మానసిక ప్రశాంతత ఉన్నవాడు ఎంతో అదృష్టవంతుడని పెద్దలు అనే మాట ముమ్మాటికీ నిజం. ఎందుకంటే విపరీతంగా పెరుగుతున్న పోటీ ప్రపంచంలో ప్రతీ చిన్న పనికి ఒత్తిడి, అందోళన చెందడం సాధారణంగా మారింది. యువత, ఉద్యోగులు, పెద్దలు, మహిళలు, గృహిణులు ఇలా పలు వర్గాల వారితో పాటు చిన్నారులు కూడా తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడికి లోనవుతున్నారు. చాలా మంది ఒత్తిడి, అందోళనలను ధీటుగా ఎదుర్కోంటున్నా.. కొందరు మాత్రం తీవ్రంగా ప్రభావితం అవుతున్నారు. దీంతో వారు తమ పరిస్థితిని అధిగమించి, రాణించాలని మానసిక చికిత్సలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు.

మానసిక చికిత్స అనగానే ముందుగా ఒక మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుడిని ఎంచుకుని వారి వద్ద చికిత్స పోందాల్సి ఉంటుంది. మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు చికిత్సలో భాగంగా ముందుగా మిమ్మల్ని మీ అందోళన స్థాయిలను బాగా గుర్తిస్తారు. ఇందుకోసం మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు చేసే తొలి ప్రయత్నం మీకు సమయాన్ని కేటాయించి మీతో తీరిగ్గా మాట్లాడటం. తద్వారా మీ మానసిక శ్రేయస్సును ప్రభావితం చేసే ఏవైనా ప్రవర్తనలు, ఆలోచనలు మరియు భావోద్వేగాలను బాగా అర్థం చేసుకుంటారు. వాటిని ఎలా పరిష్కరించడంలో కూడా ఒక కార్యచరణను రూపోందించి వాటిని మీరు అధిగమించేందుకు సహాయపడతారు.

అయితే మానసికి నిపుణల ఎంపిక కూడా ఇక్కడ చాలా కీలకమైన విషయం. మానసిక నిపుణులుగా రిజిస్టర్ అయిన నిపుణులను మాత్రమే ఆశ్రయించాల్సి ఉంటుంది. ఎందుకంటే మీరు మీలోని ప్రతికూల ఆలోచనా విధానాలు, అభివృద్ధి చెందని కోపింగ్ నైపుణ్యాలు మరియు లోతుగా పాతుకుపోయిన అపస్మారక నమ్మకాలను అధిగమించడంలో సహాయపడతారు. అందుకు వీరు విస్తృత శ్రేణి సైద్ధాంతిక మరియు క్లినికల్ ఫ్రేమ్‌వర్క్‌లను ఉపయోగించవచ్చు.

మానసిక రుగ్మతలు మరియు ఇతర మానసిక ఆరోగ్య లక్షణాలను నిర్వహించడానికి మానసిక చికిత్స ముఖ్యంగా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది. అయితే మానసిక ఒత్తిడి, అందోళనలను జయించేందుకు అనేక విభిన్న విధానాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ప్రతి ఒక్కటి మీ వ్యక్తిగత అవసరాలకు బాగా సరిపోతాయి. ఆందోళనకు ఒకే పరిమాణానికి సరిపోయే చికిత్స లేదు. మానసిక చికిత్స యొక్క ఏడు అత్యంత సాధారణ విధానాల గురించి మరియు మీకు ఉత్తమ ఎంపికను ఎలా ఎంచుకోవాలో తెలుసుకోవడానికి చదువుతూ ఉండండి.

కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ   Cognitive behavioral therapy (CBT)

ఆందోళనకు చికిత్స చేయడానికి కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ (CBT) అనేది విస్తృతంగా ఉపయోగించే ఆధారాల ఆధారిత జోక్యం. ఆందోళన కోసం CBT జోక్యం వివిధ అభిజ్ఞా మరియు ప్రవర్తనా (ఉదా., ఎక్స్‌పోజర్) పద్ధతులను ఉపయోగించడం ద్వారా ఊహించిన హాని యొక్క సంభావ్యత మరియు నిజమైన ఖర్చు గురించి అవాస్తవ నమ్మకాలను మార్చడంలో మీకు సహాయపడటంపై దృష్టి పెడుతుంది. 2018 సమీక్షలో కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ అనేది ప్లేసిబోతో పోలిస్తే ఆందోళన-సంబంధిత రుగ్మతలకు ప్రభావవంతమైన జోక్యం అని తేలింది. ముఖ్యంగా, కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ పలు మానసిక రుగ్మత చికిత్సలపై అత్యంత ప్రభావవంతమైనదని పరిశోధకులు కనుగొన్నారు.

