అక్రోమెగలీ అనేది పెద్దలలో వచ్చే ఒక అరుదైన హార్మోన్ల సంబంధిత పరిస్థితి. దీనివల్ల కొన్ని ఎముకలు, అవయవాలు మరియు ఇతర కణజాలాలు పెద్దవిగా పెరుగుతాయి. మెదడులోని పిట్యూటరీ గ్రంథి అనే చిన్న గ్రంథి, అధిక మొత్తంలో గ్రోత్ హార్మోన్ (GH) ను ఉత్పత్తి చేయడం ద్వారా ఈ మార్పులకు కారణమవుతుంది. అధిక GH స్థాయిలు ఇన్సులిన్-లైక్ గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్-1 (IGF-1) అనే మరో హార్మోన్‌ను పెంచుతాయి. ఇది సాధారణంగా క్యాన్సర్ కాని, నిరపాయకరమైనది, ఇది పూర్తిగా పిట్యూటరీ కణితి కారణంగా జరుగుతుంది.

శరీరంలో గ్రోత్ హార్మోన్ అధికంగా ఉన్నప్పుడు, ఎముకలు పెద్దవిగా అవుతాయి. బాల్యంలో, ఇది జెయింటిజం అనే పరిస్థితిలో భాగంగా ఎత్తు పెరగడానికి దారితీస్తుంది. అక్రోమెగలీ ఉన్న పెద్దలలో, ఎత్తులో మార్పు రాదు. దానికి బదులుగా, చేతులు, పాదాలు మరియు ముఖంలోని ఎముకలు పెద్దవిగా అవుతాయి. ఇతర మార్పులలో కీళ్ల నొప్పులు, చర్మం మందమవ్వడం మరియు పెద్ద దవడ లేదా ముక్కు వంటి ముఖ మార్పులు ఉండవచ్చు. ఈ మార్పులు చాలా సంవత్సరాల పాటు నెమ్మదిగా జరుగుతాయి. కాబట్టి అక్రోమెగలీ ఉన్నవారు మరియు వారి ప్రియమైనవారు లక్షణాలను వెంటనే గమనించకపోవచ్చు. మార్పులను చూడటానికి చాలా సమయం పట్టవచ్చు. వైద్య నిపుణులు ఈ పరిస్థితిని ముందుగానే గుర్తించి చికిత్స అందించడంలో ఇబ్బంది పడవచ్చు.

అక్రోమెగలీ ఒక అరుదైన హార్మోన్ల సంబంధిత పరిస్థితి. ప్రతి 100,000 మందిలో 15 కంటే తక్కువ మంది అక్రోమెగలీతో జీవిస్తున్నారు. ప్రతి సంవత్సరం, ప్రతి పది లక్షల మంది ప్రజలలో సుమారు 3 నుండి 5 మందికి అక్రోమెగలీ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అవుతుంది. ఈ పరిస్థితి నెమ్మదిగా అభివృద్ధి చెందడం మరియు రోగ నిర్ధారణ తరచుగా ఆలస్యం కావడం వల్ల, నిజమైన కేసుల సంఖ్య కొద్దిగా ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. అక్రోమెగలీ పరిస్థితికి చికిత్స చేయకుండా నిర్లక్ష్యం వహిస్తే ఇతర తీవ్రమైన మరియు కొన్నిసార్లు ప్రాణాంతకమైన సమస్యలకు దారితీయవచ్చు. కానీ శస్త్రచికిత్స, మందులు మరియు రేడియేషన్ వంటి చికిత్సలు సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గించి, అక్రోమెగలీ లక్షణాలను మెరుగుపరుస్తాయి. చికిత్సతో, అక్రోమెగలీ ఉన్న చాలా మంది ప్రజలు సంపూర్ణ జీవితకాలాన్ని, ఆరోగ్యకరమైన జీవితాన్ని గడపగలరు.

లక్షణాలు                   Acromegaly symptoms

అక్రోమెగలీ లక్షణాలు శరీరంలోని కొన్ని భాగాల రూపాన్ని మార్చగలవు. సాధారణంగా కనిపించే మార్పులు వీటిని కలిగి ఉండవచ్చు:

• మందపాటి చెవులు మరియు పెదవులు.
• వెడల్పాటి ముక్కు.
• పెద్దవైన చేతులు మరియు పాదాలు.
• ముందుకు పొడుచుకు వచ్చిన నుదురు లేదా దవడ.
• పళ్ళ మధ్య ఖాళీలు.
• పెద్ద నాలుక.
• విస్తరించిన పక్కటెముకల గూడు, దీనివల్ల ఛాతీ గుండ్రంగా మారవచ్చు.

అక్రోమెగలీలో చర్మ మార్పులలో మొటిమలు, స్కిన్ ట్యాగ్స్, మందపాటి లేదా జిడ్డుగల చర్మం మరియు చర్మం కింద వాపు ఉండవచ్చు. చాలా తరచుగా, అక్రోమెగలీ ఉన్నవారిలో శరీరంలోని ప్రతి మార్పు ఉండదు. మార్పులు నెమ్మదిగా వస్తాయి కాబట్టి, గమనించడానికి సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు.

అక్రోమెగలీ శరీరాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది?                             How does acromegaly affect the body?

కనిపించే మార్పులకు మించి, చాలా ఎక్కువ గ్రోత్ హార్మోన్ (GH) మరియు ఇన్సులిన్-లైక్ గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్-1 (IGF-1) అనేక అవయవాలు మరియు వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేస్తాయి.

