటి ఆరోగ్యకరమైన కొవ్వులు, ఫైబర్ మరియు విటమిన్ E యొక్క మంచి వనరులైన గింజలు మరియు విత్తనాలు తీసుకోవాలి.
- బీన్స్ మరియు చిక్కుళ్ళు Beans and Legumes: ఫైబర్, ప్రోటీన్, ఫైటోన్యూట్రియెంట్ల యొక్క అద్భుతమైన వనరులైన కిడ్నీ బీన్స్, పింటో బీన్స్, బ్లాక్ బీన్స్, కాయధాన్యాలు ఎంచుకుని తీసుకోవడం ముఖ్యం. ఇవి సి-రియాక్టివ్ ప్రోటీన్ను (ఇన్ఫ్లమేటరీ మార్కర్) తగ్గించగలవు.
- తృణధాన్యాలు Whole Grains: ఫైబర్తో సమృద్ధిగా ఉన్న ఓట్ మీల్, బ్రౌన్ రైస్, క్వినోవా, హోల్-గోధుమ పిండి ఉత్పత్తుల ఎంపిక కూడా ఉత్తమం. ఇది ఇన్ఫ్లమేటరీ మార్కర్లను తగ్గించడంలో సహాయపడుతుంది.
- సుగంధ ద్రవ్యాలు మరియు మూలికలు Spices and Herbs: కొన్ని సుగంధ ద్రవ్యాలు మరియు మూలికలు గణనీయమైన యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ ప్రయోజనాలు కలిగి ఉన్నాయి. అల్లం, వెల్లుల్లి, పసుపు వంటి వంటింటి మసాలాలు కూడా నొప్పులు మరియు వాపులపై ప్రభావవంతంగా పనిచేయస్తాయిన కొన్నిపరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. వీటి సప్లిమెంట్లు కూడా నొప్పులు, వాపులపై ప్రభావంతంగా ఉన్నాయి.
- పాల ఉత్పత్తులు (తక్కువ కొవ్వు పదార్థాలు) Dairy (Low-Fat): తక్కువ కొవ్వు పాలు, పెరుగు మరియు చీజ్ వంటి పాల ఉత్పత్తులు తీసుకోవడం ముఖ్యం. ఎందుకుంటే వీటిలో కాల్షియం మరియు విటమిన్ డి కారణంగా, ఇవి ఎముకల ఆరోగ్యానికి ముఖ్యమైనది. ఇది కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ తీసుకుంటే చాలా ముఖ్యం. అయితే కొందరికి లాక్టిక్ యాసిడ్ అసహనం ఉంటుంది. వారు పాలు, పెరుగు, చీజ్ కు ప్రత్యామ్నాయంగా కాల్షియం మరియు విటమిన్ డి వనరులను తీసుకోవడం ఉత్తమం.
- గ్రీన్ టీ Green Tea: అర్థరైటిస్ నొప్పులను, వాపును తగ్గించడంలో మరియు మృదులాస్థి అరిగిపోవడాన్ని నెమ్మది చేయడంలో సహాయపడే పాలీఫెనాల్స్ (యాంటీఆక్సిడెంట్లు) గ్రీన్ టీలో ఉంటాయి.
పరిమితం లేదా నివారించాల్సిన ఆహారాలు Foods to Limit or Avoid (Pro-Inflammatory)
ఈ క్రింది ఆహారాలు తరచుగా వాపును పెంచుతాయి మరియు ఆర్థరైటిస్ లక్షణాలను మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి.
ప్రాసెస్ చేయబడిన మరియు వేయించిన ఆహారాలు: ఫాస్ట్ ఫుడ్, ప్యాక్ చేసిన స్నాక్స్ (చిప్స్, క్రాకర్స్), వాణిజ్యపరంగా కాల్చిన, రోస్ట్ చేసిన, బేక్ చేసిన ఆహార పదార్ధాలలో అనారోగ్యకరమైన కొవ్వులు, చక్కెర మరియు శుద్ధి చేసిన ధాన్యాలు అధికంగా ఉంటాయి. ఇవి నొప్పి మరియు వాపును ప్రోత్సహిస్తాయి. వీటిని నివారించడం ముఖ్యం.
- చక్కెరలు మరియు తీపి పానీయాలు: వాపు ప్రోటీన్ల విడుదలను ప్రేరేపిస్తాయి. ఉదాహరణలు: సోడాలు, చక్కెర జోడించిన పండ్ల రసాలు, మిఠాయి, డెజర్ట్లు.