వాటిలో:

• అబ్సెసివ్-కంపల్సివ్ డిజార్డర్ (OCD)
• సాధారణీకరించిన ఆందోళన రుగ్మత (GAD)
• తీవ్రమైన ఒత్తిడి రుగ్మత

కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ సాధారణంగా స్వల్పకాలికంగా (వారానికి ఒకసారి 3 నుండి 5 నెలల వరకు) ఉపయోగించబడుతుంది. మీరు పరిష్కరించాలనుకుంటున్న నిర్దిష్ట సమస్యపై దృష్టి పెడుతుంది. కానీ కాలపరిమితి చికిత్సకుడి తీర్పుపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

అంగీకార, నిబద్ధత చికిత్స             Acceptance and commitment therapy (ACT)

అంగీకార మరియు నిబద్ధత చికిత్స (ACT) అనేది బాధాకరమైన ఆలోచనలు మరియు భావాలు మానవ స్థితిలో భాగమని మరియు వాటిని నివారించడానికి లేదా నియంత్రించడానికి ప్రయత్నించడం వల్ల ఎక్కువ హాని కలుగుతుందనే ఆలోచనపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అంగీకార మరియు నిబద్ధత చికిత్స మీ కష్టమైన ఆలోచనలు మరియు భావాలను తీర్పు లేని విధంగా అంగీకరించడానికి మీకు నేర్పించడం ద్వారా మీరు ఎక్కువ మానసిక వశ్యతను అభివృద్ధి చేయడంలో సహాయపడుతుంది. మీ బాధాకరమైన భావాల మధ్య కూడా మీరు మీ విలువలపై చర్య తీసుకోవడం నేర్చుకుంటారు. అంగీకార మరియు నిబద్ధత చికిత్సలో చికిత్సకులు వివిధ మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ టెక్నిక్‌లను అలాగే ప్రవర్తనను మార్చే వ్యూహాలను ఉపయోగిస్తారు. ఇది తరచుగా ఇతర రకాల చికిత్సలతో కలిపి ఉపయోగించబడుతుంది మరియు వ్యక్తిగత లేదా సమూహ సెట్టింగ్‌లలో అందించబడుతుంది. అంగీకార మరియు నిబద్ధత చికిత్సను స్వల్పకాలిక జోక్యంగా ఉపయోగించవచ్చు లేదా ఎక్కువ కాలం పాటు పొడిగించవచ్చు.

ఎక్స్‌పోజర్ థెరపీ                           Exposure therapy

ఎక్స్‌పోజర్ థెరపీ అనేది ఒక రకమైన CBT, ఇది మీ ఆందోళన లేదా భయాన్ని ప్రేరేపించే ఆలోచనలు లేదా వస్తువులకు క్రమంగా మిమ్మల్ని బహిర్గతం చేస్తుంది. ఇది నియంత్రిత మరియు సహాయక వాతావరణంలో జరుగుతుంది, తద్వారా మీరు మీ ఆందోళనను నిర్వహించడం మరియు తప్పించుకునే ప్రవర్తనలను తగ్గించడం నేర్చుకోవచ్చు.

ఎక్స్‌పోజర్ థెరపీ ఈ క్రింది పరిస్థితులకు ముఖ్యంగా ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది:

• నిర్దిష్ట భయాలు
• భయాందోళన రుగ్మత
• సామాజిక ఆందోళన రుగ్మత
• అబ్సెసివ్-కంపల్సివ్ డిజార్డర్ (OCD)
• పోస్ట్-ట్రామాటిక్ స్ట్రెస్ డిజార్డర్ (PTSD)

అబ్సెసివ్-కంపల్సివ్ డిజార్డర్ మరియు పోస్ట్-ట్రామాటిక్ స్ట్రెస్ డిజార్డర్లు డయాగ్నస్టిక్ అండ్ స్టాటిస్టికల్ మాన్యువల్ ఆఫ్ మెంటల్ డిజార్డర్స్, 5వ ఎడిషన్, టెక్స్ట్ రివిజన్ (DSM-5-TR)లో ఇకపై ఆందోళన రుగ్మతలుగా వర్గీకరించబడలేదు, కానీ రెండు రుగ్మతలు అధిక స్థాయి ఆందోళనను కలిగి ఉంటాయి.