నిర్దిష్ట ప్రభావాలు:

• దంత ఆరోగ్యం Dental health: అక్రోమెగలీ అసాధారణంగా పెద్ద దవడ, దంతాల మధ్య అంతరాన్ని కలిగిస్తుంది. దంతాల మధ్య ఖాళీలు ఏర్పడటం, కాటు మార్పులు లేదా సరిగ్గా వరుసలో లేని దంతాలను ప్రజలు గమనించవచ్చు. నాలుక కూడా పెద్దదిగా మారవచ్చు, ఇది ప్రసంగం మరియు శ్వాస సమస్యలకు దారితీస్తుంది. ఈ నోటి మార్పులను నిర్వహించడానికి క్రమం తప్పకుండా దంత సంరక్షణ ముఖ్యం.
• పునరుత్పత్తి మరియు లైంగిక ఆరోగ్యం Reproductive and sexual health: అధిక పెరుగుదల హార్మోన్ పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. పురుషులలో, అక్రోమెగలీ అంగస్తంభన లోపం, లిబిడో తగ్గడం, తక్కువ టెస్టోస్టెరాన్‌కు దారితీస్తుంది. మృదు కణజాలాల విస్తరణ కూడా సంభవించవచ్చు, కానీ లైంగిక సమస్యలు సాధారణంగా శారీరక విస్తరణ కంటే హార్మోన్ల అసమతుల్యత కారణంగా ఉంటాయి.
• స్వర మార్పులు Voice changes: స్వర తంతువులు మరియు గొంతులోని కణజాలాలు చిక్కగా ఉండటం వల్ల కాలక్రమేణా స్వరం లోతుగా లేదా బొంగురుగా మారుతుంది. కొంతమంది గురక లేదా ప్రసంగంలో మార్పులను కూడా గమనిస్తారు.

అక్రోమెగలీ ప్రారంభ లక్షణాలు సూక్ష్మంగా ఉండవచ్చు, ఉదాహరణకు రింగ్ లేదా షూ పరిమాణంలో మార్పులు. పరిస్థితి పెరిగేకొద్దీ, ఇతర సాధారణ లక్షణాలు ఇవి కావచ్చు:

• పక్క చూపు కోల్పోవడం వంటి దృష్టి సమస్యలు.
• సాధారణం కంటే ఎక్కువ చెమట మరియు శరీర దుర్వాసన.
• అలసట మరియు తక్కువ శక్తి.
• తలనొప్పి.
• కీళ్ల నొప్పి.
• స్లీప్ అప్నియాతో సహా నిద్ర సమస్యలు.

అక్రోమెగలీ మరియు ఇతర పరిస్థితుల మధ్య తేడా ఏమిటి?       Difference between acromegaly and other conditions?

అక్రోమెగలీ అనేది పెద్దలలో చాలా గ్రోత్ హార్మోన్ (GH) మరియు ఇన్సులిన్ లాంటి గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్-1 (IGF-1) ఉన్నప్పుడు సంభవించే అరుదైన హార్మోన్ల పరిస్థితి. అక్రోమెగలీ సాధారణంగా క్యాన్సర్ లేని, నిరపాయకరమైన, పిట్యూటరీ కణితి వల్ల వస్తుంది. ఇది విస్తరించిన చేతులు, కాళ్ళు మరియు ముఖ కవళికలు, కీళ్ల నొప్పి మరియు చికిత్స చేయకపోతే తీవ్రమైన సమస్యలకు దారితీస్తుంది. అనేక ఇతర పరిస్థితులు అక్రోమెగలీని పోలి ఉండవచ్చు, కానీ కారణాలు మరియు లక్షణాలు భిన్నంగా ఉంటాయి.

అక్రోమెగలీ vs. జిగాంటిజం             Acromegaly vs. gigantism

ఎముకలు ఇంకా పెరుగుతున్నప్పుడు యుక్తవయస్సుకు ముందు చాలా గ్రోత్ హార్మోన్ ఉత్పత్తి అయినప్పుడు జిగాంటిజం జరుగుతుంది. జైగంటిజం ఉన్న పిల్లలు అసాధారణంగా పొడవుగా పెరుగుతారు, చాలా పొడవైన చేతులు మరియు కాళ్ళు ఉంటాయి. అయితే యుక్తవయస్సు వచ్చిన తర్వాత, పెరుగుదల పలకలు మూసివేయబడినప్పుడు అక్రోమెగలీ అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఇది చేతులు, కాళ్ళు మరియు ముఖ ఎముకలలో మార్పులకు కారణమవుతుంది, కానీ అధిక ఎత్తుకు కాదు.

అక్రోమెగలీ vs. కుషింగ్ వ్యాధి          Acromegaly vs. Cushing disease

కుషింగ్ వ్యాధి చాలా కార్టిసాల్ వల్ల వస్తుంది. కార్టిసాల్ మరొక పిట్యూటరీ హార్మోన్. అదనపు కార్టిసాల్ కొవ్వు నిల్వ ఉన్న చోట మారుతుంది. లక్షణాలు ముఖం మరియు ట్రంక్‌లో బరువు పెరగడం, పునఃపంపిణీ చేయబడిన కొవ్వు నిల్వ నుండి వెనుక భాగంలో మూపురం, సులభంగా గాయాలు మరియు మధుమేహం. కాగా, అక్రోమెగలీ GH మరియు IGF-1 హార్మోన్ల అధికం వల్ల సంభవిస్తుంది. కొవ్వు పునఃపంపిణీకి కాకుండా ఎముక మరియు కణజాల పెరుగుదలకు దారితీస్తుంది.

అక్రోమెగలీ vs. మార్ఫాన్ సిండ్రోమ్     Acromegaly vs. Marfan syndrome

మార్ఫాన్ సిండ్రోమ్ అనేది బంధన కణజాలాన్ని ప్రభావితం చేసే జన్యుపరమైన పరిస్థితి. మార్ఫాన్ సిండ్రోమ్ ఉన్నవారు పొడవుగా మరియు సన్నగా ఉంటారు, పొడవైన చేతులు, కాళ్ళు మరియు వేళ్లు, గుండె లేదా కంటి వ్యాధులు కలిగి ఉంటారు. అక్రోమెగలీ జీవితంలో తరువాత అభివృద్ధి చెందుతుంది. మార్ఫాన్ సిండ్రోమ్ మాదిరిగా పొడవైన, సన్నని నిర్మాణం కలిగించదు.

