మీ మోకాలిలో చిరిగిన మృదులాస్థిని కొన్నిసార్లు “మెనిస్కస్ టియర్” అని పిలుస్తారు, కానీ ఈ పదాలు తప్పనిసరిగా ఒకే విషయాన్ని సూచించవు. మెనిస్కస్ అనేది మోకాలి కీలులోని ఒక కుషన్. ఇది ఫైబ్రోకార్టిలేజ్తో రూపొందించబడింది, ఇది మోకాలిలో కనిపించే రెండు రకాల మృదులాస్థులలో ఒకటి. మరొక రకమైన మోకాలి మృదులాస్థిని ఆర్టిక్యులర్ మృదులాస్థి అంటారు. రెండు రకాలలో మోకాలి మృదులాస్థి చిరిగిపోవచ్చు. మోకాలి నొప్పి, మోకాలి కీలు వంగడం మరియు మోకాలిపై బరువు మోయడంలో ఇబ్బంది వంటి లక్షణాలను ఇది కలిగిస్తుంది. చీలిక ఎంతగా ఉందో బట్టి, దానిని విశ్రాంతి మరియు శోథ నిరోధక మందులతో చికిత్స చేయవచ్చు. అయితే, కొన్ని మెనిస్కస్ చిరుగులకు శస్త్రచికిత్స మరియు శారీరక చికిత్స అవసరం. ఈ ఆర్టికల్ లో మెనిస్కస్ చిరుగుకు మరియు ఇతర మోకాలి మృదులాస్థి చిరుగుకు మధ్య వ్యత్యాసాన్ని పరిశీలిస్తుంది. ఇది మోకాలి మృదులాస్థి గాయం యొక్క ఇతర రకాలు మరియు లక్షణాలను మరియు వాటిని ఎలా చికిత్స చేయవచ్చో కూడా కవర్ చేస్తుంది.
మోకాలి మృదులాస్థి చిరుగు రకాలు: Knee Cartilage Tears Types
మోకాలి కీలులో రెండు రకాల మృదులాస్థి ఉంటుంది: ఆర్టిక్యులర్ మరియు మెనిస్కస్.
- ఆర్టికల్ కార్టిలేజ్ Articular cartilage: కీలులోని మృదువైన పొరను ఆర్టికల్ కార్టిలేజ్ ఏర్పరుస్తుంది, ఇది ఎముకల చివరలను కప్పి ఉంచుతుంది. ఈ మృదులాస్థి యొక్క పొర తొడ ఎముక చివర, షిన్ ఎముక పైభాగం మరియు మోకాలిచిప్ప వెనుక భాగాన్ని కప్పి ఉంచుతుంది.
- ఫైబ్రోకార్టిలేజ్ fibrocartilage: మెనిస్కస్ అనేది ఫైబ్రోకార్టిలేజ్ అని పిలువబడే వేరే మృదులాస్థి. ఇది ఎముకల మధ్య షాక్ అబ్జార్బర్గా పనిచేస్తుంది. కీలులోని కార్టిలేజ్ లాగా మెనిస్కస్ ఎముకకు జతచేయబడదు. బదులుగా, ఇది కీలును కుషన్ చేయడానికి ఎముక చివరల మధ్య ఉంటుంది.
రెండు రకాల కార్టిలేజ్ యొక్క ఉద్దేశ్యం ఎముకలు కలిసి రుద్దకుండా ఉంచడం ద్వారా మోకాలి కీలును రక్షించడం. అవి మోకాలి సజావుగా కదలడానికి కూడా సహాయపడతాయి. ఎవరైనా మోకాలి మృదులాస్థిలో చిరిగిపోవడాన్ని ప్రస్తావించినప్పుడు, వారు సాధారణంగా మెనిస్కస్ కార్టిలేజ్ గురించి మాట్లాడుతున్నారు. మెనిస్కస్ చిరుగుు సాధారణ మోకాలి గాయాలు, కానీ కీలులోని కార్టిలేజ్లో కూడా చిరుగుు సంభవించవచ్చు.
