బార్థోలిన్ గ్రంధులు యోని ద్వారం యొక్క ఇరువైపులా ఉంటాయి. ఈ గ్రంధులు యోనికి తేమను అందించడానికి సహాయపడే ద్రవాన్ని స్రవిస్తాయి. కొన్నిసార్లు పలు సమస్యల కారణంగా ఈ గ్రంధుల ద్వారాలు మూసుకుపోతాయి. దీనివల్ల ద్రవం గ్రంథిలోనే పేరుకుపోయి తిత్తి ఏర్పడుతుంది. దీనినే బార్థోలిన్ తిత్తి అని పిలుస్తారు. సాధారణంగా బార్థోలిన్ తిత్తితో నొప్పి లేని వాపు ఏర్పడుతుంది. తిత్తిలోని ద్రవానికి ఇన్ఫెక్షన్ సోకితే, వాపు వచ్చిన కణజాలంతో చుట్టుముట్టబడిన చీము గడ్డ (గడ్డ) ఏర్పడవచ్చు. ఈ సమయంలో బార్థోలిన్ తిత్తి నొప్పిని కలిగిస్తుంది.

బార్థోలిన్ తిత్తి లేదా గడ్డ సాధారణంగా ఏర్పడుతుంది. ముఖ్యంగా యోని ప్రాంతం అపరిశుభ్రత వల్ల ఇది ఎక్కువగా ఏర్పడుతుంది. బార్థోలిన్ తిత్తికి చికిత్స అనేది తిత్తి పరిమాణం, అది ఎంత నొప్పిగా ఉందా.? దీనికి ఇన్ఫెక్షన్ సోకిందా లేదా అనే అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు వీటిని నయం చేసుకునేందుకు ఇంటి చికిత్స సరిపోతుంది. ఇతర సందర్భాల్లో, బార్థోలిన్ తిత్తికి శస్త్రచికిత్స ద్వారా ద్రవాన్ని బయటకు తీయడం అవసరం కావచ్చు. ఇన్ఫెక్షన్ సోకితే, సోకిన బార్థోలిన్ తిత్తికి చికిత్స చేయడానికి యాంటీబయాటిక్స్ సహాయపడతాయి.

బార్థోలిన్ తిత్తి                     Bartholin’s cyst

బార్థోలిన్ గ్రంధులు యోని ద్వారం యొక్క ఇరువైపులా ఉంటాయి. అవి యోనికి తేమను అందించడానికి సహాయపడే ద్రవాన్ని స్రవిస్తాయి. కొన్నిసార్లు ఈ గ్రంధుల నాళాలు మూసుకుపోతాయి మరియు ద్రవం వెనక్కి పేరుకుపోయి, ఒక తిత్తిగా ఏర్పడుతుంది.

బార్థోలిన్ సిస్ట్ లక్షణాలు        Symptoms of Bartholin’s cyst

మీకు చిన్న, ఇన్ఫెక్షన్ లేని బార్థోలిన్ తిత్తి ఉంటే, మీరు దానిని గమనించకపోవచ్చు. తిత్తి పెరిగితే, మీ యోని ద్వారం దగ్గర ఒక గడ్డ లేదా ముద్దలా అనిపించవచ్చు. సాధారణంగా తిత్తి నొప్పిలేకుండా ఉన్నప్పటికీ, అది సున్నితంగా ఉండవచ్చు. బార్థోలిన్ తిత్తికి పూర్తిస్థాయి ఇన్ఫెక్షన్ కొన్ని రోజుల్లోనే సంక్రమించవచ్చు. తిత్తికి ఇన్ఫెక్షన్ సోకితే, మీరు ఈ క్రింది లక్షణాలను అనుభవించవచ్చు:

• యోని ద్వారం దగ్గర సున్నితమైన, నొప్పిగా ఉండే గడ్డ
• నడిచేటప్పుడు లేదా కూర్చున్నప్పుడు అసౌకర్యం
• సంభోగం సమయంలో నొప్పి
• జ్వరం

బార్థోలిన్ తిత్తి లేదా గడ్డ సాధారణంగా యోని ద్వారం యొక్క ఒక వైపు మాత్రమే వస్తుంది. కాగా, చికిత్స తీసుకోని పక్షంలో లక్షణాలు మరింత తీవ్రం అవుతాయి. ఆ బార్థోలిన్ సిస్ట్ యొక్క ముఖ్యమైన లక్షణాలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