అక్రోమెగలీ vs. పాగెట్స్ ఎముక వ్యాధి  Acromegaly vs. Paget’s disease of bone

పాగెట్స్ వ్యాధి అనేది ఎముకలు విరిగిపోయి అసాధారణ రీతిలో తిరిగి పెరుగుతాయి. అయితే ఇవి బలహీనంగా మరియు తప్పుగా మారే పరిస్థితి. ఇది పుర్రె విస్తరణ, వంగిన కాళ్ళు లేదా ఎముక నొప్పికి కారణమవుతుంది. కాగా, పాగెట్స్ ఎముక వ్యాధి వలె కాకుండా, అక్రోమెగలీ మృదు కణజాల వాపు, చేతులు, కాళ్ళు విస్తరించడం మరియు మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, అధిక కొలెస్ట్రాల్, స్లీప్ అప్నియా వంటి జీవక్రియ సమస్యలను కూడా కలిగిస్తుంది.

అక్రోమెగలీ vs. అకోండ్రోప్లాసియా               Acromegaly vs. achondroplasia

అకోండ్రోప్లాసియా అనేది మరుగుజ్జుత్వం యొక్క అత్యంత సాధారణ రూపం. ఇది ఎముక పెరుగుదలను ప్రభావితం చేసే జన్యు మార్పు వల్ల సంభవిస్తుంది. అకోండ్రోప్లాసియా ఉన్నవారికి పొట్టితనం, చిన్న చేతులు మరియు కాళ్ళు మరియు సగటు పరిమాణంలో ఉన్న మొండెం ఉంటుంది. అక్రోమెగలీ వల్ల మరుగుజ్జుత్వం ఉండదు. సాధారణ పెరుగుదల పూర్తయిన తర్వాత ఇది లక్షణాల విస్తరణకు కారణం అవుతుంది.

అక్రోమెగలీ vs. వీవర్ సిండ్రోమ్                 Acromegaly vs. Weaver syndrome

వీవర్ సిండ్రోమ్ అనేది పుట్టుకతోనే కనిపించే చాలా అరుదైన పరిస్థితి, ఇది వేగవంతమైన పెరుగుదల, అధునాతన ఎముక వయస్సు మరియు అభివృద్ధి జాప్యాలకు కారణమవుతుంది. వీవర్ సిండ్రోమ్ జన్యువులో మార్పు వల్ల సంభవిస్తుంది. ఇది వంశపారంపర్యంగా లేదా తల్లిదండ్రుల నుండి బిడ్డకు సంక్రమిస్తుంది. వీవర్ సిండ్రోమ్ ఉన్న పిల్లలు వారి వయస్సుకు అనుగుణంగా పొడవుగా మరియు పెద్దగా ఉంటారు. అక్రోమెగలీ యుక్తవయస్సులో అభివృద్ధి చెందినా ఇది గ్రోత్ హార్మోన్ వల్ల సంభవిస్తుంది.

వైద్యుడిని ఎప్పుడు చూడాలి             When to see a doctor

అక్రోమెగలీ లక్షణాలు ఉన్నాయని మీరు అనుకుంటే ఆరోగ్య సంరక్షణ తనిఖీ చేయించుకోండి. ఈ పరిస్థితి సాధారణంగా నెమ్మదిగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. కుటుంబ సభ్యులు కూడా జరిగే శారీరక మార్పులను గమనించడానికి చాలా సమయం పట్టవచ్చు. కానీ ఆరోగ్య సంరక్షణ నిపుణుడు వీలైనంత త్వరగా ఈ పరిస్థితిని కనుగొనడం ముఖ్యం. చికిత్స అక్రోమెగలీతో పాటు సంభవించే తీవ్రమైన ఆరోగ్య పరిస్థితులను నివారించడంలో సహాయపడుతుంది.

కారణాలు                 Causes

అక్రోమెగలీకి అత్యంత సాధారణ కారణం పిట్యూటరీ గ్రంథిలో క్యాన్సరేతర కణితి ఏర్పడటం, దీనిని అడెనోమా అని పిలుస్తారు. అడెనోమా చాలా కాలం పాటు ఎక్కువ గ్రోత్ హార్మోన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఎక్కువ గ్రోత్ హార్మోన్ అక్రోమెగలీ యొక్క అనేక లక్షణాలకు కారణమవుతుంది. తలనొప్పి మరియు దృష్టి లోపం వంటి కొన్ని లక్షణాలు కణితి సమీపంలోని మెదడు కణజాలాలపై నొక్కడం వల్ల సంభవిస్తాయి. అరుదుగా, శరీరంలోని ఇతర భాగాలలో కణితులు అక్రోమెగలీకి కారణమవుతాయి. వీటిలో ఊపిరితిత్తులు లేదా ప్యాంక్రియాస్ కణితులు ఉంటాయి. కొన్నిసార్లు ఈ కణితులు గ్రోత్ హార్మోన్‌ను విడుదల చేస్తాయి, లేదా గ్రోత్ హార్మోన్-విడుదల చేసే హార్మోన్‌ను తయారు చేస్తాయి. ఇది పిట్యూటరీ గ్రంథి మరింత గ్రోత్ హార్మోన్‌ను తయారు చేయమని సూచిస్తుంది.

పిట్యూటరీ గ్రంథి మెదడు యొక్క బేస్ వద్ద, ముక్కు వంతెన వెనుక ఉంది. ఇది గ్రోత్ హార్మోన్ మరియు ఇతర హార్మోన్లను తయారు చేస్తుంది. శారీరక పెరుగుదలను నియంత్రించడంలో గ్రోత్ హార్మోన్ ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. పిట్యూటరీ గ్రంథి రక్తప్రవాహంలోకి గ్రోత్ హార్మోన్‌ను విడుదల చేస్తుంది. ఇది కాలేయం ఇన్సులిన్ లాంటి గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్-1 (IGF-1) అనే హార్మోన్‌ను తయారు చేయడానికి ప్రేరేపిస్తుంది. IGF-1 ఎముకలు మరియు ఇతర కణజాలాలు పెరగడానికి కారణమవుతుంది. చాలా ఎక్కువ గ్రోత్ హార్మోన్ చాలా IGF-1 కు దారితీస్తుంది. ఇది అక్రోమెగలీ లక్షణాలు మరియు సమస్యలను కలిగిస్తుంది.