కీలులోని కార్టిలేజ్కు గాయాన్ని వివరించే పదాలు:
- పగుళ్లు Fissuring: పగుళ్లు అనేది మృదులాస్థి పొరలో పగుళ్లు ఏర్పడటం, ఇది పొరలో విభజనకు కారణమవుతుంది. కొన్నిసార్లు, ఈ కన్నీరు ఎటువంటి లక్షణాలను కలిగించదు. ఇతర సందర్భాల్లో. మోకాలి కీలు కదలికను అడ్డుకుంటే అది “క్యాచింగ్” అనుభూతిని కలిగిస్తుంది.
- సన్నబడటం Thinning: గాయం తర్వాత మృదులాస్థి సన్నబడటం సంభవించవచ్చు. ఇది మోకాలిలో ఆర్థరైటిస్ యొక్క ప్రారంభ సంకేతం కూడా కావచ్చు. సన్నని మృదులాస్థి సాధారణ మృదులాస్థి వలె మృదువుగా కనిపించకపోవచ్చు మరియు అంత తేలికగా జారిపోకపోవచ్చు.
- ఫ్లాప్స్ Flaps: మృదులాస్థిలో కొంత భాగం ఎముక నుండి విడిపోయి దాని సాధారణ స్థానం నుండి ఎత్తబడినప్పుడు కీలు మృదులాస్థిలో ఫ్లాప్స్ సంభవిస్తాయి. ఇది మోకాలి కదలికతో కూడా క్యాచింగ్ సంచలనాలకు దారితీస్తుంది.
- లోపాలు Defects: మృదులాస్థి లోపాలు కీలు లోపల ఎముకలు బహిర్గతమయ్యేలా చేస్తాయి. ఇది బాధాకరమైన గాయాల తర్వాత లేదా మోకాలి ఆర్థరైటిస్ ఫలితంగా సంభవించవచ్చు.
మృదులాస్థి గాయాలకు కారణాలు: Causes of Cartilage Injuries
మోకాలి మృదులాస్థి కొన్ని విభిన్న మార్గాల్లో దెబ్బతింటుంది, వాటిలో:
- బాధాకరమైన గాయం (ఉదా., ప్రమాదాలు, పడిపోవడం)
- క్షీణత ఆర్థరైటిస్ (కీళ్లకు వయస్సు సంబంధిత మార్పులు)
- దీర్ఘకాలిక అధిక వినియోగం (ఉదా., క్రీడలు ఆడటం, పనికి సంబంధించినవి మొదలైనవి)
గాయాన్ని బట్టి, వివిధ రకాల మృదులాస్థి దెబ్బతింటుంది. మృదులాస్థి దెబ్బతిన్నప్పుడు, దానిని తరచుగా కన్నీటిగా వర్ణిస్తారు.
మోకాలి మృదులాస్థి చిరిగడం లక్షణాలు Symptoms of a Knee Cartilage Tear
మెనిస్కస్ చిరిగిపోవడం మరియు కీలు మృదులాస్థి చిరిగిపోవడం యొక్క లక్షణాలు ఒకేలా ఉంటాయి. లక్షణాల ఆధారంగా రెండింటినీ వేరు చేయడం చాలా కష్టం. కాబట్టి మీకు ఏ రకమైన కన్నీటి ఉందో ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాత నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది.
రెండు గాయాలు వీటికి కారణం కావచ్చు:
- మోకాలి కీలు వాపు
- నొప్పి
- మోకాలి కీలు వంగిపోవడం
- మోకాలిపై బరువు మోయడంలో ఇబ్బంది
- మోకాలిలో పాపింగ్ సంచలనం
- మోకాలిని పూర్తిగా నిటారుగా చేయడంలో ఇబ్బంది
హెల్త్కేర్ ప్రొవైడర్ను ఎప్పుడు చూడాలి When to See a Doctor
మోకాలి నొప్పికి మీరు ఎప్పుడు ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాతను చూడాలో తెలుసుకోవడం కష్టం. నెమ్మదిగా వచ్చే లేదా చిన్న గాయం తర్వాత వచ్చే నొప్పి లేదా అతిగా ఉపయోగించిన తర్వాత చికిత్స లేకుండా మెరుగుపడవచ్చు. అయితే, సాధారణంగా, మీరు ఆరోగ్య సంరక్షణ ప్రదాతను ఇలా ఉంటే చూడాలి:
- గాయం బలమైన ప్రభావం వల్ల వచ్చింది.
