కాసివింద (కాసియా ఆక్సిడెంటాలిస్) అంటే ఏమిటి?      What is Coffee Senna (Cassia occidentalis)?

పురాతన కాలం నుండి మూలికలను సాంప్రదాయ వైద్య వ్యవస్థలలో మరియు ఫార్మకోపోయల్ ఔషధాలుగా ఉపయోగిస్తున్నారు. మూలికలు వ్యవసాయం, మానవ ఆరోగ్యం మొదలైన వాటిలో కీలక పాత్ర పోషిస్తున్న వివిధ రకాల ఫైటోఫార్మాస్యూటికల్స్‌ను కలిగి ఉంటాయి. అందువల్ల, వాటి అపారమైన ఆరోగ్య ప్రయోజనాల కారణంగానే కాకుండా మూలికల గురించి తగినంత జ్ఞానం కలిగి ఉండటం చాలా ముఖ్యం. సాంప్రదాయ వైద్యంలో కాసియా జాతులు దాని భేదిమందు లక్షణాలకు మరియు వివిధ చర్మ వ్యాధుల చికిత్సకు కూడా ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఇది సీసల్పినియాసియే కుటుంబానికి చెందినది. ఈ మొక్క దక్షిణ భారతం ప్రాంతాలలో వర్షాకాలంలో పెరుగుతుంది. తెలుగులో కసింద, కసివిందగా ప్రాచుర్యం పోందిన ఈ మొక్క ఆంగ్లంలో కాసియా ఆక్సిడెంటాలిస్, వ్యవహారికంగా కాఫీ సెన్నా అని పిలుస్తారు.

ఇది సాంప్రదాయ ఔషధ ఉపయోగాల యొక్క గొప్ప చరిత్ర కలిగిన విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందిన ఆయుర్వేద మొక్క. ఆకులు, వేర్లు, పువ్వులు మరియు విత్తనాలు వంటి మొక్క యొక్క వివిధ భాగాలను వాటి వైవిధ్యమైన చికిత్సా లక్షణాల కోసం ఉపయోగిస్తారు. ఆంత్రాక్వినోన్‌ల ఉనికి కారణంగా ఇది ముఖ్యంగా దాని భేదిమందు ప్రభావాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇవి ప్రేగు కదలికలను ప్రేరేపించడానికి మరియు మలబద్ధకం నుండి ఉపశమనానికి సహాయపడతాయి. దాని విసర్జక చర్యకు మించి, సాంప్రదాయకంగా దగ్గు, ఉబ్బసం, జ్వరం, తామర మరియు సోరియాసిస్ వంటి చర్మ పరిస్థితులు నయం చేస్తుంది. దీంతో పాటు కొన్ని విష పరిస్థితులు మరియు పురుగుల ముట్టడితో సహా అనేక రకాల వ్యాధులను పరిష్కరించడానికి ఉపయోగిస్తారు. దీని శోథ నిరోధక మరియు అనాల్జేసిక్ లక్షణాలు కీళ్ల నొప్పులు మరియు సాధారణ అసౌకర్యానికి ప్రయోజనకరంగా ఉంటాయి.

కసింద మొక్క యొక్క ఆరోగ్య ప్రయోజనాలు దాని గొప్ప ఫైటోకెమికల్ ప్రొఫైల్ నుండి ఉద్భవించాయి. ఇందులో ఆల్కలాయిడ్స్, సాపోనిన్లు, ఫ్లేవనాయిడ్లు మరియు ఆంత్రాక్వినోన్‌లు ఉన్నాయి. ఈ సమ్మేళనాలు దాని నివేదించబడిన యాంటీ బాక్టీరియల్, యాంటీ ఫంగల్, యాంటీ డయాబెటిక్, యాంటీ ఇన్ఫ్లమేటరీ మరియు హెపాటోప్రొటెక్టివ్ (కాలేయం-రక్షణ) చర్యలకు దోహదం చేస్తాయి. ఈ మొక్క గొంతును శుభ్రపరచడానికి, జీర్ణక్రియను మెరుగుపరచడానికి మరియు ఆయుర్వేదంలో మూడు దోషాలను సమతుల్యం చేయడానికి సహాయపడుతుందని నమ్ముతారు. కాఫీ ప్రత్యామ్నాయంగా తరచుగా ఉపయోగించే దీని విత్తనాలు, రక్తాన్ని శుద్ధి చేసే మరియు మూత్రవిసర్జన లక్షణాలను కలిగి ఉంటాయి. ఇవి సాంప్రదాయకంగా శ్వాసకోశ రుగ్మతలు మరియు గుండె వ్యాధులకు ఉపయోగిస్తారు.