• చికిత్స తీసుకోకపోవడం మరియు ప్రమాద కారకం కొనసాగడం వల్ల నొప్పి
• యోని ద్వారం దగ్గర గట్టి వాపు
• వాపు చుట్టూ సున్నితత్వం
• తిత్తికి ఇన్ఫెక్షన్ సోకినప్పుడు నడవడం, కూర్చోవడంలో అసౌకర్యం
• తిత్తి చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతంలో ఎరుపుదనం
• తిత్తి నుండి స్రావం కారడం
• తిత్తికి ఇన్ఫెక్షన్ సోకడం వల్ల జ్వరం మరియు చలి.

బార్థోలిన్ తిత్తికి కారణాలు           Causes of Bartholin’s cyst

బార్థోలిన్ తిత్తికి కారణం ద్రవం నిల్వ ఉండటం అని నిపుణులు విశ్వసిస్తున్నారు. గ్రంథి (వాహిక) తెరవడం అడ్డుపడినప్పుడు ద్రవం పేరుకుపోవచ్చు, బహుశా ఇన్ఫెక్షన్ లేదా గాయం వల్ల కావచ్చు. బార్థోలిన్ తిత్తికి ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చి, చీము ఏర్పడుతుంది. ఎస్చెరిచియా కోలి (ఇ. కోలి) మరియు గోనేరియా, క్లామిడియా వంటి లైంగికంగా సంక్రమించే ఇన్ఫెక్షన్లకు కారణమయ్యే బ్యాక్టీరియాతో సహా అనేక బ్యాక్టీరియా ఇన్ఫెక్షన్‌కు కారణం కావచ్చు. బార్థోలిన్ తిత్తులు ఏర్పడటానికి అనేక కారణాలలో ఇవి ఉండవచ్చు:

• మహిళల జననేంద్రియ మార్గంలో ఇన్ఫెక్షన్
• మహిళల జననేంద్రియ భాగాల చుట్టూ ఉన్న చర్మానికి చికాకు
• ప్రసవం పెరినియల్ ప్రాంతంలో ఏదైనా శస్త్రచికిత్స
• వల్వా ప్రాంతానికి ఏదైనా గాయం

సమస్యలు                                   Complications

బార్థోలిన్ తిత్తి లేదా చీము పునరావృతమవుతుంది మరియు మళ్లీ చికిత్స అవసరం కావచ్చు.

తిత్తుల ప్రమాదం ఎవరిలో ఎక్కువ?        Who is at risk for cysts?

బార్థోలిన్ గ్రంథి పురుషులలో ఉండదు కాబట్టి, బార్థోలిన్ తిత్తులు ప్రత్యేకంగా మహిళల్లో మాత్రమే వస్తాయి. అయితే, ఈ క్రింది వర్గాల మహిళలకు బార్థోలిన్ సిస్ట్ వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది:

• గర్భధారణ అనంతర కాలంలో ఉన్న మహిళలు
• లైంగికంగా చురుకుగా ఉండే మహిళలు
• జననేంద్రియ లేదా మూత్ర మార్గ ఇన్ఫెక్షన్లతో బాధపడుతున్న మహిళలు
• వల్వాకు గాయాలు కలిగిన మహిళలు
• 20 నుండి 35 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల మహిళలు

బార్థోలిన్ తిత్తి నివారణ           Prevention

బార్థోలిన్ తిత్తిని నివారించడానికి మార్గం లేదు. అయితే, సురక్షితమైన లైంగిక పద్ధతులు (ముఖ్యంగా, కండోమ్‌లను ఉపయోగించడం, మంచి పరిశుభ్రత అలవాట్లు తిత్తి సంక్రమణను నిలవరించడం) మరియు చీము ఏర్పడకుండా నిరోధించడంలో సహాయపడతాయి.