- చాలా వాపు లేదా నొప్పి ఉంది.
- కీలు వెచ్చగా అనిపిస్తుంది లేదా మీకు జ్వరం ఉంది.
అత్యవసర సంరక్షణను కోరండి:
- నొప్పి తీవ్రంగా ఉంది.
- మీకు కీలు అకస్మాత్తుగా వాపు వస్తుంది.
- మీ మోకాలి స్థానం నుండి తప్పుగా కనిపిస్తుంది.
- మీరు పాపింగ్ శబ్దం వింటారు.
- మీరు మీ మోకాలిపై ఎటువంటి బరువును మోయలేరు.
రోగ నిర్ధారణ Diagnosis
మీరు మృదులాస్థి చిరిగిపోయారో లేదో తెలుసుకోవడానికి మోకాలు మరియు ఇతర కీళ్ల (ఆర్థోపెడిక్స్) గురించి బాగా తెలిసిన నిపుణుడిని చూడాలని మీ ప్రొవైడర్ కోరుకోవచ్చు. మీ లక్షణాలకు దారితీసిన దాని గురించి ప్రొవైడర్ మిమ్మల్ని అడుగుతారు మరియు మీ జీవనశైలి, అభిరుచులు మరియు పని వంటి ఇతర అంశాల గురించి కూడా అడగవచ్చు. మీ మోకాలి ఎలా కదులుతుందో చూడటానికి వారు ఒక పరీక్ష కూడా చేస్తారు. మృదులాస్థి చిరిగిపోయిందని నిర్ధారించడానికి మీ మోకాలి చిత్రాలను పొందడానికి వారు ఎక్స్-రే, CT స్కాన్ లేదా MRI వంటి కొన్ని ఇమేజింగ్ పరీక్షలు చేయాలనుకోవచ్చు. ఉదాహరణకు:
- ఎక్స్-రే: విరిగిన ఎముకను లేదా మోకాలి నొప్పికి కారణమయ్యే ఆర్థరైటిస్ వంటి పరిస్థితులను తోసిపుచ్చవచ్చు. అయితే, అవి మృదు కణజాలాలను చూపించడానికి ఉపయోగపడవు మరియు అందువల్ల మోకాలి మృదులాస్థి చిరిగిపోవడాన్ని నిర్ధారించడంలో సహాయపడవు.
- సిటీ (CT) స్కాన్: మీ మోకాలిలోని ఎముకల చుట్టూ ఉన్న కండరాలు మరియు రక్త నాళాలు వంటి వాటికి గాయాలు లేదా నష్టాన్ని చూపుతుంది. CT స్కాన్లు MRI వలె ఎక్కువ వివరాలను చూపించవు కానీ కొన్ని సందర్భాల్లో సిఫార్సు చేయబడవచ్చు. ఉదాహరణకు, మెటల్ ఇంప్లాంట్లు ఉన్న రోగులకు యంత్రంలోని అయస్కాంతం కారణంగా MRI చేయకూడదు.
- ఎమ్మారై (MRI): తరచుగా ప్రొవైడర్లకు మోకాలిలోని స్నాయువులు మరియు స్నాయువులను ఉత్తమంగా చూడటానికి సహాయపడుతుంది. మృదులాస్థి గాయపడిందో లేదో చూడటానికి దోహదం చేస్తుంది. మెనిస్కస్ చిరుగు సాధారణంగా ఎమ్మారై (MRI)లో బాగా కనిపిస్తుంది. ఖచ్చితమైన రోగ నిర్ధారణ చేయడానికి ప్రొవైడర్కు సహాయపడుతుంది. MRIలు రోగులను X-రే మరియు CT స్కాన్ల వంటి రేడియేషన్కు గురిచేస్తాయి.