జానపద వైద్యంలో దీని విస్తృతమైన అప్లికేషన్ సాంప్రదాయ ఆరోగ్య సంరక్షణ తక్కువగా అందుబాటులో ఉన్న సమాజాలలో దాని గ్రహించిన సామర్థ్యం మరియు ప్రాప్యతను హైలైట్ చేస్తుంది. ఇక ఆధునిక వైద్యం అందుబాటులో లేని ప్రాంతాల్లో కసింద వేర్లను ఎండించి పోడిగా చేసి పాము, తేలు వంటి విషాల నుండి కూడా కాపాడటానికి వినియోగిస్తారు. సాంప్రదాయకంగా ఉపయోగించినా, విత్తనాలను తినడానికి ముందు నిర్విషీకరణ చేయాలని సిఫార్సు చేయబడుతుంది. ఈ మొక్కను ఔషధ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించే ముందు వైద్య నిపుణుడితో సంప్రదించడం మంచిది అని గమనించడం ముఖ్యం.

వివిధ భాషలలో కసివింద పేర్లు           Names in Different Languages

• హిందీ పేరు: కసౌండి
• ఇంగ్లీష్ పేరు: నీగ్రో కాఫీ, కాసివింద, స్టైప్టిక్ కలుపు
• ఉర్దూ పేరు: కసోంజి
• సంస్కృత పేర్లు: కసమర్ద, అరిమర్ద (నొప్పి నుండి ఉపశమనం కలిగిస్తుంది), కసఘన (దగ్గు నుండి ఉపశమనం కలిగిస్తుంది), కర్కాష మొదలైనవి.
• వృక్షశాస్త్ర పేరు: కాసియా ఆక్సిడెంటాలిస్

కసివింద ఔషధ గుణాలు ఏమిటి?            Medicinal Properties of Coffee Senna

• రుచి: కటు (ఘాటు), తిక్త (చేదు) మరియు మధుర (తీపి)
• విపాక: జీర్ణక్రియ తర్వాత ఘాటు రుచి మార్పిడికి లోనవుతుంది
• శక్తి: వేడి

త్రిదోషంపై ప్రభావం: మూడు దోషాలను సమతుల్యం చేస్తుంది కానీ ప్రధానంగా వేడి శక్తి కారణంగా కఫ మరియు వాత దోషాలను సమతుల్యం చేస్తుంది. దాని బలమైన మరియు చేదు లక్షణాల కారణంగా, ఇది ‘పిత్త సారకం’గా పనిచేస్తుంది, అంటే ఇది శరీరం నుండి పిత్తాన్ని బయటకు పంపుతుంది.

ఉపయోగించిన భాగం: వేర్లు, ఆకులు మరియు విత్తనాలు

రసాయన భాగాలు                Chemical Constituents

కసింద మొక్క యొక్క ఫైటోకెమికల్ స్క్రీనింగ్‌లో ఇది కార్బోహైడ్రేట్లు, సపోనిన్లు, ఫ్లేవనాయిడ్లు, రెసిన్లు, స్టెరాల్స్, ఆల్కలాయిడ్స్, టెర్పెనెస్, సపోనిన్లు, ఆంత్రాక్వినోన్లు, బాల్సమ్, గ్లైకోసైడ్, స్టెరాల్స్ మొదలైన వాటికి గొప్ప వనరు అని తేలింది. ఈ అన్ని భాగాల ఉనికి ఈ మొక్క ఫైటోమెడిసిన్‌గా ఉపయోగించగల గొప్ప సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉందని చూపిస్తుంది.