మైండ్‌ఫుల్‌నెస్-బేస్డ్ కాగ్నిటివ్ థెరపీ Mindfulness-based cognitive therapy (MBCT)

మైండ్‌ఫుల్‌నెస్-బేస్డ్ కాగ్నిటివ్ థెరపీ (MBCT) అనేది ఒక రకమైన CBT, ఇది మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ ధ్యానాన్ని సాంప్రదాయ CBT పద్ధతులతో కలిపి ఆందోళన వంటి ప్రతికూల ఆలోచనలు మరియు భావోద్వేగాలను నిర్వహించడంలో మీకు సహాయపడుతుంది. ఇది సాధారణంగా సమూహ సెట్టింగ్‌లో చేయబడుతుంది, కానీ వ్యక్తిగతంగా కూడా చేయవచ్చు.

మైండ్‌ఫుల్‌నెస్-బేస్డ్ కాగ్నిటివ్ థెరపీ (MBCT) సమయంలో, మీరు వీటిని ఎలా చేయాలో నేర్చుకుంటారు:

• ప్రస్తుత క్షణాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకుండా శ్రద్ధ వహించండి
• ప్రతికూల ఆలోచనా విధానాలను గుర్తించి సవాలు చేయండి
• వేగంగా శ్వాస తీసుకోవడం, ఉద్రిక్తత మరియు రేసింగ్ ఆలోచనలు వంటి ఆందోళన లక్షణాలను గుర్తించి నిర్వహించండి

మైండ్‌ఫుల్‌నెస్-బేస్డ్ కాగ్నిటివ్ థెరపీ అనేక రకాల ఆందోళన రుగ్మతలకు ప్రభావవంతంగా ఉంటుంది మరియు దీనిని తరచుగా మందులు లేదా ఇతర రకాల చికిత్స వంటి ఇతర చికిత్సలతో ఉపయోగిస్తారు.

సైకోడైనమిక్ థెరపీ                 Psychodynamic therapy

మన ఆలోచనలు, భావాలు మరియు ప్రవర్తనలు చాలావరకు మన గత అనుభవాలు మరియు అణచివేయబడిన భావోద్వేగాలతో సహా అపస్మారక శక్తులచే నడపబడుతున్నాయనే ఆలోచనపై సైకోడైనమిక్ థెరపీ ఆధారపడి ఉంటుంది. సైకోడైనమిక్ థెరపీ సమయంలో, మీరు ఈ అపస్మారక సంఘర్షణలు, భావాలు మరియు ప్రవర్తనలను పరిష్కరించడానికి పని చేస్తారు మరియు మరింత ఉద్దేశపూర్వక మరియు ఆరోగ్యకరమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం నేర్చుకుంటారు. సైకోడైనమిక్ థెరపీలో సాధారణంగా మీ ఆలోచనలు, భావాలు మరియు ప్రవర్తనలతో పాటు మీ కలలు మరియు ఇతర అపస్మారక ప్రక్రియలను అన్వేషించడం జరుగుతుంది.

డయలెక్టికల్ బిహేవియర్ థెరపీ        Dialectical behavior therapy (DBT)

డయలెక్టికల్ బిహేవియర్ థెరపీ (DBT) అనేది వ్యక్తిగత చికిత్సను సమూహ నైపుణ్యాల శిక్షణతో మిళితం చేసే ఒక రకమైన చికిత్స. భావోద్వేగ నియంత్రణ, వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాల నైపుణ్యాలు మరియు సమస్య పరిష్కార సామర్థ్యాలను అభివృద్ధి చేయడంలో DBT మీకు సహాయపడుతుంది. ప్రస్తుత క్షణంలో ఆందోళన నుండి ఉపశమనం పొందడానికి DBT చికిత్సకులు లోతైన శ్వాస మరియు ప్రగతిశీల కండరాల సడలింపు వంటి మైండ్‌ఫుల్‌నెస్ పద్ధతులను ఉపయోగిస్తారు. కొన్ని పరిశోధనలు DBT విస్తృత శ్రేణి పరిస్థితులను నిర్వహించడానికి ప్రభావవంతంగా ఉండవచ్చని సూచిస్తున్నాయి.

వాటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

• సరిహద్దు వ్యక్తిత్వ క్రమరాహిత్యం (BPD)
• నిరాశ
• ఆందోళన రుగ్మతలు
• పదార్థ వినియోగ రుగ్మతలు
• PTSD

ఇంటర్ పర్సనల్ సైకోథెరపీ    Interpersonal psychotherapy (IPT)

ఇంటర్ పర్సనల్ సైకోథెరపీ (IPT) అనేది మీ సంబంధాలు మరియు సామాజిక పనితీరును మెరుగుపరచడంపై దృష్టి సారించే ఒక రకమైన చికిత్స. ఆందోళన చికిత్స చేయడానికి ప్రత్యేకంగా రూపొందించబడింది. అయనప్పటికీ, మీ ఆందోళన మీ సంబంధాలు లేదా సామాజిక పరస్పర చర్యలకు సంబంధించినది అయితే ఇంటర్ పర్సనల్ సైకోథెరపీ ప్రభావవంతమైన జోక్యం కావచ్చు. మీ కమ్యూనికేషన్ నైపుణ్యాలు మరియు సామాజిక పనితీరుకు సంబంధించిన సమస్యలను గుర్తించి వాటి ద్వారా పని చేయడంలో ఇంటర్ పర్సనల్ సైకోథెరపీ మీకు సహాయపడుతుంది. ఇది ఆందోళన మరియు ఇతర మానసిక ఆరోగ్య సమస్యలను తగ్గిస్తుంది.