పిట్యూటరీ కణితులు, అక్రోమెగలీ మధ్య సంబంధం?  Pituitary tumors and Acromegaly Relationship?

అక్రోమెగలీ దాదాపు ఎల్లప్పుడూ పిట్యూటరీ అడెనోమా వల్ల వస్తుంది. ఇది పిట్యూటరీ గ్రంథిలో అభివృద్ధి చెందే క్యాన్సరేతర కణితి. పిట్యూటరీ అడెనోమాలు అత్యంత సాధారణ రకం పిట్యూటరీ కణితి. పిట్యూటరీ అడెనోమాలు మరియు ఇతర కణితులు పుర్రె బేస్ కణితుల రకాలు. పిట్యూటరీ గ్రంథిలో సోమాటోట్రోఫ్ కణాలు సహా వివిధ రకాల హార్మోన్-ఉత్పత్తి కణాలు ఉంటాయి. సోమాటోట్రోఫ్ కణాలు గ్రోత్ హార్మోన్ (GH) ను తయారు చేస్తాయి. సోమాటోట్రోఫ్ కణాల నుండి కణితి పెరిగినప్పుడు, అది చాలా GH ను విడుదల చేస్తుంది. అదనపు GH కాలేయం ఇన్సులిన్ లాంటి వృద్ధి కారకం 1 (IGF-1) ను ఉత్పత్తి చేస్తుంది. ఇది విస్తరించిన చేతులు, కాళ్ళు మరియు ముఖ లక్షణాలు వంటి అక్రోమెగలీలో కనిపించే శరీర మార్పులకు దారితీస్తుంది. కొన్నిసార్లు GH-స్రవించే అడెనోమాలు అని పిలువబడే సోమాటోట్రోఫ్ అడెనోమాలు మాత్రమే అక్రోమెగలీకి కారణమవుతాయి. ఇతర రకాల పిట్యూటరీ అడెనోమాలు వేర్వేరు హార్మోన్-ఉత్పత్తి కణాల నుండి వస్తాయి, కానీ ఇవి అక్రోమెగలీకి కారణం కావు

వాటిలో:

• లాక్టోట్రోఫ్ అడెనోమాలు: ప్రోలాక్టిన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తాయి. క్రమరహిత రుతుక్రమం మరియు గర్భం దాల్చడంలో ఇబ్బంది వంటి సమస్యలను కలిగిస్తాయి.
• కార్టికోట్రోఫ్ అడెనోమాలు: అడ్రినోకార్టికోట్రోపిక్ హార్మోన్ (ACTH) ను తయారు చేస్తాయి. ACTH ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల అడ్రినల్ గ్రంథులు అదనపు కార్టిసాల్‌ను విడుదల చేస్తాయి. ఇది కుషింగ్ వ్యాధికి దారితీస్తుంది.
• థైరోట్రోఫ్ అడెనోమాలు: థైరాయిడ్-స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్ (TSH) ను తయారు చేస్తాయి మరియు హైపర్ థైరాయిడిజానికి దారితీయవచ్చు.
• గోనాడోట్రోఫ్ అడెనోమాలు: సాధారణంగా అదనపు హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేయవు. కానీ అవి పెరిగేకొద్దీ, గోనాడోట్రోఫ్ అడెనోమాలు సమీపంలోని కణజాలాలపై ఒత్తిడి తెస్తాయి. తలనొప్పి, దృష్టి సమస్యలు, తక్కువ శక్తి లేదా లైంగిక మరియు పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యంలో మార్పులు వంటి లక్షణాలను కలిగిస్తాయి.

ప్రమాద కారకాలు                 Risk factors

అక్రోమెగలీకి ప్రధాన ప్రమాద కారకం బహుళ ఎండోక్రైన్ నియోప్లాసియా, టైప్ 1 (MEN1) అని పిలువబడే అరుదైన వారసత్వ పరిస్థితి. MEN1లో, పారాథైరాయిడ్ గ్రంథులు, ప్యాంక్రియాస్ మరియు పిట్యూటరీ గ్రంథిలో కణితులు ఏర్పడతాయి. ఈ కణితులు అదనపు హార్మోన్లను విడుదల చేస్తాయి. చాలా ఎక్కువ పారాథైరాయిడ్ హార్మోన్ ఎముకలను బలహీనపరుస్తుంది మరియు మూత్రపిండాల్లో రాళ్లను కలిగిస్తుంది.

ప్యాంక్రియాస్ కణితి ఇన్సులిన్‌ను విడుదల చేసి రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను తగ్గించవచ్చు. పిట్యూటరీ కణితి అధిక గ్రోత్ హార్మోన్‌ను ఉత్పత్తి చేస్తే, అక్రోమెగలీ సంభవించవచ్చు. చాలా అరుదుగా, వంశపారంపర్యంగా కూడా అక్రోమెగలీ సంభవించవచ్చు. ఇది కుటుంబ ఐసోలేటెడ్ పిట్యూటరీ అడెనోమా (FIPA) వంటి పరిస్థితులలో సంభవించవచ్చు, ఇది పిట్యూటరీ కణితుల అవకాశాన్ని పెంచుతుంది. ఈ అరుదైన వారసత్వ సిండ్రోమ్‌ల వెలుపల, అక్రోమెగలీ ఉన్న చాలా మందికి తెలిసిన ప్రమాద కారకాలు లేవు.

సమస్యలు                         Complications

చికిత్స లేకుండా, అక్రోమెగలీ సమస్యలకు దారితీస్తుంది, వీటిలో:

గుండె మరియు రక్తనాళాల సమస్యలు     Heart and blood vessel complications

• అధిక రక్తపోటు, హైపర్ టెన్షన్ అని కూడా పిలుస్తారు.
• ఇరుకైన ధమనులు, ఇవి గుండెపోటు లేదా స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి.
• కార్డియోమయోపతి అని పిలువబడే గుండె కండరాల వ్యాధి, ఇది గుండెను గట్టిగా లేదా విస్తరించేలా చేస్తుంది. ఇది చివరికి గుండె వైఫల్యానికి దారితీస్తుంది.