• రెసిన్లు మరియు ఫ్లేవనాయిడ్ల ఉనికి కారణంగా, ఈ మొక్క శోథ నిరోధక లక్షణాలను కలిగి ఉంది.
• ఆల్కలాయిడ్స్ ఉండటం వల్ల, ఇది రక్తపోటును తగ్గిస్తుంది, మానసిక అనారోగ్యం సమయంలో మనస్సు మరియు మెదడును సమతుల్యం చేస్తుంది.
• ఈ మొక్కలో ఉండే టానిన్లు గాయం నయం చేయడంలో సహాయపడతాయి మరియు యాంటీ-పరాన్నజీవిగా పనిచేస్తాయి.
• టెర్పెనెస్ ఉండటం వల్ల దీనికి యాంటీ-ట్యూమర్ మరియు యాంటీ-వైరల్ లక్షణాలు ఉన్నాయని సూచిస్తుంది.
• సపోనిన్లు క్యాన్సర్ నిరోధక, యాంటీ-ఇన్ఫ్లమేటరీ, యాంటీ-ఆక్సిడెంట్ మరియు యాంటీ-వైరల్ లక్షణాలు ఉన్నాయని నమ్ముతారు.
• ఆంత్రాక్వినోన్లు గాయం నయం చేసే లక్షణాలను కలిగి ఉన్నాయని నివేదించబడింది.

ఆయుర్వేదం ప్రకారం కసింద మొక్క చర్యలు:    Actions of Coffee Senna according to Ayurveda

• కసఘన (దగ్గును తగ్గిస్తుంది)
• ముత్రాళ (మూత్రవిసర్జన)
• అక్షేప సమాన (యాంటీ-కన్వల్సెంట్)
• దీపన (ఆకలి మందు)
• వటనుమోలన్ (వాట దోషాన్ని శాంతపరుస్తుంది)
• జ్వర్ఘన (యాంటీ-పైరెటిక్)
• కుష్త్ఘన (చర్మ రుగ్మతలలో ప్రయోజనకరమైనది)
• విషఘన (విషానికి విరుగుడుగా పనిచేస్తుంది)

కసివింద చికిత్సా ఉపయోగాలు:       Therapeutic Uses of Cassia occidentalis

దగ్గును నయం చేస్తుంది                   Treats Cough

• ఈ మూలిక యొక్క సంస్కృత నామం ‘కసమర్ద’. ‘కస’ అనే పదానికి దగ్గు అని అర్థం మరియు ‘మర్ద’ అంటే అంతం చేయడం లేదా నయం చేయడం అని అర్థం. అందువల్ల, ఈ మూలిక వివిధ రకాల దగ్గులకు ఎంపిక చేయబడిన ఔషధం.
• కఫ దోషం ఎక్కువగా ఉన్న చోట దగ్గును తగ్గించడానికి ఈ మొక్క ఆకులను తేనెతో కలుపుతారు.
• దీని పువ్వుల కషాయాన్ని రోజుకు ఒకటి లేదా రెండుసార్లు 20 మి.లీ. మోతాదులో తీసుకోవడం ఉబ్బసం చికిత్సలో ఉపయోగపడుతుంది.

మలబద్ధకాన్ని నివారిస్తుంది    Prevents Constipation

• కాసియా ఆక్సిడెంటాలిస్ విత్తనాలను వివిధ చికిత్సా ప్రయోజనాల కోసం విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు.
• ఇందులో విసర్జక చర్య కలిగిన ఆంత్రాక్వినోన్ ఉంటుంది.
• కాసియా విత్తనాలతో తయారుచేసిన టీని క్రమం తప్పకుండా తాగడం వల్ల పెద్ద ప్రేగు బాగా హైడ్రేటెడ్‌గా ఉంటుంది మరియు ప్రేగు కదలికను సులభతరం చేస్తుంది.