ఉత్తమమైన చికిత్సను ఎంపిక ఎలా     How to choose the best therapy for you

ఆందోళనను నిర్వహించడానికి ఉత్తమమైన మానసిక చికిత్స రకాన్ని ఎంచుకోవడం ఎవరికైనా కొద్దిగా కష్టంగా ఉంటుంది. తాము ఎంచుకున్న చికిత్స కన్నా మరో చికిత్స ఉత్తమ ఫలితాలు ఇస్తుందేమో అన్న భావన కూడా కలగవచ్చు. ఎందుకంటే ప్రత్యేకించి అనేక అంశాలు తరచుగా ఆందోళనకు కారణం అవుతుంటాయి. మానసిక నిపుణులు మరియు మనోరోగ వైద్యులు వంటి మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు తరచుగా చికిత్సా సెషన్ల సమయంలో విధానాల కలయికను ఉపయోగిస్తారు. క్లినికల్ నైపుణ్యం లేకుండా నిర్దిష్ట రకాన్ని ఎంచుకోవడం సవాలుగా మారుతుంది.

ఉదాహరణకు, మీ ఆందోళన సంబంధాల ఒత్తిడి మరియు నయం కాని గత గాయాల వల్ల నడపబడుతుంటే, ఇంటర్ పర్సనల్ సైకోథెరపీ, సైకోడైనమిక్ థెరపీ మరియు కాగ్నిటివ్ బిహేవియరల్ థెరపీ కలయిక మీకు ప్రయోజనకరంగా ఉండవచ్చు. ప్రారంభించడానికి, మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుడితో మాట్లాడటం పరిగణించండి. ప్రారంభ సంప్రదింపుల సమయంలో, మీరు ఎందుకు సంప్రదించుకుంటున్నారు మరియు మీరు వారి నుండి ఏ రకమైన మద్దతును ఆశించవచ్చు అనే దాని గురించి వారు మిమ్మల్ని అడుగుతారు. వారి చికిత్సా విధానం మరియు వారు మీకు ఎలా మద్దతు ఇవ్వగలరో కూడా వారు మీతో మాట్లాడుతారు. మీకు పనికొచ్చే మానసిక ఆరోగ్య చికిత్సకుడిని కనుగొనే ముందు కొన్నిసార్లు ట్రయల్-అండ్-ఎర్రర్ తీసుకోవచ్చని గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.

చివరిగా.!

మీరు ఆందోళనతో జీవిస్తుంటే, చికిత్స మీ ప్రతికూల ఆలోచనా విధానాలను అధిగమించడానికి మరియు కొత్త కోపింగ్ నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవడంలో మీకు సహాయపడుతుంది. అనేక రకాల మానసిక చికిత్సలు ఉన్నాయి. మీ ఆందోళన యొక్క మూలాన్ని బట్టి, మీ అవసరాలకు మరియు వ్యక్తిగత ప్రాధాన్యతలకు బాగా సరిపోయే ప్రభావవంతమైన ఎంపికను మీరు కనుగొనవచ్చు. క్లినికల్ డేటా CBT వంటి పద్ధతుల ప్రభావాన్ని హైలైట్ చేస్తున్నప్పటికీ, చికిత్సా కూటమి – మీకు మరియు మీ ప్రొవైడర్‌కు మధ్య ఉన్న బంధం – తరచుగా విజయానికి బలమైన అంచనా. కొంతమంది చికిత్సకులను “ఇంటర్వ్యూ” చేయడానికి లేదా ప్రారంభ ఫిట్ సరిగ్గా అనిపించకపోతే మారడానికి బయపడకండి. వైద్యం అనేది ఒక సరళ ప్రక్రియ కాదు, కానీ సరైన ఫ్రేమ్‌వర్క్ మరియు మద్దతుతో, ఆందోళనను నిర్వహించడం అనేది మీరు మోయవలసిన బరువు కంటే మీరు నైపుణ్యం సాధించగల నైపుణ్యంగా మారుతుంది.