క్యాన్సర్ మరియు క్యాన్సర్‌కు దారితీసే పరిస్థితులు    Cancer and conditions that can lead to cancer

ప్రోస్టేట్, రొమ్ము, పెద్దప్రేగు, థైరాయిడ్ మరియు కడుపు క్యాన్సర్‌తో సహా కొన్ని క్యాన్సర్‌ల ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. పెద్దప్రేగు లైనింగ్‌పై పాలిప్స్ అని పిలువబడే పెరుగుదల ఉంటుంది. చికిత్స పట్ల నిర్లక్ష్యం వహిస్తే, ఈ పెరుగుదలలు పెద్దప్రేగు క్యాన్సర్‌కు దారితీయవచ్చు.

లైంగిక, పునరుత్పత్తి ఆరోగ్యం, గర్భధారణ సమస్యలు  Sexual health, reproductive health and pregnancy concerns

• సక్రమంగా లేదా తప్పిన ఋతుస్రావం.
• సక్రమంగా లేని యోని రక్తస్రావం.
• అంగస్తంభన లోపం మరియు లైంగిక కోరిక తగ్గడం.
• వంధ్యత్వం.

అక్రోమెగలీ ఉన్న గర్భిణీలకు గర్భధారణ మధుమేహం వంటి ప్రమాదాలు పెరగడం వల్ల ప్రత్యేక పర్యవేక్షణ అవసరం కావచ్చు.

జీవక్రియ సమస్యలు                 Metabolic problems

ఇన్సులిన్ నిరోధకత మరియు టైప్ 2 డయాబెటిస్.

అధిక కొలెస్ట్రాల్ మరియు రక్తంలో కొవ్వు స్థాయిలలో ఇతర మార్పులు.

ఎముక, కీళ్ళు మరియు నరాల పరిస్థితులు  Bone, joint and nerve conditions

కీళ్లలో నొప్పి మరియు దృఢత్వంతో ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్.

కార్పల్ టన్నెల్ సిండ్రోమ్, ఇది చేతుల్లో తిమ్మిరి మరియు జలదరింపుకు కారణమవుతుంది.

వెన్నుపాము కుదింపు లేదా పగుళ్లు.

ఇతర సమస్యలు              Other complications

• స్లీప్ అప్నియా, ఇది నిద్రలో పదేపదే శ్వాస ఆగి ప్రారంభమయ్యే పరిస్థితి.
• థైరాయిడ్ గ్రంథిలో మార్పులు, దీనిని గాయిటర్ అని పిలుస్తారు.
• కణితి ఆప్టిక్ నరాలపై నొక్కితే దృష్టి మార్పులు లేదా దృష్టి నష్టం.
• నిరాశ (మేజర్ డిప్రెసివ్ డిజార్డర్), అలసట మరియు జీవన నాణ్యత తగ్గడం.

అక్రోమెగలీకి ముందస్తు చికిత్స ఈ సమస్యలను నిరోధించవచ్చు లేదా అవి మరింత దిగజారకుండా ఉంచవచ్చు. చికిత్స చేయని పక్షంలో అక్రోమెగలీ బాధితుల ఆయుర్దాయాన్ని కూడా తగ్గించే ప్రమాదం ఉంది.

రోగ నిర్ధారణ                        Diagnosis

అక్రోమెగలీ ఉందో లేదో తెలుసుకోవడానికి మీ వైద్య నిపుణుడు తీసుకునే దశలను రోగ నిర్ధారణ కలిగి ఉంటుంది. మీ వైద్య నిపుణుడు మీ ఆరోగ్య చరిత్ర గురించి అడుగుతాడు. శారీరక పరీక్ష చేసిన తరువాత, ఈ క్రింది పరీక్షలు కూడా అవసరం కావచ్చు:

• IGF-1 కొలత IGF-1 measurement: IGF-1 రక్త పరీక్ష మీ రక్తంలో ఇన్సులిన్ లాంటి గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ 1 (IGF-1) స్థాయిని కొలుస్తుంది. అధిక IGF-1 స్థాయి అంటే గ్రోత్ హార్మోన్ స్థాయి కూడా ఎక్కువగా ఉందని అర్థం. IGF-1 అనేది గ్రోత్ హార్మోన్‌కు ప్రతిస్పందనగా కాలేయంలో తయారయ్యే ఒక హార్మోన్. అక్రోమెగలీని నిర్ధారించడానికి అధిక IGF-1 స్థాయి ఒక ముఖ్యమైన సూచిక. అయితే, మధుమేహం, కాలేయం లేదా మూత్రపిండాల వ్యాధి, లేదా గర్భం వంటి ఇతర పరిస్థితుల వల్ల కూడా IGF-1 స్థాయి పెరగవచ్చు.

ఈ కారణంగా, వైద్య నిపుణులు సాధారణంగా ఓరల్ గ్లూకోజ్ టాలరెన్స్ టెస్ట్ (OGTT) వంటి రెండవ పరీక్షతో మరియు కణితిని తనిఖీ చేయడానికి పిట్యూటరీ గ్రంథికి MRI స్కాన్‌తో నిర్ధారణను ధృవీకరిస్తారు. ఇది అక్రోమెగలీ నిర్ధారణను ధృవీకరించడానికి సహాయపడుతుంది. OGTT పరీక్షలో మీరు గ్లూకోజ్ అని పిలువబడే ఒక రకమైన చక్కెర నీటిని తాగడానికి ముందు మరియు తర్వాత మీ గ్రోత్ హార్మోన్ స్థాయిని కొలుస్తారు. అక్రోమెగలీ లేని వ్యక్తులలో, గ్లూకోజ్ పానీయం సాధారణంగా గ్రోత్ హార్మోన్ స్థాయిని తగ్గిస్తుంది. కానీ మీకు అక్రోమెగలీ ఉంటే, మీ గ్రోత్ హార్మోన్ స్థాయి ఎక్కువగా ఉంటుంది.