బార్థోలిన్ తిత్తి రోగ నిర్ధారణ       Diagnosis of Bartholin’s cyst

బార్థోలిన్ తిత్తిని నిర్ధారించడానికి, మీ వైద్యుడు వీటిని చేయవచ్చు:

• మీ వైద్య చరిత్ర గురించి ప్రశ్నలు అడగడం
• కటి పరీక్ష నిర్వహించడం
• లైంగికంగా సంక్రమించే ఇన్ఫెక్షన్ కోసం పరీక్షించడానికి మీ యోని లేదా గర్భాశయం నుండి స్రావాల నమూనాను తీసుకోవడం
• మీరు రుతుక్రమం ఆగిపోయిన లేదా 40 ఏళ్లు పైబడిన వారైతే క్యాన్సర్ కణాలను తనిఖీ చేయడానికి ద్రవ్యరాశి పరీక్ష (బయాప్సీ)ని సిఫార్సు చేయడం
• క్యాన్సర్ ఆందోళన కలిగిస్తే, మీ వైద్యుడు మిమ్మల్ని మహిళా పునరుత్పత్తి వ్యవస్థ యొక్క క్యాన్సర్లలో నిపుణులైన గైనకాలజిస్ట్ వద్దకు పంపించవచ్చు.

దీంతో పాటు వైద్యులు రెక్టల్ ప్రోలాప్స్ అనేది ప్రాథమిక క్లినికల్ డయాగ్నసిస్ చేస్తారు. ఈ పరీక్షలో వైద్యులు మీ ఫిర్యాదుల చరిత్రను తీసుకుంటారు మరియు డిజిటల్ రెక్టల్ పరీక్ష ద్వారా ఆసన ప్రాంతం యొక్క స్థానిక పరీక్షను కూడా చేస్తారు. వైద్యులు మీ కోసం ఆదేశించే ఇతర పరిశోధనలు ఈ క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

• ఎక్స్-కిరణాల ద్వారా మలవిసర్జన చేసేటప్పుడు మలం కదలికను అధ్యయనం చేయడానికి డెఫెకోగ్రఫీ
• ఆసన ప్రాంతం చుట్టూ ఒత్తిడిని తనిఖీ చేయడానికి అనోరెక్టల్ మానోమెట్రీ
• ఆసన కాలువలోని కండరాలు సరిగ్గా పనిచేస్తున్నాయో లేదో తనిఖీ చేయడానికి ఎలక్ట్రోమియోగ్రఫీ.
• బేరియం ఎనిమా మరియు ఎక్స్-రే పరీక్షతో దిగువ GI సిరీస్.

చికిత్స                     Treatment for Bartholin’s cyst

తరచుగా బార్థోలిన్ తిత్తికి చికిత్స అవసరం లేదు. ముఖ్యంగా తిత్తి ఎటువంటి సంకేతాలు లేదా లక్షణాలను కలిగించకపోతే చికిత్స అవసరం ఉత్పన్నమే కాదు. కాగా, చికిత్స అవసరమైనప్పుడు, తిత్తి పరిమాణం, అసౌకర్య స్థాయి మరియు అది సోకినదా లేదా అనే దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది, దీని ఫలితంగా చీము వస్తుంది.

మీ వైద్యుడు సిఫార్సు చేసే చికిత్సా ఎంపికలలో ఇవి ఉన్నాయి:

సిట్జ్ స్నానాలు Sitz baths: కొన్ని అంగుళాల వెచ్చని నీటితో నిండిన టబ్‌లో, మూడు లేదా నాలుగు రోజుల పాటు రోజుకు అనేక సార్లు కూర్చోవడం వల్ల చిన్న, సోకిన తిత్తి చీలిపోయి దానంతట అదే హరించడానికి సహాయపడుతుంది. ఇలా టబ్‌లో వెచ్చని నీళ్లలో కూర్చోవడాన్ని సిట్జ్ బాత్ అని అంటారు.

శస్త్రచికిత్స పారుదల Surgical drainage: బార్థోలిన్ తిత్తి ఇన్ఫెక్షన్ కు గురైనా లేదా చాలా పెద్ద తిత్తిగా పెరిగినా, దానిని తొలగించడానికి శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు. ప్రభావిత ప్రాంతంలో అనస్థీషియా లేదా సెడేషన్ ఉపయోగించి తిత్తిని తొలగించవచ్చు. ఈ ప్రక్రియ కోసం, మీ వైద్యుడు తిత్తిలో ఒక చిన్న కోత చేసి, దానిని ఖాళీ చేయడానికి అనుమతిస్తాడు. ఆపై కోతలో ఒక చిన్న రబ్బరు గొట్టం (కాథెటర్) జోప్పిస్తారు. కోతను తెరిచి ఉంచడానికి మరియు పూర్తి పారుదలని అనుమతించడానికి కాథెటర్ ఆరు వారాల వరకు ఉంటుంది.