మృదులాస్థి గాయం చికిత్స Treatment of Cartilage Injury
మెనిస్కస్ చిరుగుకు సాధారణంగా చికిత్స అవసరం కానీ అన్ని మెనిస్కస్ చిరుగుకు శస్త్రచికిత్స అవసరం లేదు. అయితే, శస్త్రచికిత్స ద్వారా సరిచేయబడినప్పుడు మెనిస్కస్లోని కొన్ని చిరుగుు ఉత్తమంగా పనిచేస్తాయి. రెండు రకాల మృదులాస్థికి నష్టం తరచుగా దీర్ఘకాలిక “వేర్ అండ్ టియర్” (క్షీణత) మరియు ఆర్థరైటిస్ నుండి వస్తుంది. ఈ రకమైన నష్టం నొప్పి మరియు వైకల్యం వంటి లక్షణాలకు కారణం కావచ్చు. అయితే, ఈ లక్షణాలకు చికిత్స చేయడానికి శస్త్రచికిత్స సాధారణంగా శస్త్రచికిత్స లేని నిర్వహణ కంటే మెరుగైనది కాదు.
గృహ చికిత్సలు Home Treatments
మీరు ఇంట్లో చేయగలిగే మెనిస్కస్ చిరుగుకు శస్త్రచికిత్స లేని చికిత్సలో ఇవి ఉండవచ్చు:
- విశ్రాంతి
- మోకాలికి ఐసింగ్ వేయడం మరియు దానిని ఎత్తుగా ఉంచడం
- యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ మందులు (ఓవర్-ది-కౌంటర్ లేదా సూచించబడినవి)
మోకాలి మృదులాస్థి స్వయంగా నయం కాగలదా? Can Torn Knee Cartilage Heal Itself?
చిరిగిన మోకాలి మృదులాస్థి స్వయంగా నయం కావచ్చు. చిరిగిన మోకాలి మృదులాస్థి నయం కావడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది అనేది అది ఎక్కడ ఉంది మరియు ఎంత చెడ్డది అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. మెనిస్కస్లోని కొన్ని భాగాలకు ఇతరులకన్నా మెరుగైన రక్త సరఫరా ఉంటుంది, కాబట్టి ఈ భాగాలలో చిరుగుు శస్త్రచికిత్స లేకుండా నయం కావచ్చు. ఇతర సందర్భాల్లో, చికిత్స చేయని చిరిగిన మోకాలి మృదులాస్థి స్వయంగా నయం కాదు మరియు శస్త్రచికిత్సతో సరిచేయకపోతే దీర్ఘకాలిక సమస్యలకు దారితీయవచ్చు.
భౌతిక చికిత్స Physical Therapy
చిరిగిన మోకాలి మృదులాస్థి నుండి మీ కోలుకోవడంలో భౌతిక చికిత్స (PT) చేయడం భాగం కావచ్చు. మీ మోకాలికి శస్త్రచికిత్స జరిగితే, మీరు కోలుకునే ప్రారంభ దశలోనే ఫిజికల్ థెరపిస్ట్తో కలిసి పనిచేయడం ప్రారంభించవచ్చు, తద్వారా మీరు బాగా కోలుకుంటున్నారని నిర్ధారించుకోవచ్చు మరియు భవిష్యత్తులో మోకాలి గాయాలను ఎలా నివారించాలో నేర్చుకోవచ్చు. మీరు సాధారణంగా అపాయింట్మెంట్ల వద్ద వారితో వ్యాయామాలు చేస్తారు అలాగే ఇంట్లో మీరే చేస్తారు.