• ఎంఆర్ఐ సహా ఇతర ఇమేజింగ్ పరీక్షలు MRI and other imaging tests: పిట్యూటరీ గ్రంథి యొక్క ఎంఆర్ఐ (MRI) స్కాన్ అక్రోమెగలీకి ప్రధాన ఇమేజింగ్ పరీక్ష. ఇది పిట్యూటరీ కణితి స్థానం మరియు పరిమాణాన్ని చూపుతుంది. పిట్యూటరీ కణితి కనుగొనబడకపోతే, మీ వైద్య నిపుణుడు శరీరంలోని ఇతర ప్రాంతాలలో కణితుల కోసం చూడటానికి ఇతర స్కాన్‌లను ఆదేశించవచ్చు. అధిక గ్రోత్ హార్మోన్ వల్ల కలిగే ఎముకల పెరుగుదలలోని మార్పులను తనిఖీ చేయడానికి చేతులు మరియు పాదాల ఎక్స్-రేలను కూడా ఉపయోగించవచ్చు.

చికిత్స           Treatment

అక్రోమెగలీ పరిస్థితి ఒక్కసారి ఏర్పడిందంటే ఎప్పటికీ నయం కాదు, కానీ చికిత్స తరచుగా ఈ వ్యాధి సహా లక్షణాలను కూడా నియంత్రించగలదు. చికిత్స లక్ష్యం.. లక్షణాలను మెరుగుపరచడం, సమస్యలను నివారించడం. గ్రోత్ హార్మోన్ (GH) మరియు ఇన్సులిన్ లాంటి గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ 1 (IGF-1) స్థాయిలను ఆరోగ్యకరమైన స్థాయిలకు తీసుకురావడం కూడా చికిత్సలో భాగమే. ఈ హార్మోన్ స్థాయిలను నియంత్రణలో ఉంచడం వల్ల జీవన నాణ్యత మెరుగుపడుతుంది మరియు దీర్ఘకాలిక ఆరోగ్య ప్రమాదాలు తగ్గుతాయి.

అక్రోమెగలీకి చికిత్స ఎంపికలు:

లక్షణాలకు కారణమవుతున్న కణితిని తొలగించడానికి పిట్యూటరీ కణితి శస్త్రచికిత్స. అక్రోమెగలీ పిట్యూటరీ కణితి వల్ల వచ్చినప్పుడు ఇది తరచుగా మొదటి చికిత్సగా ఉంటుంది.

• GH స్థాయిలను తగ్గించే లేదా దాని ప్రభావాలను నిరోధించే మందులు.
• శస్త్రచికిత్స ద్వారా హార్మోన్ స్థాయిలు ఆరోగ్యకరమైన పరిధిలోకి రాకపోతే రేడియేషన్ థెరపీ ఉపయోగించవచ్చు.
• కణితిని లక్ష్యంగా చేసుకుని హార్మోన్ ఉత్పత్తిని తగ్గించడానికి రేడియేషన్ థెరపీ.
• శస్త్రచికిత్స సాధ్యం కానప్పుడు, అది కణితిని పూర్తిగా తొలగించలేనప్పుడు లేదా మందులు తగినంతగా పనిచేయనప్పుడు ఈ చికిత్సను సిఫార్సు చేయవచ్చు.

కొంతమందికి ఈ చికిత్సల మిశ్రమం అవసరం కావచ్చు. మీ చికిత్స ప్రణాళిక కణితి పరిమాణం మరియు స్థానం, లక్షణాల తీవ్రత, వయస్సు, మొత్తం ఆరోగ్యం వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చికిత్స మృదు కణజాలాల వాపు లేదా చర్మంలో మార్పులు వంటి కొన్ని శారీరక లక్షణాలను మెరుగుపరుస్తుంది. అయితే, ఎముక విస్తరణను సాధారణంగా తిప్పికొట్టలేము. డయాబెటిస్, స్లీప్ అప్నియా లేదా గుండె జబ్బులు వంటి అక్రోమెగలీకి సంబంధించిన ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితులు కూడా ఉంటే, వాటిని నిర్వహణకు బాధితులకు అదనపు చికిత్సలు అవసరం కావచ్చు.

పిట్యూటరీ ట్యూమర్ సర్జరీ లేదా ఇతర విధానాలు                  Pituitary tumor surgery or other procedures

ట్రాన్స్‌స్ఫెనోయిడల్ సర్జరీ Transsphenoidal surgery: అక్రోమెగలీకి ప్రధాన శస్త్రచికిత్స చికిత్స ట్రాన్స్‌స్ఫెనోయిడల్ సర్జరీ. ఈ ప్రక్రియలో, న్యూరో సర్జన్ ముక్కు ద్వారా పిట్యూటరీ కణితిని మరియు నాసికా భాగాల వెనుక ఉన్న ఖాళీ స్థలాన్ని తొలగిస్తాడు, దీనిని స్ఫెనాయిడ్ సైనస్ అని పిలుస్తారు. ఈ విధానంలో పుర్రెను తెరవకుండా శస్త్రచికిత్స జరుగుతుంది. ఇది సర్జన్లు అక్రోమెగలీకి చికిత్స చేయడానికి అత్యంత సాధారణ మార్గం. లక్షణాలను కలిగించే కణితి పిట్యూటరీ గ్రంథిపై లేకపోతే, కణితిని తొలగించడానికి సర్జన్ మరొక రకమైన శస్త్రచికిత్సను సిఫారసు చేయవచ్చు.