యాంటీబయాటిక్స్ Antibiotics: మీ తిత్తికి ఇన్ఫెక్షన్ ఉంటే లేదా పరీక్షలో మీకు లైంగికంగా సంక్రమించే ఇన్ఫెక్షన్ ఉందని తేలితే మీ వైద్యుడు యాంటీబయాటిక్‌ను సూచించవచ్చు. అయితే, గడ్డను సరిగ్గా శుభ్రపరిచి చీమును తీసివేస్తే, మీకు యాంటీబయాటిక్స్ అవసరం ఉండకపోవచ్చు.

మార్సుపియలైజేషన్ Marsupialization: తిత్తులు మళ్లీ వస్తే లేదా మీకు ఇబ్బంది కలిగిస్తే, మార్సుపియలైజేషన్ అనే ప్రక్రియ సహాయపడవచ్చు. మీ వైద్యులు చీము తీసివేసిన కోతకు ఇరువైపులా కుట్లు వేసి, 1/4 అంగుళం (సుమారు 6 మిల్లీమీటర్లు) కంటే తక్కువ పొడవు గల శాశ్వత రంధ్రాన్ని సృష్టిస్తారు. ప్రక్రియ తర్వాత కొన్ని రోజుల పాటు చీము బయటకు రావడాన్ని ప్రోత్సహించడానికి మరియు అది మళ్లీ రాకుండా నిరోధించడానికి, ఒక కాథెటర్‌ను లోపల ఉంచవచ్చు.

అత్యంత అరుదుగా బార్థోలిన్ గ్రంథిని తొలగించడానికి శస్త్రచికిత్సను కూడా సిఫార్సు చేయవచ్చు. పైన పేర్కొన్న విధానాల ద్వారా సమర్థవంతంగా చికిత్స చేయబడని పక్షంలో నిరంతర తిత్తుల ఏర్పడుతున్న నేపథ్యంలో వైద్యులు ఇందుకు సిఫారసు చేయవచ్చు. శస్త్రచికిత్స తొలగింపు సాధారణంగా ఆసుపత్రిలో సాధారణ అనస్థీషియా కింద జరుగుతుంది. శస్త్రచికిత్స ద్వారా గ్రంథిని తొలగించడం వల్ల రక్తస్రావం లేదా సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

స్వీయ సంరక్షణ                      Self care

రోజువారీగా వెచ్చని నీటిలో కాళ్లు చాపి కూర్చోవడం (యోని ప్రాంతం తడిచేలా), రోజుకు చాలా సార్లు (మూడు నుండి నాలుగు సార్లు), సోకిన బార్థోలిన్ తిత్తి లేదా చీమును పరిష్కరించడానికి సరిపోతుంది. సోకిన తిత్తి లేదా చీమును చికిత్స చేయడానికి శస్త్రచికిత్స తర్వాత, వెచ్చని నీటిలో నానబెట్టడం చాలా ముఖ్యం. సిట్జ్ స్నానాలు ఆ ప్రాంతాన్ని శుభ్రంగా ఉంచడానికి, అసౌకర్యాన్ని తగ్గించడానికి మరియు తిత్తి యొక్క ప్రభావవంతమైన పారుదలని ప్రోత్సహించడానికి సహాయపడతాయి. నొప్పి నివారణలు కూడా సహాయపడతాయి.

వైద్యుడిని ఎప్పుడు కలవాలి        When to meet Doctor

మీ యోని ద్వారం దగ్గర నొప్పిగా ఉండే గడ్డ ఉండి, రెండు లేదా మూడు రోజుల పాటు స్వీయ-సంరక్షణ (ఉదాహరణకు, ఆ ప్రాంతాన్ని గోరువెచ్చని నీటిలో కడిగిన (సిట్జ్ బాత్)) తర్వాత కూడా మెరుగుపడకపోతే మీ వైద్యురాలికి కాల్ చేయండి. నొప్పి తీవ్రంగా ఉంటే, వెంటనే మీ వైద్యుడితో అపాయింట్‌మెంట్ తీసుకోండి. అలాగే, మీ యోని ద్వారం దగ్గర కొత్త గడ్డ కనిపించినా, మీ వయస్సు 40 ఏళ్లు పైబడి ఉన్నా వెంటనే మీ వైద్యుడికి కాల్ చేయండి. ఇది అరుదు అయినప్పటికీ, అటువంటి గడ్డ క్యాన్సర్ వంటి మరింత తీవ్రమైన సమస్యకు సంకేతం కూడా కావచ్చు.