శస్త్రచికిత్స Surgery
మీ మోకాలిలో మృదులాస్థి చీలిక తీవ్రంగా ఉంటే, మీరు దానిని శస్త్రచికిత్స ద్వారా సరిచేయవలసి ఉంటుంది. సాధారణంగా, ఈ శస్త్రచికిత్సలు దానిపై కెమెరా (ఆర్థ్రోస్కోప్ లేదా ఎండోస్కోప్) మరియు మీ చర్మంలో చిన్న కోత ఉన్న ప్రత్యేక సాధనాన్ని ఉపయోగించి చేయవచ్చు. ఈ రకమైన శస్త్రచికిత్స చేయడం వల్ల కలిగే ప్రయోజనాల్లో ఒకటి, పెద్ద కోతలను ఉపయోగించే శస్త్రచికిత్సల నుండి కోలుకోవడానికి అవి ఎక్కువ సమయం పట్టవు.
గాయం మరింత తీవ్రంగా ఉంటే, మీకు ఎక్కువ ప్రమేయం ఉన్న శస్త్రచికిత్స (ఓపెన్) అవసరం కావచ్చు. ఈ రకమైన శస్త్రచికిత్స చేయడానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది మరియు మీ కోలుకోవడం ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. కొంతమందికి వారి మోకాలిని సరిచేయడానికి ఒకటి కంటే ఎక్కువ శస్త్రచికిత్సలు అవసరం కావచ్చు. మీకు అవసరమైన శస్త్రచికిత్స రకం గాయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది మరియు మీ సర్జన్ మీకు తక్కువ మొత్తంలో ప్రమాదంతో ఎక్కువ ప్రయోజనాన్ని అందించేలా చూడాలని భావిస్తాడు.
దెబ్బతిన్న మోకాలి మృదులాస్థి శస్త్రచికిత్సలకు ఉదాహరణలు:
మెనిస్కస్ మరమ్మత్తు Meniscus repair: దెబ్బతిన్న మృదులాస్థిని తిరిగి కుట్టిన మెనిస్కస్ మరమ్మత్తు
పాక్షిక మెనిసెక్టమీ Partial meniscectomy: పాక్షికంగా దెబ్బతిన్న మృదులాస్థిని తొలగించే పాక్షిక మెనిసెక్టమీ,
మొత్తం మెనిసెక్టమీ Total meniscectomy: మొత్తం మెనిస్కస్ తొలగించే మొత్తం మెనిసెక్టమీ
కొన్ని సందర్భాల్లో, దెబ్బతిన్న మోకాలి మృదులాస్థిని తొలగించిన చోట కొత్త, ఆరోగ్యకరమైన కణజాలాన్ని ఉంచడానికి మార్పిడి కూడా చేయవచ్చు.
నివారణ Prevention
ప్రమాదాలు లేదా వయస్సు సంబంధిత “దుస్తులు మరియు చిరిగిపోవడం” వంటి మోకాలి మృదులాస్థి గాయాలను మీరు ఎల్లప్పుడూ నిరోధించలేకపోవచ్చు. మీరు పని చేస్తున్నప్పుడు, క్రీడలలో పాల్గొంటున్నప్పుడు మరియు మోకాలి గాయాలు వచ్చే ప్రమాదం ఉన్న ఇతర పనులు చేస్తున్నప్పుడు మీ మోకాళ్లను జాగ్రత్తగా చూసుకోవడానికి మీరు చేయగలిగే కొన్ని విషయాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు:
- మీ ఉద్యోగంలో మీ పనులను చేయడానికి సరైన ఫారమ్ను ఉపయోగించండి మరియు మీ పని ప్రాంతం యొక్క ఎర్గోనామిక్ అంచనా కోసం అడగండి.
- మీరు రక్షణ పరికరాలను ఉపయోగిస్తున్నారని మరియు క్రీడలను సురక్షితంగా ఆడుతున్నారని నిర్ధారించుకోండి.
- మీరు వయసు పెరిగే కొద్దీ ఆరోగ్యకరమైన కీళ్లకు మద్దతు ఇవ్వడానికి నడక మరియు సున్నితమైన సాగతీత వంటి తక్కువ-ప్రభావ వ్యాయామాలలో పాల్గొనండి.
- మీ మోకాళ్లపై కఠినంగా ఉండే పరుగు వంటి కార్యకలాపాలు చేయకుండా ఉండండి.