సూక్ష్మజీవులతో పోరాడుతుంది Combats micro-organisms

• కాసియా విత్తనాలు సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను నిరోధిస్తాయి మరియు బాసిల్లస్ డిఫ్తీరియా, స్టెఫిలోకాకస్ మొదలైన విభిన్న బాక్టీరియా జాతుల పెరుగుదలను నిరోధిస్తాయి.
• కాసియా విత్తనాలను త్రాగునీటిలో కలపడం వల్ల శిలీంధ్రాల వల్ల కలిగే అన్ని రకాల ఇన్ఫెక్షన్లను నయం చేయడంలో సహాయపడుతుంది.

చర్మ వ్యాధులు Skin Infections

• విత్తనాలు మరియు ఆకుల పేస్ట్‌ను చర్మ గాయాలు, పూతల, రింగ్‌వార్మ్, హెర్పెస్, ఇన్ఫెక్షన్ మొదలైన వాటిపై పూయాలి.
• ఈ మొక్క యొక్క వేర్ల పేస్ట్‌ను నిమ్మరసంతో కలిపి తామర మరియు సోరియాటిక్ పాచెస్‌పై పూయాలి.
• కాసియా ఆక్సిడెంటాలిస్ మొక్క వేర్ల పేస్ట్‌ను ఆవు నెయ్యితో కలిపి లోపలికి ఫైలేరియాలో తీసుకోవాలి.
• కాసామర్ద విత్తనాలు మరియు ముల్లంగి గింజలను గంధకతో కలిపి సిద్మ కుష్ట (సోరియాసిస్) కు అద్భుతమైన నివారణ.

మూత్ర వ్యాధులు        Urinary Infections

ఈ మొక్క యొక్క కషాయం మూత్ర నిలుపుదల, డైసూరియా మరియు ఇతర శోథ పరిస్థితుల చికిత్సకు ఉపయోగపడుతుంది.

కాఫీకి ప్రత్యామ్నాయంగా        As a Substitute for Coffee

• ఈ మొక్క యొక్క విత్తనాలను కాల్చి పొడి చేసి కాఫీ తయారు చేస్తారు, అందుకే దీనిని నీగ్రో కాఫీ లేదా సెన్నా కాఫీ అని కూడా పిలుస్తారు.
• వేయించడం వల్ల ఈ విత్తనాల యొక్క విరేచనకారి గుణం నాశనం అవుతుంది.
• ఈ కాఫీని కాఫీకి ప్రత్యామ్నాయంగా ఉపయోగిస్తారు మరియు ఉబ్బసం, మూర్ఛలు మరియు హిస్టీరియాకు టానిక్‌గా కూడా పనిచేస్తుంది.

ఇతర ఉపయోగాలు:    Other Uses

• కసింద విత్తనాలను కోరింత దగ్గు, గుండె జబ్బులు మొదలైన వాటికి చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు.
• ఈ మొక్క ఆకుల నుండి తయారుచేసిన పేస్ట్‌ను రోజుకు రెండుసార్లు 1 గ్రాముల మోతాదులో తీసుకోవాలి కడుపు నొప్పికి చాలా ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది.
• దీని బెరడు కషాయం మధుమేహంలో ఉపయోగపడుతుంది.
• చికెన్ పాక్స్‌లో, కాసింద ఆకులు, వేప ఆకులు, గంధపు చెక్క, ఖుస్ ఖుస్ గడ్డిని నీటిలో మరిగించి స్నానానికి ఉపయోగించాలి.

  

• ఈ మొక్క వేర్లను అడపాదడపా వచ్చే జ్వరాలలో, టానిక్ మరియు మూత్రవిసర్జనగా ఉపయోగిస్తారు.
• మూలశంఖు, పైల్స్ విషయంలో, ఈ మొక్క యొక్క వేర్లను ఎండబెట్టి, పొడిగా చేసి, ఈ మూలికను 5 గ్రాముల మోతాదులో తీసుకోండి. దీని విత్తనాల పొడిని వారానికి 2 గ్రాముల మోతాదులో తీసుకోవాలి.
• పాము కాటు విషయంలో, ఈ మొక్క యొక్క వేర్ల పొడిని 10 గ్రాములు చోప్పున రోజుకు మూడుసార్లు మూడు రోజులు తీసుకోవాలి.