అక్రోమెగలీకి పిట్యూటరీ శస్త్రచికిత్స తరచుగా గ్రోత్ హార్మోన్‌ను సరైన స్థాయికి తిరిగి ఇస్తుంది, ముఖ్యంగా కణితి చిన్నగా ఉంటే. కణితి పిట్యూటరీ గ్రంథి చుట్టూ ఉన్న కణజాలాలపై ఒత్తిడి తెస్తుంటే, కణితిని తొలగించడం వల్ల తలనొప్పి మరియు దృష్టి మార్పుల నుండి ఉపశమనం లభిస్తుంది. కొన్నిసార్లు సర్జన్లు మొత్తం కణితిని తొలగించలేరు, ముఖ్యంగా అది ముఖ్యమైన నరాలు లేదా రక్త నాళాలకు దగ్గరగా పెరిగితే. ఇది జరిగినప్పుడు, శస్త్రచికిత్స తర్వాత కూడా గ్రోత్ హార్మోన్ స్థాయిలు చాలా ఎక్కువగా ఉండవచ్చు. మరొక శస్త్రచికిత్సతో అదనపు చికిత్స, మందులు లేదా రేడియేషన్ థెరపీ అవసరం కావచ్చు.

మందులు                Medicines

అక్రోమెగలీ కోసం మందులు గ్రోత్ హార్మోన్ (GH) మరియు ఇన్సులిన్ లాంటి గ్రోత్ ఫ్యాక్టర్ 1 (IGF-1) స్థాయిలను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి. కొన్ని మందులు ఈ హార్మోన్ల ప్రభావాలను నిరోధించవచ్చు. మీ వైద్య నిపుణులు ఈ క్రింది వాటిలో ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సిఫార్సు చేయవచ్చు:

• సోమాటోస్టాటిన్ అనలాగ్‌లు Somatostatin analogues: సోమాటోస్టాటిన్ అనేది GH ఉత్పత్తిని పరిమితం చేసే సహజ మెదడు హార్మోన్. ఆక్ట్రియోటైడ్ (మైకాప్సా, సాండోస్టాటిన్) మరియు లాన్రియోటైడ్ (సోమాటులిన్ డిపో) అనే మందులు GH మరియు IGF-1 స్థాయిలను తగ్గిస్తాయి మరియు కణితిని కుదించవచ్చు. ఈ మందులలో ఒకదాన్ని తీసుకోవడం వల్ల పిట్యూటరీ గ్రంథి తక్కువ గ్రోత్ హార్మోన్‌ను తయారు చేయమని సూచిస్తుంది. మైకాప్సా అనేది రోజుకు రెండుసార్లు నోటి ద్వారా తీసుకునే గుళిక. మిగిలినవి నెలవారీ ఇంజెక్షన్లు. సెప్టెంబర్ 2025లో, అమెరికాలోని ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అక్రోమెగలీ చికిత్స కోసం పాల్టుసోటిన్ (పాల్సోనిఫై) అనే కొత్త సోమాటోస్టాటిన్‌ను ఆమోదించింది. ఇది రోజుకు ఒకసారి నోటి ద్వారా తీసుకునే క్యాప్సూల్. పెప్టైడ్‌లు అయిన ఆక్ట్రియోటైడ్ లేదా లాన్రియోటైడ్ లాగా కాకుండా, పాల్టుసోటిన్ పెప్టైడ్ కాదు. అంటే ఇది ప్రోటీన్ల మాదిరిగా అమైనో ఆమ్లాలతో తయారు చేయబడలేదు. బదులుగా, ఇది సోమాటోస్టాటిన్ చర్యను అనుకరించడానికి రూపొందించబడిన ఒక చిన్న అణువు. ఇది రసాయన నిర్మాణంతో శోషణను సులభతరం చేస్తుంది. పెప్టైడ్ మందుల కంటే ఎక్కువ కాలం రక్తప్రవాహంలో ఉండగలదు. శస్త్రచికిత్స లక్షణాలను మెరుగుపరచకపోతే అక్రోమెగలీకి సోమాటోస్టాటిన్లు మొదటి వరుస చికిత్స.
• డోపమైన్ అగోనిస్టులు Dopamine agonists: కాబెర్గోలిన్ మరియు బ్రోమోక్రిప్టిన్ (సైక్లోసెట్, పార్లోడెల్) నోటి ద్వారా తీసుకునే మందులు. ఇవి GH మరియు IGF-1 స్థాయిలను తగ్గించడంలో సహాయపడతాయి, ముఖ్యంగా స్థాయిలు కొంచెం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు. అవి కణితిని కూడా కుదించవచ్చు. అధిక మోతాదుల అవసరం ఏర్పడవచ్చు. అయితే అధికమోతాదులతో వికారం, అలసట, మైకము, నిద్ర సమస్యలు లేదా మానసిక స్థితి మార్పులు వంటి దుష్ప్రభావాలు సంభవించవచ్చు.
• గ్రోత్ హార్మోన్ రిసెప్టర్ విరోధి Growth hormone receptor antagonist: పెగ్విసోమాంట్ (సోమావర్ట్) శరీర కణజాలాలపై గ్రోత్ హార్మోన్ ప్రభావాన్ని అడ్డుకుంటుంది, ఇది IGF-1 స్థాయిలను తగ్గిస్తుంది. ఇది కణితులను కుదించదు లేదా GH స్థాయిలను తగ్గించదు. పెగ్విసోమాంట్ రోజువారీ షాట్‌గా ఇవ్వబడుతుంది. దీనిని ఇతర మందులు తగినంతగా పని చేయనప్పుడు ఉపయోగించవచ్చు. పెగ్విసోమాంట్ కాలేయాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు కాబట్టి, కాలేయ పనితీరును పర్యవేక్షించడానికి క్రమం తప్పకుండా రక్త పరీక్షలు అవసరం.

థెరపీలు                   Therapies

అక్రోమెగలీకి రేడియేషన్ థెరపీని సాధారణంగా శస్త్రచికిత్స తర్వాత మిగిలిపోయిన కణితి కణాలను నాశనం చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇది క్రమంగా గ్రోత్ హార్మోన్ స్థాయిలను కూడా తగ్గిస్తుంది. కానీ మెరుగుదల గమనించడానికి నెలలు లేదా సంవత్సరాలు పట్టవచ్చు. రేడియేషన్ గ్రోత్ హార్మోన్ స్థాయిలను మాత్రమే కాకుండా ఇతర పిట్యూటరీ హార్మోన్ల స్థాయిలను కూడా తగ్గిస్తుంది. మీరు రేడియేషన్ పొందినట్లయితే, మీ హార్మోన్ స్థాయిలు మరియు పిట్యూటరీ పనితీరును పర్యవేక్షించడానికి మీకు జీవితాంతం ఫాలో-అప్ అవసరం.