అపాయింట్‌మెంట్ కోసం ఇలా:       Prepare for your appointment

వైద్యులను కలిసే మొదటి అపాయింట్‌మెంట్ ముందు మీరు తీసుకోవాల్సిన ముందస్తు చర్యలివి. ప్రాథమిక ఆరోగ్య ప్రదాత లేదా మహిళల అరోగ్యంలో ప్రత్యేకత కలిగిన వైద్యురాలు (గైనకాలజిస్ట్)లను మీరు సంప్రదించే క్రమంలో ముందస్తుగా ఈ క్రింది అంశాలను సిద్దం చేసుకోవాలి.

అవి:

• మీ లక్షణాలను రాసుకోండి, అవి మీ పరిస్థితికి సంబంధం లేనివిగా అనిపించినా సరే.
• మీరు తీసుకునే మందులు, విటమిన్లు లేదా సప్లిమెంట్ల జాబితాను వాటి మోతాదులతో పాటు రూపొందించండి.
• వైద్యులను కలిసే సమయంలో వారు తెలిపే సమాచారాన్ని వ్రాసుకోవడానికి నోట్‌బుక్ లేదా నోట్‌ప్యాడ్‌ను తీసుకెళ్లండి.
• మీ వైద్యులను అడగడానికి ప్రశ్నల జాబితాను సిద్ధం చేసుకోండి.

మీరు వైద్యులను అడగవలసిన కొన్ని ప్రశ్నలు:

• లక్షణాలకు కారణం ఏమిటి?
• ఏ రకమైన పరీక్షలు అవసరం కావచ్చు?
• తిత్తి దానంతట అదే తగ్గిపోతుందా లేక చికిత్స అవసరమా?
• చికిత్స తర్వాత, ఎంతకాలం సంభోగానికి దూరంగా ఉండాలి?
• లక్షణాల నుండి ఉపశమనం పొందడానికి ఏ స్వీయ-రక్షణ చర్యలు సహాయపడతాయి?
• బార్థోలిన్ తిత్తి మళ్ళీ పునరావృతం అవుతుందా?

వైద్యులు మిమ్మల్ని అడిగే కొన్ని ప్రశ్నలు:

• మీకు ఎంతకాలంగా లక్షణాలు ఉన్నాయి?
• మీ లక్షణాలు ఎంత తీవ్రంగా ఉన్నాయి?
• మీరు సంభోగం సమయంలో నొప్పిని అనుభవిస్తున్నారా?
• సాధారణ రోజువారీ కార్యకలాపాల సమయంలో మీరు నొప్పిని అనుభవిస్తున్నారా?
• మీ లక్షణాలను ఏదైనా మెరుగుపరుస్తుందా?
• ఏదైనా మీ లక్షణాలను మరింత దిగజార్చుతోందా?

చివరిగా.!

చాలా బార్థోలిన్ సిస్ట్‌లు చిన్నవిగా ఉండి, సిట్జ్ బాత్‌ల వంటి సాధారణ గృహ సంరక్షణ చర్యలతో తగ్గిపోతాయి. అయితే ఇన్ఫెక్షన్ సోకితే అవి త్వరగా బాధాకరమైన చీముతో నిండిన గడ్డలుగా మారతాయి. ప్రారంభ లక్షణాలను గుర్తించాలి. సాధారణంగా ఇవి ఏర్పడుతున్న సమయంలో కూర్చున్నప్పుడు లేత ముద్ద లేదా అసౌకర్యం వంటివి కలుగుతాయి. ఈ సమయంలోనే జోక్యం చేసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. ఇంటి నివారణలు కొన్ని రోజుల్లో ఉపశమనం కలిగించకపోతే, లేదా మీకు జ్వరం మరియు తీవ్రమైన నొప్పి వస్తే, వైద్య సలహా తీసుకోవడం సురక్షితమైన మార్గం. మార్సుపియలైజేషన్ మరియు వర్డ్ కాథెటర్‌ల వంటి ఆధునిక చికిత్సలతో, పునరావృతమయ్యే సిస్ట్‌లను కూడా సమర్థవంతంగా నిర్వహించవచ్చు. తద్వారా మీరు మీ రోజువారీ కార్యకలాపాలకు సౌకర్యం మరియు విశ్వాసంతో తిరిగి రావచ్చు.