- శుద్ధి చేసిన కార్బోహైడ్రేట్లు: ఇవి త్వరగా జీర్ణమవుతాయి. రక్తంలో చక్కెరను మంటను పెంచుతాయి. ఉదాహరణలు: తెల్ల రొట్టె, తెల్ల బియ్యం, తెల్ల పాస్తా. తృణధాన్యాల ప్రత్యామ్నాయాలను ఎంచుకోండి.
- ఎరుపు మరియు ప్రాసెస్ చేసిన మాంసాలు: సంతృప్త కొవ్వు అధికంగా ఉంటుంది, ఇది పెరిగిన వాపుకు కారణమవుతుంది. ఉదాహరణలు: గొడ్డు మాంసం, బేకన్, సాసేజ్, డెలి మాంసాలు.
- అధిక ఉప్పు/సోడియం: అధిక ఉప్పు తీసుకోవడం వల్ల ఎక్కువ మంట వస్తుంది మరియు ద్రవ నిలుపుదల మరింత తీవ్రమవుతుంది, ముఖ్యంగా కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ తీసుకునే వారికి. డబ్బాల్లో ఉన్న వస్తువులు మరియు ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాల నుండి తీసుకోవడం పరిమితం చేయండి.
- అధిక ఒమేగా-6 కొవ్వు ఆమ్లాలు: తప్పనిసరి అయినప్పటికీ, ఒమేగా-6 పదార్థాలను ఒమేగా-3 పదార్థాల కంటే ఎక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల అసమతుల్యత ఏర్పడి అర్థరైటిస్ శోథకు దారితీయవచ్చు. అందుకని ఒమోగా-6 కొవ్వు ఆమ్లాలైన మొక్కజొన్న, సోయాబీన్, కుసుమ మరియు పొద్దుతిరుగుడు నూనెలు తీసుకునేప్పుడు వాటిని ఒమేగా కొవ్వు ఆమ్లా పదార్థాలలో కాసింత జోడించి సమతుల్యం చేయడం మంచిది.
- మద్యం: అధిక వినియోగం వాపును పెంచుతుంది. కొన్ని మందులు తీసుకుంటుంటే, ఆల్కహాల్ పూర్తిగా నివారించాల్సి రావచ్చు (ఎల్లప్పుడూ మీ వైద్యుడిని సంప్రదించండి).
బాధితులను ఇలా ప్రోత్సహించండి: Encourage patients
- ఆరోగ్యకరమైన బరువును నిర్వహించడం: అధిక శరీర బరువు బరువు మోసే కీళ్లపై (మోకాలు మరియు తుంటి వంటివి) ఒత్తిడిని పెంచుతుంది.
- హైడ్రేట్ గా ఉండండి: పుష్కలంగా నీరు త్రాగండి.
- ఆహార డైరీని ఉంచండి: ఒక నిర్దిష్ట ఆహారం (నైట్ షేడ్ కూరగాయలు – టమోటాలు, మిరియాలు, బంగాళాదుంపలు వంటివి) మంటను రేకెత్తిస్తాయని బాధితులు అనుమానించినట్లయితే, డైరీలో వాటిని పేర్కొని ఉంచడం వల్ల డాక్టర్ లేదా డైటీషియన్తో చర్చించడానికి ఏవైనా సహసంబంధాలను గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది.
- నిపుణులను సంప్రదించండి: అర్థరైటిస్ బాధితులు ఆహారంలో గణనీయమైన మార్పులు చేసే ముందు లేదా కొత్త సప్లిమెంట్లను ప్రారంభించే ముందు ఎల్లప్పుడూ వారి డాక్టర్ లేదా రిజిస్టర్డ్ డైటీషియన్తో మాట్లాడాలని వారికి సలహా ఇవ్వండి.
ముఖ్య గమనిక: Important Note
ఆహార మార్పులు ఆర్థరైటిస్ లక్షణాలను నిర్వహించడంలో సహాయకరమైన సాధనంగా ఉంటాయి, కానీ అవి వైద్యుడు సూచించిన వైద్య చికిత్సను భర్తీ చేయవని ఔషదాలు, మాత్రలను తీసుకుంటూనే ఈ ఆహార నియమావళిని పాటించాలని బాధితులు తెలుసుకోవాలి.