రేడియేషన్ థెరపీ రకాలు:

• స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియో సర్జరీ Stereotactic radiosurgery: ఆరోగ్యకరమైన కణజాలానికి గురికావడాన్ని పరిమితం చేస్తూ కణితికి ఖచ్చితంగా అధిక మోతాదు రేడియేషన్‌ను అందించడానికి ఈ విధానం 3D ఇమేజింగ్‌ను ఉపయోగిస్తుంది. ఇది సాధారణంగా ఒకే మోతాదులో ఇవ్వబడుతుంది. గ్రోత్ హార్మోన్ స్థాయిలు చాలా సంవత్సరాలలో ఆరోగ్యకరమైన పరిధికి తిరిగి రావచ్చు. అత్యంత సాధారణ సాంకేతికతను గామా నైఫ్ అంటారు. ఈ రేడియో సర్జరీ సాంకేతికతలో శస్త్రచికిత్సలో కత్తుల వినియోగం ఉండదు.
• ప్రోటాన్ బీమ్ రేడియేషన్ Proton beam radiation: ఈ రకమైన రేడియేషన్ కణితిని లక్ష్యంగా చేసుకునే ప్రోటాన్లు అనే చిన్న కణాలను ఉపయోగిస్తుంది. ఇది సాంప్రదాయ రేడియో సర్జరీ కంటే పిట్యూటరీ గ్రంథి మరియు దాని చుట్టూ ఉన్న కణజాలానికి తక్కువ నష్టాన్ని కలిగించవచ్చు.
• సాంప్రదాయ రేడియేషన్ థెరపీ Conventional radiation therapy: ఈ రకమైన రేడియేషన్‌లో 4 నుండి 6 వారాల పాటు తక్కువ మోతాదులో రేడియేషన్‌ను స్వీకరించడం జరుగుతుంది. ప్రోటాన్ బీమ్ రేడియేషన్ మరియు స్టీరియోటాక్టిక్ రేడియోసర్జరీతో పోలిస్తే పిట్యూటరీ గ్రంథికి నష్టం కలిగే ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ చికిత్స యొక్క పూర్తి ప్రభావం కనిపించడానికి 10 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు.

అక్రోమెగలీ బాధితుల ఆయుర్దాయం      Acromegaly life expectancy?

గుండె జబ్బులు, మధుమేహం, స్లీప్ అప్నియా మరియు క్యాన్సర్ వంటి ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్న బాధితులకు అక్రోమెగలీ సంభవిస్తే.. మందునుండి ఉన్న వ్యాధుల కారణంగా వారి ఆయుర్థాయం గతంలో తక్కువ ఉండేది. కానీ ప్రస్తుత్తం, ముందస్తు రోగ నిర్ధారణ మరియు మెరుగైన చికిత్సలతో, అక్రోమెగలీ చికిత్సతో ఆయుర్దాయం అక్రోమెగలీ లేని వ్యక్తులకు దగ్గరగా ఉంది. బాధితుల GH మరియు IGF-1 స్థాయిలను తగ్గించి, చికిత్సతో ఆరోగ్యకరమైన స్థాయిలో నిర్వహిస్తే అక్రోమెగలీ ఉన్న చాలా మంది సాధారణ జీవితకాలం జీవించవచ్చు.

అక్రోమెగలీకి రోగ నిర్ధారణ ఏమిటి?         What is the prognosis for acromegaly?

అక్రోమెగలీకి రోగ నిర్ధారణను ఎంత త్వరగా నిర్ధారిస్తారో, చికిత్స హార్మోన్ స్థాయిలను ఎంత బాగా నియంత్రిస్తారో అన్న దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. చిన్న పిట్యూటరీ కణితులను పూర్తిగా తొలగించడానికి ఉపయోగించే శస్త్రచికిత్స అక్రోమెగలీని నయం చేయవచ్చు. పెద్ద కణితులను పూర్తిగా తొలగించడం కష్టం. కానీ మందులు మరియు రేడియేషన్ థెరపీ సాధారణంగా GH మరియు IGF-1 స్థాయిలను సురక్షిత పరిధులకు తగ్గించగలవు. చికిత్స తర్వాత కూడా, దవడ, చేతులు లేదా కాళ్ళలో ఎముక పెరుగుదల వంటి కొన్ని శారీరక మార్పులు పూర్తిగా తిరగబడకపోవచ్చు. కానీ హార్మోన్ స్థాయిలను నియంత్రించడం వల్ల లక్షణాలు మెరుగుపడతాయి. తద్వారా తీవ్రమైన సమస్యల ప్రమాదాన్ని తగ్గిస్తాయి. హార్మోన్ స్థాయిలను అదుపులో ఉంచడానికి మరియు కణితి పెరుగుదల తిరిగి వస్తుందో లేదో పర్యవేక్షించడానికి క్రమం తప్పకుండా తదుపరి పర్యవేక్షణ ముఖ్యం.

చివరిగా.!

అక్రోమెగలీ నిర్ధారణ అఖండమైనదిగా అనిపించినప్పటికీ, న్యూరోసర్జరీ మరియు ఫార్మకాలజీలో పురోగతి ఈ పరిస్థితిని చాలా నిర్వహించదగినదిగా చేసింది. శాశ్వత ఎముక మార్పులు మరియు గుండె జబ్బులు వంటి ద్వితీయ సమస్యలను నివారించడంలో ముందస్తు జోక్యం అత్యంత కీలకమైన అంశం. ఎండోక్రైన్ నిపుణుడితో దగ్గరగా పనిచేయడం ద్వారా, చాలా మంది రోగులు హార్మోన్ల సమతుల్యతను సాధించగలరు మరియు అధిక నాణ్యత గల జీవితాన్ని కొనసాగించగలరు.